مفهوم انقلاب مشروطه، در مصاحبه با دكتر كريم مجتهدی، استاد فلسفهی دانشگاه تهران
وبگاه مؤسسهی مطالعات تاریخ معاصر ایران، با دكتر كریم مجتهدی، استاد فلسفهی دانشگاه تهران، مصاحبهای داشته كه در آن، استاد به پرسشهای زیر پاسخ داده است:
- مفهوم «انقلاب مشروطه»، چیست و از چه زمانی در ادبیات سیاسی ایران رواج یافته است؟
- مشروطه، چیست؟
- زمینههای داخلی و گرایشهای محلی و بومی، چه تأثیری در شكلگیری انقلاب مشروطه داشته است؟
- تأثیر بحث و تبادل نظر در مورد مشروطه، در ارتقای فرهنگی جامعه چیست؟
- آیا در این نوع تحقیقات، نوعی آسیبشناسی در روشها نیز ضرورت دارد؟
در این مصاحبه، استاد مجتهدی ضمن ارائهی تعاریفی از واژههای انقلاب و مشروطه و شكلگیری آنها در ایران، تغییراتی را كه از نظر مفهومی در آنها پدید آمده، بر شمرده است. ایشان در بیان نقش زمینههای داخلی شكلگیری انقلاب مشروطه، روحیهی عدالتطلبی و حقخواهی ناشی از مذهب تشیع را، از عوامل انكارناپذیر گرایش مردم به مشروطهخواهی، نام برده است.
وی در پاسخ به سؤال تأثیر بحث و تبادل نظر در بارهی مشروطه، معتقد است كه وقایع تاریخی گذشته، بر اساس نیازهای جدید زمانه بازخوانی و ارزیابی میشوند و اگر در جامعهی ما چنین رابطهی زندهای با گذشته برقرار نشود، آنها نه فقط دچار بیهویتی میشوند بلكه احتمال دارد حتا از امكانات آتی خود نیز بیخبر بمانند و استقلال ذهنی خود را در جهت آیندهسازی از دست بدهند.
وی در پاسخ به پرسش آخر، تحقیقات آسیبشناسی را ضروری برشمرده و معتقد است كه كشف مدارك و اسناد بیشتر، البته اطلاعات ما را افزایش میدهد، ولی آسیبشناسی در روشهای مطالعه كاملاً ضرورت دارد.