موفقیت مذاکرات هسته ای و به سرانجام رسیدن برجام در لغو تحریم های ظالمانه 13 ساله علیه ملت ایران، در پی دو سال تلاش مستمر و پیگیر دولت تدبیر و امید، یک سال قبل با توافق هسته ای ایران و قدرت های غربی محقق گشت.
واقعیت این است که که غرب و نهادهای بین المللی در قبال مساله هسته ای کشورمان رفتاری ظالمانه و غیر عادلانه داشتند و هنوز هم با برخی مانع تراشی ها و سنگ اندازی ها در این زمینه مواجه هستیم. اما ملت بزرگ ایران با وجود همه رفتارهای خصمانه آنان، با صبر و مقاومت و بهره گیری دولت دکتر روحانی از ابزار تعامل و گفت و گو، توانست از بحران خارج و این واقعیت را به اثبات برساند که ملت بزرگ و دولت مقتدر ایران، ظرفیت تأمین منافع و حل مناقشه از طریق مذاکره و گفت و گو را دارد.
دولت تدبیر و امید، در آغاز مواجهه با مناقشه پرونده انرژی هسته ای با سناریوهای مختلفی روبرو بود. شقوقی که هر یک از آن ها کشور را به سمت و سویی می برد و سرنوشت و آینده متفاوتی را برای جامعه رقم می زد. تصمیم گیران این عرصه، باید از میان گزینه‌های متفاوت و راه حل های متعدد، راهی را بر می گزیدند که در وهله نخست احتمال حل و فصل نزاع در آن بیشتر می بود و در گام بعدی میزان بیشتری از سود و فایده بر آن مترتب می گشت. به بیان دیگر دو روش برای تامین منافع متصور بود: نخست ایجاد مناقشه و منازعه و فضای توام با بی اعتمادی و ابهام و دوم فضای ایجاد سازوکار مبتنی بر تعامل و گفت و گو از طریق دیپلماسی. آن چه در انتخابات ریاست جمهوری خرداد 92 مورد اقبال و استقبال مردم قرارگرفته بود، انتخاب روش دوم و میل به مذاکره و تعامل بود.
مولفه های تولید قدرت نرم در دنیای جدید بر سه عنصر رسانه، مغز و دیپلماسی استوار است و به تأیید کارشناسان این عرصه، دولت دکتر روحانی توانست حداکثر بهره گیری از این تئوری را در فرایند مذاکرات هسته ای داشته باشد. دکتر روحانی که از حدود 13 سال پیش و در کسوت دبیری شورای امنیت ملی کشور، بر حدود و چارچوب برنامۀ هسته ای ایران و فضای بین المللی و حساسیت های جهان پیرامون این موضوع احاطه داشت، در کارزار انتخابات با وقوف به تجربه خویش و شناخت کامل از همکاران خود در امر دیپلماسی خارجی، به مردم وعده داد که می تواند قفل پروندۀ هسته ای را با کلید تدبیر و راهبرد مذاکره باز کند. مسیری که دولت تدبیر و امید در دیپلماسی هسته‌ای پیش گرفت، همان مسیری بود که عقل جمعی شهروندان مطالبه می‌کرد.
ایران اسلامی با پیشینۀ سترگ تمدنی، شایستۀ نگاه بلند و عظمت این مرز و بوم نزد جهانیان است که متأسفانه در سال های گذشته به ناحق از سوی رسانه های سلطه، تصویری وارونه از آن به افکار عمومی عرضه شده بود و تلاش می کرد با طرح موضوع «ایران هراسی»، کشور ما را به انزوا بکشاند و خوشبختانه توافق هسته ای زمینۀ شکست این پروژه را فراهم آورد. بنابراین می توان دستاورد بزرگ فرایند مذاکرات هسته ای را تغییر نگاه افکار عمومی جهان نسبت به ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی دانست.
رهنمودهای مقام معظم رهبری و تبیین و ترسیم چارچوب مذاکرات و خطوط قرمز غیرقابل عدول از جانب ایشان و حمایت همه جانبه رهبری از تیم غیور، شجاع و با ذکاوت مذاکره کننده و نیز همراهی مردم عزیز کشورمان نتیجه ای را رقم زد که جهانیان به عظمت و اقتدار این ملت بزرگ اعتراف کنند.
