گزارش سفر مدیرکل نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی به دهلی
فرهنگ دیرینه و غنی ایران و هندوستان، لبریز از اشتراکات و تفاهمات عمیقی است که فراهم آوردن زمینه تبادل اطلاعات و تعمق بیش از پیش در این حوزه می تواند ثمره مطلوب تری به همراه داشته باشد. در همین راستا سلسه جلسات مباحث نسخه شناسی و خطوط قدیمی هند، با حضور احسانالله شکرالهی، مدیرکل نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی و چند تن از استادان برجسته این حوزه در دانشگاه دهلی هندوستان برگزار شد.
احسان الله شکرالهی به نمايندگي از سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران و به دعوت گروه ادبیات دانشگاه دهلی، به عنوان مدرس مبحث نسخهشناسی و خطوط قديمي در هفته پایانی همایشی یک ماهه به سخنرانی در این دانشگاه پرداخت.
دانشگاه دهلی؛ دانشگاهی با دانشکدههای بزرگ و متعدد که در همان نگاه اول می تواند تأثیری که باید را روی بیننده بگذارد. دانشگاهی که آمار شفاهی نقل شده توسط یکی از استاید آن حکایت از حضور یکصد و پنجاههزار دانشجو و پنجاههزار استاد، و چهارصد استاد زبان سانسكريت دارد و شاید همین کافی است تا عظمت و گستردگی فعالیت های این دانشگاه به چشم بیاید.
احسان الله شکرالهی که پیشتر و در جریان برگزاری همایش هنر مکتب شیراز سابقه آشنایی با دکتر چندر شیکهر را داشت، پیش از شروع جلسه نیز در دفتر گروه ادبیات دانشگاه دهلی با وی به عنوان مدیر گروه ادبیات و همچنین علیم اشرفخان، علی اکبرشاه، ضیاءالرحمان، و مهتاب جهان استادان این گروه دیدارکرد و با همراهی آن ها وارد سالن کنفرانس شد.
پس از اتمام جلسه شکرالهی در دیداری با چندر شیکهر در خصوص راههای همکاری با کتابخانه ملی ایران گفت و گو کرد. در این دیدار شیکهر اظهار امیدواری کرد تا با طرح مسئلة فهرستنویسی نسخههای هندی به ويژه نسخ سانسكريت در ایران، و فهرستنویسی نسخههای فارسی در كتابخانههاي هندوستان، مسیر مطمئنی برای آیندة همکاریهای دانشگاه دهلی و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران دنبال شود. همچنین تا روز پایان همایش، کرسی های سخنرانی و تدریس احسان الله شکراللهی با استقبال و علاقمندی دانشجویان و اساتید برگزار شد.
مدیرکل نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این سفر از مرکز میکروفیلم نور در دهلی بازدیدکرد و از تلاشهای خواجه پیری اطلاع یافت. از جمله فعالیت های ارزشمند خواجه پیری چاپ چندین نسخه از نفایس خطی را به شیوهای خاص است. به گفتة وی «استاد افشار» این شیوه را «چاپ همانند» نامیده؛ چرا که در آن از کاغذ دستساز اصل استفاده شده و بسیار شبیه نسخه خطی است. از سوی دیگر در این گفت و گو، وی پیشنهاد اهدای بزرگترین نسخة قرآن مجید به طول پنج متر و عرض دو متر را به کشور ایران مطرح کرد تا با عظمت کتابخانه ملی ایران نیز تناسب داشته باشد. وی همچنین پیشنهادی هم در خصوص مرمت نسخههای خطی کتابخانه ملی با استفاده از چسبگیاهی خاصی که اختراع خود و با کمک نیروهای تربیتیافتة هندی مطرح کرد که تفاهمات آن به جلسه دیگری موکول شد. خواجه پیری تأکیدکرد حضور دکتر صالحی امیری در دهلی میتواند زمینهساز همکاریهای سازنده و ارزشمند و مقدمه ای برای گسترش روابط فرهنگی کتابخانه ملی با آن مرکز باشد. همچنین در این سفر با پیگیری یکی از پژوهشگران مرتبط با ایران دو نسخه به اسامی «شهریارنامه» و «نریماننامه» که بسیار کمنسخه اند به دست آمد.
در پایان سفر مدیرکل نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به هند، در دیداری کوتاه با «دهگاهی» رایزن جدید فرهنگی در دهلینو، شکرالهی به ارائه خلاصهای از چگونگی برگزاری دورة نسخهشناسی پرداخت. دکتر دهگاهی ابراز علاقمندی کرد تا هرچه سریعتر با دکتر صالحی امیری به گفت و گو نشسته و در خصوص راه کار فعالیت های مشترک برای ساماندهی و سازماندهی نسخههای فارسی موجود در هند به تفاهم برسند.