به همت سازمان اسناد و کتابخانه ملی استان یزد و به مناسبت فرا رسیدن 14 و 15 خرداد ماه نمایشگاهی از اسناد و تصاویر تاریخی در محل این سازمان به آدرس خیابان کاشانی، کوچه 15 خرداد، پشت پارک هفتم تیر، کوچه حجت گشایش یافت. به گزارش روابط عمومی مرکز اسناد و کتابخانه ی ملی استان یزد در این نمایشگاه تعدادی از اسناد و تصاویر نمایشگاهی در معرض نمایش گذاشته شده است. گفتنی است این نمایشگاه همه روزه به جز روزهای تعطیل در ساعات اداری پذیرای عموم خواهد بود.دخالت‌های پنهان و آشکار بیگانگان به‌ویژه آمریکا و اسرائیل در عصر پهلوی دوم در سیاست‌گذاری‌های کلان و دستگاه‌های تصمیم‌گیر دولت و نفوذ روز‌افزون بهائیت در ارکان اجرایی کشور، و همچنین جهت‌گیری‌های غیر قانونی و ضد اسلامی رژیم در نادیده گرفتن قانون و زدودن مذهب از چهره جامعه و کم‌رنگ کردن نقش دین و دینداری در نهادهای اجتماعی، رفته‌رفته حوزه‌‌های علمیه و علمای دینی به‌خصوص امام‌خمینی(ره) را به صحنه مبارزه با این قبیل اقدام‌ها کشاند. این رویاروئی، در سال 1341 با تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی ظهور پیدا کرد، و در آن میان امام‌خمینی و دیگر علما، در حرکتی هماهنگ خواستار لغو آن لایحه شدند. مواضع قاطع امام‌خمینی و علما، سرانجام دولت علم را ناگزیر به عقب‌نشینی و لغو لایحه کرد. اما رژیم- که ناچار به اجرای سیاست‌های دیکته کرده امریکا بود- این بار لوایح شش‌گانه را مطرح ساخت و شخص شاه برای اجرای این برنامه به صحنه آمد. در این مقطع نیز امام‌خمینی و علما، ساکت ننشستند و معترضانه، نماز‌های جماعت را در ماه رمضان تعطیل کردند. اما پافشاری رژیم بر مواضیع خود، باعث گردید تا امام‌خمینی نوروز سال 1342ش. را عزای عمومی اعلام کند. مأموران رژیم، برای ترساندن علما و روحانیان و واداشتن آنان به عقب‌نشینی، در 2م فروردین 1342 به مدرسه فیضیه یورش بردند و چند نفر از طلبه‌ها را شهید، و شمار زیادی از آنان را زخمی کردند. به دنبال این حادثه، مبارزات امام‌خمینی با رژیم وارد مرحله تازه‌ای شد. حضرت امام‌ در پیام‌های خود، اقدام وحشیانه رژیم را به واقعه کربلا تشبیه، و تقیه را حرام اعلام کرد. از سوی دیگر، آیات عظام حوزه‌های ایران و عراق همچون حکیم، خوئی، مرعشی نجفی و میلانی، پشتیبانی یکپارچه خود را از مبارزات امام و محکوم کردن جنایت‌های رژیم، اعلام داشتند. با نزدیک شدن ایام سوگواری امام‌حسین(ع) در ماه محرم و حضور گسترده قشرهای مختلف مردم در سراسر کشور در آئین‌های سوگواری، امام‌خمینی با طرح‌ریزی برنامه‌های ویژه مبارزاتی، بهره‌گیری لازم را از فرصت پیش آمده، مغتنم شمرد. برای نمونه، کوشید همبستگی بیش‌تری میان هیئت‌های عزاداری تهران برقرار سازد تا بدین‌وسیله روز عاشورا یعنی سالروز شهادت امام سوم شیعیان را، به تظاهرات عظیمی علیه رژیم تبدیل نماید. افزون