کتاب « از محسوس تا معقول » در اندیشگاه فرهنگی رونمایی شد
مراسم رونمایی از کتاب «از محسوس تا معقول» تاليف غلامحسین ابراهیمی دینانی، چهره ماندگار فلسفه و استاد بازنشسته دانشگاه تهران، چهارشنبه 27 خرداد با حضور مؤلف این اثر و جمعی از علاقه مندان در اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی برگزار شد .
ديناني در اين نشست با اشاره به تعريف موجود درباره فکر کردن گفت: وقتی کسی فکر می کند از محسوس به معقول می رود و از معقول به محسوس بازمیگردد. اگر کسی نتواند از محسوس به معقول برود و دوباره از معقول به محسوس بیايد قدرت فکر کردن نخواهد داشت.
وي افزود: اولا اندیشیدن، یک امر بسیط است اما مراتب دارد. بسیط است یعنی ترکیبی نیست، هر چیزی از چند جزء ترکیب شده است ، اما اندیشه ترکیب نیست. اندیشیدن وزن هم ندارد، اندیشه پیر هم نمی شود، حتی اگر آن را در هر عصری تفسیر کنیم جوان تر هم می شود وگرنه همان طوری باقی می ماند. اين استاد دانشگاه تصريح كرد: باید درباره اندیشیدن اندیشه کنیم که آن هم کار فیلسوف است، البته در اینجا نمیخواهم برای فلسفه تبلیغ کنم، زیرا اعتقاد دارم فلسفه نیاز به تبلیغ ندارد. غلامحسين ابراهيمي ديناني در ادامه اين مراسم بيان داشت: فلسفه یک دغدغه است که هر کس دغدغه آن را دارد سراغ آن میرود. اندیشه کردن خطر کردن است. وي تاكيد كرد: کسی که برایش اندیشه جدی می شود، آرامش خود را از دست می دهد.
اين پژوهشگر گفت: «از محسوس تا معقول» می تواند عنوانی بحثانگیز باشد. اگر بخواهم عنوان انتخابی برای این کتاب را به فارسی سلیس بیان کنم، باید بگویم «از محسوس تا معقول» به معنای اندیشیدن است. به طور کلی هدفم در این کتاب تبیین اندیشیدن است. وي با بيان اين موضوع كه انديشه داراي مراتبي است خاطر نشان كرد: اندیشیدن و اندیشه دارای مراتبی است، اندیشه ترکیببردار و قابل جزء جزء شدن نیست. او در ادامه گفت: وقتی محسوسات یعنی احساس و حواس پنجگانه را بررسی میکنیم، درمییابیم که برخی حواس از برخی دیگر مهمتر هستند. بهطور مثال، شنیدن از دیدن مهمتر است زیرا در شنیدن، معنا نیز شنیده می شود. حال این سؤال پیش می آید که اگر در عالم حس، باقی می ماندیم چه اتفاقی می افتاد؟ پاسخ این است که اگر تنها حس داشتیم، مانند حیوانات بودیم. البته برخی حیوانات نسبت به انسان حواس برتري دارند. محصور بودن درعالم حس، تعقل را از انسان می گیرد.
ديناني گفت: انسان متعادل ترین موجودی است که عقل و حس را با یکدیگر دارد و دایم در حال رفت و آمد بین محسوس و معقول است. عقل به معنی درک کلیات است در صورتی که حس این درک را ندارد. در درجه دوم، وظیفه عقل ایجاد ارتباط و فراهم آوردن لوازم است. اين فيلسوف در پايان سخنانش خاطر نشان كرد: الان که من در حال صحبت با شما هستم در اکنون به سر می بریم. آیا آینده از دل اکنون بیرون می آید و این اکنون گسترش می یابد و به آینده تبدیل می شود؟ پاسخ به این سؤال سخت است. اگر پیرو افکار هگل باشید، آینده از اکنون زاده می شود اما اگر تعلقاتی به متافیزیک دارید، پاسخ طور دیگری است. توجه داشته باشید که اکنون بر روی غیب اثرگذار نیست. البته هنگامی که قرار باشد غیب پایین بیاید و زمینی شود، نیازمند زمان و مکان اکنونی است. کانت نیز نظری درباره محسوس و معقول دارد اما در این کتاب به آن نپرداختم و آن را تببین نکردم بلکه به دغدغه خودم پرداخته ام.