دكتر محمود كاشاني استاد دانشگاه شهيد بهشتي و فرزند آيت الله كاشاني در نشست واكاوي كودتاي 28 مرداد كه در سازمان اسناد و كتابخانه ملي برگزار شد، گفت: بيگانگان از ابتدا با انتخابات آزاد در ايران مخالف بودند.
به گزارش روابط عمومي سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، در اين مراسم كه صبح امروز در سالن همايش هاي ساختمان آرشيو ملي برگزار شد، كاشاني بيان داشت: برنامه كاري دكتر مصدق به دو قسمت اصلي تقسيم مي شد. اول اجراي قانون ملي كردن نفت بود و بعد از آن، اصلاح قانون انتخابات و برگزاري انتخابات آزاد بود كه هردو برنامه ذكر شده، در تضاد كامل با منافع بيگانگان، به ويژه انگليس قرار داشت.
كاشاني با اشاره به مسالمت آميز بودن اهداف نهضت ملي، از زنده كردن اصول اوليه مشروطيت، جلوگيري از بازداشت هاي خودسرانه دولتي، خروج مطبوعات از كنترل سخت گيرانه دولت و حاكميت ايران بر منابع نفتي خويش به عنوان آرمان هاي اين نهضت نام برد و تصريح كرد: بيگانگان راه براندازي نهضت ملي ايران را با مداخله در نهضت ملي برنامه ريزي كردند و اين مخالف منشور سازمان ملل بود. به همين دليل است كه دولت هاي غربي سعي دارند حوادث مرداد 32 را كودتا جلوه دهند در حالي كه هيچ مدركي وجود ندارد، مبني بر اينكه واحدهاي ارتش حركتي عليه مصدق انجام داده باشند.
عضو هيئت موسس حزب جمهوري اسلامي در ادامه سخنانش، مهمترين هدف پايه گذاري نهضت ملي را برگزاري انتخابات آزاد و راهيابي نمايندگان حقيقيي مردم به مجلس دانست و گفت: آيت ا.. كاشاني به دليل پافشاري بر همين هدف نهضت سه بار بازداشت و تبعيد شد.
وي ادامه داد: مجلس هفدهم نيرومندترين مجلس دوران مشروطيت بوده و خشم بيگانگان را بر انگيخته بود به همين دليل تصميم گرفته شد تا انحلال مجلس اعلام شود. راي گيري صورت گرفته برخلاف عرف به صورت علني بوده و با توجه به مخالفت آيت ا.. كاشاني و ديگران با شركت در راي گيري، فقط اعضاي حزب توده در اين راي گيري نمايشي كه دام جديد انگلستان بود، شركت كردند و فرداي انحلال مجلس، شاه فرمان بركناري مصدق از نخست وزيري را صادر نمود.
اضافه مي شود در پايان اين مراسم نمايشگاهي از اسناد كودتاي 28 مرداد در مركز نمايشگاه هاي ساختمان آرشيو ملي افتتاح شد و مورد بازديد حضار قرار گرفت. گفتني است اين نمايشگاه تا 4 شهريور ماه در محل دائمي نمايشگاه در ساختمان آرشيو ملي ايران برپاست و پذيراي عموم علاقه مندان است.