نخستين تمبر پستی جهان و نخستين تمبرهای پستی ايران در موزه آستان قدس رضوی
گنجینه تمبر و اقلام پستی موزه مركزی آستان قدس رضوی، برای اولین بار مجموعهای تاریخی، نفیس و دیدنی شامل نخستین تمبر پستی جهان و نخستین تمبرها و مجموعه تاریخچه پستی ایران را به نمایش درآورد. در این نمایشگاه- كه روایتگر ظهور پرفراز و نشیب نخستین تمبرهای پستی در جهان و ایران و یادآور نامه و نامه نگاری به عنوان یگانه روش ارتباطی با سرزمینهای دوردست در دوران قاجار و اوضاع پست ایران در آن روزگار میباشد نخستین تمبر پستی جهان با قدمت حدود 173 سال و تمبرها و مجموعه تاریخچه پستی ایران با قدمت حدود 118 تا 147 سال شامل نامههای دستنوشته، پاكتهای پستی با نقش تمبر، پاكت نامه تمبردار، ورقه پستی، كارت پستال مصور و تلگراف، در معرض دید بازدید كنندگان و علاقه مندان تمبر و تاریخچه پستی ایران و جهان، قرار گرفت.
از میان تمبرهای پستی نفیس به نمایش درآمده، میتوان به موارد زیر اشاره كرد:
تمبر پنی سیاه [the Penny Black] متعلق به سال 1840م.، تمبرهای شیر و خورشیدی، اولین سری تمبر با تصویر ناصرالدینشاه قاجار معروف به سری ناصری چهارجور، سری دور الوان، تمبرهای چاپ سنگی خورشیدی(لیتوگراف)، تمبرهای گراوه خورشیدی، تمبرهای ناصری چاپ گراوه، تمبرهای عریضه، تمبرهای شویدی، تمبرهای سری محرابی، تمبرهای سری ناصری طلائی و ... .
تمبرهای یاد شده از سال 1244 تا 1273ش. در فرانسه، اسكاتلند، اتریش، هلند و ایران، چاپ شده است.
قدیمیترین تمبرهای ایرانی این مجموعه، نخستین تمبرهای كشورمان یعنی همان نمونه تمبرهای شیر و خورشیدی آلبرتبار(چاپ فرانسه؛ 1244-1247ش.)، تمبرهای شیر و خورشیدی معروف به سری باقری(چاپ تهران؛ 1248ش.)، تمبرهای شیر و خورشیدی معروف به سری كاردی(چاپ اسكاتلند؛ 1254ش.) و تمبرهای منتشره در دوران ناصرالدینشاه قاجار(1227-1275ش.) میباشد.
در كنار تمبرها، مجموعه تاریخچه پستی شامل نامههای دستنوشته با قدمت حدود یك و نیم قرن نیز، به نمایش گذاشته شده است كه تاریخ كتابت قدیمیترین آنها 14م ماه مبارك رمضان سال 1276ق./ 16م فروردین 1239ش. است. علاوه بر این – نامهها كه با هدف نشان دادن دستور خط(رسم الخط) ایرانیان و شیوههای نگارش آن دوران مورد توجه است- پاكتهای تمبردار پستی با مهر شش و دوازده شاهی روی نقش تمبرهای شیر و خورشیدی، پاكت تمبردار پستی با نقش تمبر 5 شاهی سری ناصری چهارجور، كارتپستالهای پرسانا [Persana] و ... كه در سالهای 1256، 1258 و 1266ش. در پاریس و وین چاپ شدهاند نیز، به نمایش درآمد.
مجموعه تمبرها و تاریخچه پستی این نمایشگاه را، مجموعهداران بنام و مشهور تمبر اصیل ایران همچون آقایان دكتر علی شرقی و مهران اشراقی از ایران، دكتر جواد ملك از ایالات متحده آمریكا، دكتر بهروز ندیمی از آلمان، محمد عبدعلی ابراهیم(رئیس انجمن تمبر و اسكناس عراق) و زندهیاد یوسف بهبود چایچی، به گنجینه تمبر و اقلام پستی موزه مركزی آستان قدس رضوی اهدا كردهاند. تمبر پنی سیاه، یكی از تمبرهای مجموعه بزرگ و نفیس تمبرها و تاریخچه پستی انگلستان را نیز، دكتر رضوان پرادان، به گنجینه تمبر و اقلام پستی موزه اهدا كرده است.
گفتنی است گنجینه تمبر و اقلام پستی، اسكناس و مسكوكات موزه مركزی آستان قدس رضوی، با دارا بودن صدها هزار قطعه انواع تمبر و اقلام پستی، هزاران برگ اسكناس و سكه از ایران و سایر كشورهای جهان، از غنیترین موزههای تمبر، اسكناس و سكه منطقه و جهان اسلام محسوب میشود كه سالانه پذیرای صدها هزار نفر از زائران حرم مطهر رضوی، گردشگران داخلی و خارجی، مجموعهداران تمبر، اسكناس و سكه از ایران و دیگر كشورهای جهان و محققان و پژوهشگران میباشد.