نمایشگاه مجازی خمسه نظامی در گنجینه کتابخانه ملی ایران
«خمسه» یا «پنج گنج» نظامی گنجوی، از شاهکارهای ادبیات فارسی، شامل پنج منظومه «مخزن‌الاسرار»، «خسرو و شیرین»، «لیلی و مجنون»، «هفت پیکر» و «اسکندرنامه» است؛ مجموعه‌ای که حکمت و اندیشه را با داستان‌های عاشقانه و روایت‌های خیال‌انگیز درهم می‌آمیزد. این منظومه‌ها در گذر سده‌ها، الهام‌بخش کاتبان، خوشنویسان و نگارگرانی بوده‌اند که با کتابت و آراستن نسخه‌های خطی، جلوه‌هایی از پیوند ادبیات و هنر را پدید آورده‌اند.
نمایشگاه مجازی حاضر، مجموعه‌ای از نسخه‌های کامل خمسه و برگزیده منظومه‌های آن را از گنجینه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران معرفی می‌کند. نسخه‌های معرفی‌شده، از سده هشتم تا سده دهم هجری قمری کتابت شده‌اند و نمونه‌هایی از شیوه‌های گوناگون کتابت و کتاب‌آرایی را در بر می‌گیرند. در میان آن‌ها، نسخه‌ای به خط نسخ و به تاریخ ۷۹۲ قمری دیده می‌شود که قدیمی‌ترین نسخه موجود از آثار نظامی گنجوی در کتابخانه ملی ایران است و دو منظومه «خسرو و شیرین» و «لیلی و مجنون» را دربردارد. در کنار این اثر، نسخه‌های دیگری با خط نسخ و نستعلیق، آرایه‌های تذهیب و مجالس نگارگری معرفی شده‌اند.
در این نمایشگاه، مخاطبان با صفحات آراسته نسخه‌ها، کتیبه‌ها و سرلوح‌های مذهب، عناوین زرنویسی‌شده، جدول‌کشی‌های زرین و نگاره‌های همراه منظومه‌ها آشنا می‌شوند. معرفی جلدهای چرمی و روغنی، با نقش‌های ترنج و سرترنج، گل‌وبوته و نقوش اسلیمی، بخش دیگری از ویژگی‌های هنری این آثار را آشکار می‌کند. اطلاعات همراه تصاویر نیز تاریخ کتابت، نام کاتب در نسخه‌های دارای این مشخصات، نوع خط و کاغذ، شمار برگ‌ها، تزئینات و محتوای هر نسخه را توضیح می‌دهد. این مجموعه فرصتی است تا علاقه‌مندان، افزون بر آشنایی با میراث ادبی نظامی، ظرافت‌های هنری و ویژگی‌های مادی نسخه‌هایی را بشناسند که اشعار او را در طول قرن‌ها حفظ کرده‌اند.