بر این، در صدد برآمد تا با بهره‌گیری از شبکه گسترده واعظان و طلاب دینی که هر سال به مناسبت ماه محرم به نمایندگی از مراجع تقلید برای سخنرانی و تبلیغ به اغلب شهرها و روستاهای ایران اعزام می‌شدند، دامنه مبارزه انقلابی خود را علیه رژیم به جای‌جای کشور گسترش دهد. از این رو، طی پیامی خطاب به واعظان، گویندگان دینی و هیئت‌های مذهبی، از آنان خواست، علیه اقدام‌ها و جنایت‌های رژیم بی‌محابا افشاگری کنند. از طرفی، امام‌ با سرکشی به هیئت‌های عزاداری شهر قم، آن‌ها را برای ورود به عرصه مبارزه تشویق و ترغیب می‌کرد. در گرماگرم مبارزات مردمی به رهبری امام‌خمینی، دستگاه امنیتی رژیم نیز، با همکاری نیروهای نظامی و انتظامی، خود را برای مقابله با حرکت‌های پیش‌بینی نشده مردمی آماده می‌کرد. در 13م خرداد 1342 همزمان با عاشورای حسینی،‌ در تهران تظاهرات بی‌سابقه، گسترده و باشکوهی، به همت یاران امام و با شرکت قشرهای مختلف مردم، از مسجد حاج ابوالفتح تا دانشگاه تهران برپا گردید. در آن تظاهرات، مردم عکس‌های امام‌خمینی را بر روی علم‌ها نصب کردند و در حمایت از ایشان شعار دادند و در یادبود حادثه فیضیه، روضه و نوحه خواندند و در مسیر بازگشت خود، در مقابل کاخ مرمر (محل استقرار شاه) ندای «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند. امام‌خمینی نیز، در عصر عاشورا در اجتماع گسترده و باشکوه عزاداران در مدرسه فیضیه، در سخنرانی تاریخی خود، با سرزنش شاه، از تسلط آمریکا و فرقه بهائیت بر ارکان کشور و همچنین روابط پنهانی رژیم با اسرائیل، پرده برداشت. سه روز پس از تظاهرات شکوهمند مردم تهران و سخنرانی تاریخی امام، در سحرگاه 15م خرداد 1342، مأموران رژیم به خانه امام‌خمینی یورش بردند و ایشان به تهران منتقل کردند. همزمان با دستگیری امام، شماری از علما و وعاظ نیز در تهران و برخی از شهرها دستگیر شدند. پخش خبر دستگیری امام‌خمینی در قم، تهران و دیگر شهرها، خشم مردم را برانگیخت و زمینه‌ساز قیام 15م خرداد شد. مردم مؤمن و انقلابی شهر قم، با شنیدن خبر ناگوار دستگیری امام، در حرم حضرت معصومه(س) گرد آمدند. آن‌گاه به سمت خیابان‌های شهر روانه شدند و به تظاهرات پرداختند. درگیری مردم با نیروهای رژیم در خیابان‌های اطراف حرم مطهر، تا غروب آفتاب ادامه یافت‌ و به کشته شدن جمع کثیری از مردم حق‌طلب انجامید. در این میان، هواپیماهای جنگی هم، برای گرفتن زهر چشم بیش‌تر از مردم، دیوار صوتی را بر فراز شهر شکستند. در تهران‌ نیز، تظاهرات گسترده‌ای در جای‌جای شهر به‌ویژه در مناطق مرکزی و بازار رخ داد که با تیراندازی مأموران، شمار کثیری به خاک و خون کشیده شدند. شایان گفتن است که در همان روز، جمعیت زیادی از مردم ورامین و همچنین شماری از اهالی کَن، با شنیدن خبر دستگیری امام‌خمینی، کفن‌ پوشیدند و با شعار «یا مرگ یا خمینی»، روانه تهران