به مناسبت روز جهانی پُست، در موزه آستان قدس رضوی

 

به مناسبت روز جهانی پُست، مجموعه‌ای تاریخی مشتمل بر تمبرها و تاریخچه پُستی ایران در عصر ناصرالدین‌شاه، مظفرالدین‌شاه و محمدعلی‌شاه قاجار، در گنجینه تمبر و اقلام پُستی موزه مركزی آستان قدس رضوی، به نمایش گذاشته شد.

در این نمایشگاه كه روایت‌گر تاریخ پرفراز و فرود تمبرهای پُستی ایران در طول 44 سال (از 1244، اواسط سلطنت ناصرالدین‌شاه تا 1288، اواخر پادشاهی محمدعلی‌شاه قاجار) و یادآور قلم، مركّب، كاغذ و نامه به عنوان یگانه روش ارتباطی گذشتگان ما با شهرها و روستاهای دوردست در عصر قاجار و اوضاع پُستی كشورمان در آن روزگار است- ده‌ها سری تمبر پُستی نفیسِ تاریخی، مربوط به پادشاهی سه تن از شاهان قاجار و مجموعه تاریخچه پُستی ایران با قدمت حدود 150 سال، شامل نامه‌های دست‌نوشته، پاكت‌های پُستی با نقش تمبر، پاكت ‌نامه تمبردار، ورقه پستی، كارت‌پستال مصور و تلگراف، در معرض دید بازدیدكنندگان و علاقه‌مندان تمبر و تاریخچه پُستی ایران و جهان-، قرار گرفته است.

از میان تمبرهای پُستی نفیس به ‌نمایش‌درآمده در این مجموعه، می‌توان به تمبرهای شیر و خورشیدی در جایگاه نخستین تمبرهای كشورمان، نخستین سری تمبر با تصویر ناصرالدین‌شاه، معروف به سری ناصری چهارجور، سری دور الوان، تمبرهای چاپ سنگی خورشیدی(لیتوگراف)، تمبرهای گراوه خورشیدی، تمبرهای ناصری چاپ گراوه، تمبرهای شویدی، تمبرهای سری محرابی، تمبرهای سری ناصری طلائی، نخستین و دومین سری تمبر با تصویر مظفرالدین‌شاه معروف به سری كاغذ سفید و كاغذ سبز، تمبرهای تایپست چاپ تهران، تمبرهای موقتی چاپ مشهد معروف به سری ویكتور كاستین، تمبرهای محمدعلی‌شاه و ... -كه از سال 1244 تا 1288ش. در فرانسه، اسكاتلند، اتریش، هلند و ایران، چاپ شده‌اند- اشاره كرد.

در كنار تمبرها، مجموعه تاریخچه پُستی شاملِ نامه‌های دست‌نوشته با قدمت حدود یك و نیم سده نیز، به نمایش گذاشته شده است كه تاریخ نگارش قدیم‌ترین آن‌ها 14م رمضان‌ 1276 برابر با 16م فروردین 1239ش. می‌باشد. در این نمایشگاه، علاوه بر این نامه‌ها- كه با هدفِ نشان دادن دستور خط (رسم‌الخط) ایرانیان و شیوه‌های نگارشی آن دوران در معرض دید قرار داده شده- پاكت‌های تمبردار پُستی با مُهر شش و دوازده شاهی روی نقش تمبرهای شیر و خورشیدی، پاكت تمبردار پُستی با نقش تمبر 5 شاهی سری ناصری چهارجور، كارت‌پستال‌های پرسانا و ... به نمایش در آمده كه در سال‌های 1256، 1258 و 1266ش. در پاریس و وین چاپ شده‌اند.

مجموعه تمبرها و تاریخچه پُستی این نمایشگاه را، مجموعه‌داران بنام تمبر اصیل ایران همچون آقایان: دكتر علی شرقی، عبدالحسین زعفرانی، مهران اشراقی و زنده‌یاد یوسف بهبود چایچی از ایران؛ دكتر جواد ملك از ایالات متحده آمریكا، دكتر بهروز ندیمی از آلمان، محمد عبدعلی ابراهیم (رئیس انجمن تمبر و اسكناس عراق) و ...، به گنجینه تمبر و اقلام پُستی موزه مركزی آستان قدس رضوی هدیه كرده‌اند.