دستاورد دیگر توافق حاصل از مذاکرات هسته ای، تغییر نگاه دولت¬ها به دولت جمهوری اسلامی بوده است. آن چه که در پی ماه ها و ساعت ها مذاکره قدرت های جهان با ایران حاصل شد، ترسیم تصویری عقلانی، جهان نگر، تعاملی، سازگار و اهل مذاکره از جانب دولت ایران بود. همین امر سبب شد تا نگاه نخبگان جهان و رسانه های بین المللی و شبکه های اجتماعی هم به این سمت تغییر کند و همگان ایران و نمایندگان آن را مردمان اهل خرد و گفت وگو بیابند. این تغییر نگاه موجب تقویت قدرت ایران در نظام بین المللی شده و جایگاه ایران را در منطقه به عنوان یک قدرت تأثیرگذار و بازیگر اصلی ارتقا بخشیده است. امروز همه می دانند که چالش های منطقه بدون توجه به قدرت ایران حل نخواهد شد. پذیرش ایران به عنوان بازیگر اصلی در تحولات منطقه و قدرت تأثیرگذار در ثبات و نظم خاورمیانه و همچنین بطلان فرضیه «ایران هراسی» و تغییر ذهنیت دروغین «جنگ افروزی و ایجاد تهدید از سوی ایران» از جمله دستاوردهای مهمی است که در پی گفت و گوهای طولانی و سازنده تیم ارشد مذاکره کننده کشورمان به وقوع پیوست. به بیان دیگر، ایران اسلامی در دوران پساتوافق وارد دوره گذار از «ایران هراسی» به «ایران پذیری» شده و نگاه جهانی به کشورمان در حال تغییری معنادار است. آنچه در ادامه مسیر می تواند تضمین کننده حفظ اقتدار ایران در عرصه بین الملل باشد، انسجام و همگرایی نیروهای درونی و اجماع ملی همه دلسوزان نظام و دلبستگان به آرمان های امام و رهبری است. امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند زبان تفاهم، تعامل و گفت و گو با هدف همگرایی، همدلی و همزبانی میان آحاد جامعه و احزاب و گروه¬های سیاسی هستیم. امروز نیازمند تحمل و مدارا در فضای سیاسی داخلی هستیم تا همه گروه های دل بسته به نظام و انقلاب در کنار هم مسیر توسعه و پیشرفت را هموار کنند و با انسجام و همگرایی، عزت و عظمت ایران اسلامی را در عرصه های جهانی تداوم بخشند.
این موفقیت بزرگ از منظر اقتصادی هم حائز نکات واجد اهمیتی بوده است؛ اگر کشور ما طی دوره سال های 84 تا 92، بر اساس برخی روش های غلط و نابخردانه با قطعنامه های ظالمانه شورای امنیت سازمان ملل مواجه شد که حاصلی جز تحریم های غیرمنصفانه و فشارهای سخت اقتصادی و خسارات سنگین مالی و روانی نداشت و پیامدهای ناگواری همچون بیکاری، تورم، گرانی و رکود را رقم زد، دیپلماسی پیشروانه مذاکره در دولت روحانی نه تنها عدم تشدید تحریم ها را در پی داشت که بسیاری از تحریم ها و تضییقات را هم توانست از میان بردارد.
همه این مسائل در حالی به وقوع پیوست که کمترین تغییری در استراتژی کلان نظام برای حفظ استقلال، عزت و مصلحت کشور رخ نداد و همه خطوط قرمز مورد نظر رهبری معظم انقلاب از سوی تیم مذاکره کننده هسته ای رعایت و مورد توجه قرار گرفت.
توفیق دولت تدبیر و امید در ماراتن نفس گیر هسته ای و تلاش های دوساله تیم مذاکره کننده در حل مناقشه، بی تردید پیروزی ملّت بزرگ ایران است که پاسخ صبر و مقاومت ده ساله خود را با اعتماد به برنامه ها و شعارهای آقای روحانی دریافت کرد.


منبع: ويژه نامه روزنامه اعتماد