انتقال مجموعهای ارزشمند از اسناد تجاری ایران در دوره صفویه، قاجاریه و پهلوی اول به مدیریت امور اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی
در این مجموعه تعداد 12500 برگ سند تاریخی از دوره صفویه، قاجاریه و پهلوی است که اسناد صفویه آن شامل مصالحهنامه و مبایعه نامه مربوط به سالهای 928 تا 989 ق. میباشد. قسمتي از اسناد آن مجموعه شامل نامهها و صورتحسابهای متعلق به تاجران منطقه یزد، کرمان، شیراز، اصفهان، همدان، تهران و کرمانشاه که بخش قابل توجهی از آن متعلق به تاجران زرتشتی یزد و مناسبات تجاری آنها با دیگر تجار است. محتوای اطلاعاتی این اسناد پیرامون اوضاع اقتصادی نقاط مختلف کشور، وضعیت معیشتی مردم، مظنّه قیمتها، نحوه حمل و نقل اجناس تجاری، صادرات و واردات کالا به بنادر هنگ کنگ چین و بمبئی هند میباشد. این اسناد نشان میدهد که تاجران ایرانی مناسبات مالی گستردهای با شهرهای مرو، سمرقند و بخارا در آسیای میانه و عتبات عالیات در عراق داشته و گزارشهایی از اوضاع اقتصادی آن بلاد برای آنها ارسال میشده است. با مطالعه و بررسي آن اسناد، ميتوان با نام تاجران و تجارت خانههای کشور و چگونگي مراودات مالی و تجاری بین تجار، نام راههای تجاری و بنادر فعال در عرصه تجارت به لحاظ رجال شناسی و جغرافیای اقتصادی ایران پي برد.