بازخوانی اندیشه مشروطه در سالروز فاجعه ظهر عاشورای بیستونهم تبریز
نشست پژوهشی به مناسبت سالروز فاجعه ظهر عاشورای بیستونهم تبریز، روز چهارشنبه ۱۰ دیماه، با محوریت بررسی اندیشه مشروطه و نقش ثقهالاسلام تبریزی، با حضور استادان و پژوهشگران تاریخ، در مدیریت اسناد و کتابخانه ملی تبریز برگزار شد.
در ابتدای این نشست، دکتر مسعود برزگر جلالی مدیر اسناد ملی تبریز، ضمن قدردانی از حاضران برای حضور در روز تعطیل، بر اهمیت پاسداشت این روز تاریخی تأکید کرد و گفت: نباید به بهانه تعطیلی اداری، چنین مناسبت ارزشمندی از تقویم فرهنگی و پژوهشی حذف شود.در ادامه، دکتر زهرا کاظمی مدرس تاریخ، با اشاره به تداوم پرسشها و چالشهای برآمده از دوره مشروطه، اظهار کرد: بسیاری از صورتمسئلههای شکلگرفته از عصر مشروطه همچنان در تاریخ معاصر ایران جریان دارند و حتی در تحولات چند دهه اخیر نیز قابل مشاهدهاند. وی با تأکید بر پیوند تاریخی مشروطه با انقلاب اسلامی و ماهیت جمهوری اسلامی، افزود: اندیشه مشروطه، چه در ایران و چه در عرصه جهانی، از جایگاهی ویژه برخوردار است.کاظمی با اشاره به نقش برجسته ثقهالاسلام تبریزی، او را یکی از مهمترین چهرههای فکری مشروطه دانست و تصریح کرد: ثقهالاسلام شخصیتی معتدل بود که توانست میان سنت و مدرنیته پیوند برقرار کند. به گفته وی، نوپدید بودن مفاهیمی چون مشروطه در ذهن ایرانیان، در کنار تفاوتهای تجربه فکری، زمینهساز بروز بحرانهایی در آن دوره شد. وی ثقهالاسلام را روحانیای آشنا با اندیشههای نو زمانه خود معرفی کرد؛ ویژگیای که در میان بسیاری از روحانیان همعصر او کمتر دیده میشود.سپس دکتر جواد ابوالحسنی دکترای تاریخ ایران اسلامی، در سخنانی با تمرکز بر رساله «لالان» ثقهالاسلام، این اثر را نمونهای روشن از تبیین اندیشه مشروطه در یکی از بحرانیترین مقاطع تاریخ ایران دانست. وی با اشاره به شرایط اشغال تبریز و مسئله حضور روسها در آذربایجان، اظهار کرد: مشروطه ایران پروژهای ناتمام باقی ماند، اما آثاری چون رسالههای ثقهالاسلام، با وجود حجم محدود، توانستند تصویری روشن از مشروطه ایرانی به جهان ارائه دهند.در پایان این نشست پژوهشی که حدود دو ساعت به طول انجامید، اندیشمندان و حاضران، هر یک از منظر تخصصی خود به بیان دیدگاهها و تحلیلهای مرتبط با واقعه ظهر عاشورای تبریز، اندیشه مشروطه و جایگاه ثقهالاسلام تبریزی پرداختند.
.jpg)
