کتاب و کتابخانه از گذشته های دور تاکنون نماد رشد و گسترش دانش و فرهنگ در میان جوامع و ملل گوناگون بوده است. سرزمین پهناور ایران، به دلیل موقعیت ویژه جغرافیایی، از کانون های اصلی فرهنگ و مذاهب متنوع به شمار می رفته است. در دوران اسلامی که سرزمین ایران، ‌به مدت چندین قرن، پیشتاز و پرچمدار فرهنگ و تمدن اسلامی بوده است وفور کتابخانه های مساجد، ‌مدارس، خانقاه ها، بقاع و نیز ده ها کتابخانه عمومی و یا شخصی در اغلب شهرهای ایران از شرق تا غرب این سرزمین بیانگر گسترش چشمگیر علم و دانش و وجود هزاران عالم و دانشمند و دانشجویان علاقه مند بوده است. جامعه شناسان معتقدند اقوام و مللی که با مطالعه مانوس بوده و کتاب و کتابخوانی در میانشان رواج بیشتری داشته است، توانسته اند فرهنگی ماندگارتر و پویاتر از خود به جای بگذارند و میراث فرهنگی و گنجینه های معارف و دستاوردهای عالمان و فرهیختگان خود را به نسل های دیگر منتقل کنند. در قرآن کریم 322 بار کلمه "کتابت" در 37 صیغه مختلف به کار گرفته است. برای مثال 263 بار لفظ کتاب، کتب و مکتوبات در قرآن آمده است. سوره حمد را فاتحه الکتاب می خوانند و در ابتدای دومین سوره قرآن نیز لفظ کتاب به کار رفته و باز در جایی از این کتاب عظیم، خداوند متعال وصف کتابت را به خود منصوب کرده است (و کتبنا فی الارواح). علاوه بر این احادیث متعددی وجود دارد که مبین اهمیت کتاب و کتابخوانی در سیره معصومین است، تا آن جا که معصومین کتابخوانی و مطالعه و تفکر را در حد فریضه برای امت می دانند. در این راستا برنامه ریزی صحیح فرهنگی علاوه بر حفظ هویت عقیدتی و قومی عاملی است که منجر به ایستادگی در مقابل هجوم فرهنگ بی فرهنگی بیگانه شد، و به حفظ فرهنگ خودی می انجامد.یکی از مهمترین راهبردها در یک برنامه ریزی صحیح فرهنگی، رواج فرهنگ کتابخوانی و مطالعه است. رهبر معظم انقلاب در این باره می فرمایند: « این باید یک سیره و سنت در بین مردم ما بشود که کتاب بخوانند و به بچه هایشان یاد بدهند. » یا در جای دیگری می فرمایند : « کتابخوانی باید مثل خوردن و خوابیدن و سایر کارهای روزانه در زندگی مردم وارد شود. » برای رسیدن به این هدف یعنی عادت به کتابخوانی و بستر سازی فرهنگی برای آن، یک برنامه ریزی صحیح و منطقی لازم است که با ارایه راهکارها، فرهنگ کتابخوانی را در جامعه ایرانی عملی ساخته و به تداوم ای فرهنگ در جامعه بینجامد. بالطبع یکی از راه های ترویج فرهنگ کتابخوانی، مردمی کردن و تامین منابع و ایجاد انگیزه در یکایک افراد جامعه است. مهم ترین محورهایی که در راستای تحقق این سیاست فرهنگی و نهادینه کردن فرهنگ کتابخوانی بایستی مدنظر قرار گیرد، عبارتند از:
1)حاکمیت ارزش ها و مبانی اصیل اسلامی بر تمام فعالیت ها و برنامه ها
2)حمایت از نویسندگان و اهل قلم متعهد
3)تقویت و تعالی مبانی فکری و اعتقادی و ولایت پذیری
4)استفاده از توان فکری و اجرایی عموم جامعه
5)مشارکت و استفاده از امکانات و مقدورات همه سازمان ها
6)جمع کردن فعالیت های کتاب و کتابخوانی در یک سازمان و اجرای یک رویه واحد و جلوگیری از اقدامات ناهماهنگ و پراکنده به منظور اعمال سیاست های واحد و منسجم
7) تنوع و نوع آوری و جذابیت در فعالیت های کتابخوانی با رویکرد به نیازهای جوانان و نوجوانان
8) حمایت از ناشران و مولفان برای حمایت از تولید کتاب های مفید، ارزان قیمت و موثر
9) نظارت مداوم بر جریانات کتاب و کتابخوانی
10) استفاده از روش برنامه های تبلیغی، تشویقی و استفاده از ظرفیت های موجود در سازمان های مردمی برای ترویج فرهنگ کتابخوانی
11)ایجاد، توسعه، تجهیز و اداره کتابخانه ها با استفاده از امکانات و روش های عملی برای ارتقای توانمندی فکری افراد جامعه
12)فعالیت مستمرتر و هدفمند برنامه سازان تلویزیون برای معرفی کتاب های مناسب در ساعات پر بیننده تلویزیون
13)گسترش جغرافیایی مراکز فروش کتاب و خارج کردن این بازار فرهنگی از مرکزیت خاص
14)آموزش کتابخوانی و تاکید بر تاثیرات آن در مدارس و در مقاطع مختلف تحصیلی بصورت پیوسته

برای مشاهده مقالات روی عنوان کلیک کنید.