به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، این سازمان در قالب سلسله‌روایت‌هایی با عنوان «در قاب یک سند»، بازشناسی اسناد مهم و کمترشناخته‌شده موجود در آرشیو ملی ایران را دنبال می‌کند. این اسناد که دربردارنده داده‌های تاریخی، فرهنگی، اداری و اجتماعی هستند، گاه کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند و معرفی آن‌ها می‌تواند بخشی از ظرفیت پژوهشی آرشیو ملی ایران را آشکار کند.

نخستین شماره این مجموعه به یکی از کهن‌ترین اسناد موجود در آرشیو ملی ایران اختصاص دارد؛ سندی مربوط به دوره افشاریه با عنوان «رقم/فرمان نادرشاه افشار، درخصوص واگذاری حکومت یزد به میرزا حسن، ضابط سابق نطنز؛ با تأکید بر حسن سلوک با رعایا، ضبط مالیات یزد، تنبیه اوباش، آبادی ولایت و سایر امور».

تاریخ این سند، جمادی‌الثانی ۱۱۵۵ هجری قمری، مصادف با مرداد یا شهریور ۱۱۲۱ هجری شمسی است. سجع مهر آن نیز چنین نوشته شده است:«بسمه‌اللهنگین دولت و دین رفته بود چون از جا / به نام نادر ایران قرارداد خدا»

در توضیح این سند آمده است که این عبارت، نخستین سجع مهر نادرشاه پس از به‌دست گرفتن سلطنت به شمار می‌رود و متن آن به احیای دولت و دین پس از نابسامانی‌ها اشاره دارد. استفاده از واژه «ایران» در این سجع نیز اهمیت ویژه‌ای دارد و نشان‌دهنده توجه نادرشاه به تمامیت سرزمینی و ملی است.

متن طغرای سند نیز با عبارت زیر آغاز می‌شود:«أعوذُ بالله تعالی شأنه العزیز، فرمان عالی شد...»

بر اساس توضیحات ارائه‌شده در این معرفی، واژه «فرمان» در فرهنگ دیوانی ایران، در معنای عام و لغوی خود به همه اقسام اسناد دیوانی اطلاق می‌شده و شامل اوامر، احکام و دستورات پادشاهان بوده است؛ اسنادی که به مهر و طغرا ممهور می‌شدند. این اصطلاح در ادوار مختلف تاریخی ایران کاربرد داشته است، با این حال، در دوره صفوی به‌جای «فرمان»، واژگانی چون «رقم»، «حکم» و «پروانچه» نیز به کار می‌رفته است.

در ادامه این معرفی توضیح داده شده است که «رقم» به‌طور خاص، عنوان فرمانی بوده که مستقیماً به دستور شاه صادر می‌شده و در دوره نادری نیز برای فرمان‌های سلطنتی رواج داشته است. این واژه، همان‌گونه که در عنوان سند حاضر دیده می‌شود، در منابع تاریخی نیز به کار رفته است؛ از جمله در کتاب «عالم‌آرای نادری»، جلد سوم، صفحه ۱۱۱۱ آمده است:«در آن یوم، موازی هفتاد رقم به عهده حکام و سلاطین ترکستان ارسال شد.»

در سطر پایانی این سند نیز چنین آمده است:«مستوفیان عظام دیوان اعلی رقم این عطیه را در دفاتر خلود ثبت نمایند و در عهده شناسند.»

متن این سند به شیوه شکسته‌نستعلیق تحریری نگاشته شده و با شناسه ۹۹۷/۳۵۵ در آرشیو ملی ایران به ثبت رسیده است.