شدند که در طول راه، بر اثر تیراندازی نیروهای نظامی، شمار چشمگیری از آنان شهید و زخمی شدند. در شهر شیراز نیز، تظاهراتی برپا شد. افزون بر آن، در مشهد، تبریز، خمین، کاشان و دیگر شهرهای ایران اعتراضاتی صورت گرفت که به برقراری حکومت نظامی در تهران و شیراز انجامید. به دنبال این رخدادها، حوزه‌های علمیه داخل و خارج کشور، با صدور اعلامیه و تلگراف، جنایات رژیم را به‌شدت محکوم کردند و با حمایت از مبارزه امام‌، خواستار آزادی هرچه سریع‌تر ایشان و دیگر علمای بازداشتی شدند. قیام 15م خرداد، در مطبوعات خارجی هم بازتاب فراگیری یافت و آن‌ها نیز به صورت‌های مختلف و با توجه ویژه، از آن رویداد تلخ نام بردند. قیام دینی و مردمی پانزدهم خرداد، آثار و پیامدهای گوناگونی داشت که از آن میان، می‌توان موارد زیر را برشمرد: 1. رهبری حرکت‌های مخالف رژیم را، به مذهبی‌ها منتقل کرد و در صدر آن، رهبری امام‌خمینی تثبیت گردید. 2. کشتار مردم در قیام 15م خرداد، چهره مزورانه شاه را برملا کرد. مردم پس از این رخداد تاریخی، به رهنمودها و راهکارهای بظاهراصلاح‌طلبانه رژیم پشت کردند و سرنگونی نظام سلطنتی را خواستار شدند. 3. بعد از قیام 15م خرداد، طرد همه قدرت‌های بیگانه از ایران، مورد توجه عموم مردم انقلابی قرار گرفت. 4. قدرت مذهب در بسیج فراگیر مردم و مقاومت در برابر برنامه‏هاى نامشروع رژیم، آشکار گردید. مبارزات امام‌خمینی، پس از آزادی وی در سال 1343 همچنان ادامه یافت و ایشان، ضمن پافشاری بر مواضع انقلابی خود، حاضر به سازش با رژیم نشد. با تصویب قانون کاپیتولاسیون و آگاهی امام‌خمینی از اقدام اسارت‌بار دستگاه حاکم، دیگربار مبارزه ملت ایران به رهبری ایشان، اوج گرفت. امام‌خمینی، در روز 4م آبان 43، سالروز میلاد با سعادت فاطمه زهرا(س)، در یک سخنرانی مهم و تاریخی در منزلش در قم، به‌شدت اقدام خائنانه رژیم را به باد انتقاد گرفت. افزون بر آن، اعلامیه‌ای خطاب به ملت ایران صادر کرد که به‌سرعت در شهر تهران پخش گردید. رژیم که وجود رهبری آگاه، هوشیار، شجاع، سازش‌ناپذیر و دارای راهبرد مبارزاتی و نفوذ مردمی را برنمی‌تافت و در چنان فضائی قادر به اجرای سیاست‌های آمریکا نبود، تصمیم به تبعید امام گرفت. از آن رو، در 13م آبان‌ماه 1343، با در نظرگرفتن تدابیر شدید امنیتی، امام را دستگیر کرد و به کشور ترکیه تبعید ساخت . نمایشگاه پیش‌رو، به معرفی 34 عنوان سند می‌پردازد و در آن، تلاش شده تا سیر مبارزاتی امام‌خمینی(ره) و حمایتهای مردمی از ایشان در قیام 15م خرداد تا هنگام تبعید ایشان در13م آبان 1343، به تصویر کشیده شود.

#سازمان-اسناد-و-کتابخانه-ملی-استان-یزد

# قیام-14-و-15-خرداد

#نمایشگاه-اسناد-و-تصاویر-تاریخی

ارتباط با سازمان اسناد و کتابخانه ملی استان یزد

روبیکا https://rubika.ir/asnad_melli_yazd:

 ایتا https://eitaa.com/asnad_yazd: