اداره‌ كل اطلاع‌رسانی و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشیوی) به مناسبت ‌رخدادهای اسفند‌ ماه، نمایشگاه‌های مختلفی را در قالب سیار، مجازی و حقیقی برگزار كرد كه در زیر به آن‌ها پراخته می‌شود:

 

نمایشگاه‌های مجازی

 

عملیات خیبر؛

عملیات خیبر ساعت 21:30 روز 1362/12/3 با رمز یا رسول‌الله در منطقه شرق رودخانه دجله و داخل هورالهویزه آغاز گردید. اداره‌ كل اطلاع رسانی و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشیوی)، به مناسبت سالروز آن عملیات، نمایشگاهی مجازی شامل 17 فهرست و معرفی 10 سند و 9 قطعه عكس را انتخاب و در وبگاه سازمان تقدیم علاقه‌ مندان كرد. برخی از عناوین اسناد نمایشگاه به شرح زیر است:

بخشی از طرح عملیاتی فتح 2 عملیات خیبر، ارسال شده از سوی فرمانده قرارگاه عملیات لشكر 77 به ستاد آن لشكر 1362/11/30ش.؛ اطلاعات بدست آمده از تحركات نیروهای عراقی در مناطق عماره، پنجوین و سلیمانیه به هنگام عملیات خیبر 1362/12/6ش.، گزارش وضعیت منطقه عملیات خیبر از 14 تا 1362/12/11ش. [1362ش.]؛ گزارش اقدامات نیروهای عراقی در جاده‌ سازی و جابجایی نیرو در اطراف منطقه هورالعظیم به هنگام عملیات خیبر21/12/[1362ش.]؛ اعلام احتمال حمله دشمن از سمت راست جزایر و لزوم رعایت نكات حفاظتی1362/12/24ش.؛ دستور محسن رضایی فرمانده قرارگاه نجف، به قرارگاه‌ها در باره جابجایی نیروها چند روز پس از پایان عملیات خیبر 1362/12/29ش.؛ دستور عملیاتی شماره 2، چند روز پس از پایان عملیات خیبر 1362/12/29ش.؛ دستور عملیاتی به قرارگاه‌ها پس از عملیات خیبر ؛ 1363/1/4ش.

استقلال کانون وکلای دادگستری؛

   اداره‌ كل اطلاع‌رسانی و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشیوی) به مناسبت 5 اسفند، سالروز تصویب «قانون استقلال كانون وكلای دادگستری»، نمایشگاهی مجازی شامل 12 عنوان و معرفی 23 برگ سند را انتخاب و در وبگاه سازمان تقدیم علاقه‌مندان ‌كرد.

معرفی كارآموز وكالت به یكی از وكلای عدلیه از سوی اداره وكالت و آمار 1315/7/23ش.؛ ورقه درخواست اجازه وكالت رسمی حسین شهیدی از وزارت عدلیه 1316/10/30ش.؛ مكاتبه كانون وكلاء عدلیه با وزیر فرهنگ در خصوص تشكر از ارسال كتاب به آن كانون به همراه فهرست كتاب‌های دریافتی 1317/10/22ش.؛آیین‌نامه دستمزد كارشناسان (دادگستری) راجع به قانون دادرسی مدنی 1318/6/25ش.؛ مكاتبه كانون وكلاء با وزارت دادگستری، با موضوع اعتراض به رویه دفتر بازرسی در تعلیق وكلا و ایرادات قانونی وارده به آن 1327/3/18ش.؛ مكاتبه كانون وكلاء دادگستری با شركت سهامی تلفن ایران، در خصوص تأمین تلفن یكی از وكلا 1333/9/3ش. ؛ فهرست اسامی وكلای دعاوی كل اوقاف و میزان دستمزد دریافتی از محل بودجه وزارت فرهنگ؛ [1340ش.]؛ پروانه درجه یك وكالت عبدالرحیم محرری از وكلای دادگستری زنجان 1340/11/8ش.؛ بخشنامه صندوق تعاون كانون وكلای دادگستری، در خصوص چگونگی عملكرد آن كانون و قوانین مربوط به كسر وجه از وكلا 1350/6/4ش.؛ قرارداد مشاوره حقوقی منعقد بین شركت سهامی فرش ایران و یكی از وكلای پایه یك دادگستری به همراه رونوشت وكالتنامه 1354/9/19ش. و دستور مدیر كل امور مالی وزارت دادگستری به دادگستری و دادگاه‌ها در خصوص پرداخت وجوه موضوع مواد3و 4 قانون تشكیل صندوق تعاون وكلا به حساب كانون وكلا 1360/1/22ش. از جمله عنوان‌های اسناد نمایشگاه بود.

عملیات بدر؛

عملیات بدر در ساعت 23 -1363/12/20 با رمز (یا الله –یا الله –یا الله) و قاتلوهم حتی لا تكون فتنه، یا فاطمه الزهراء (س) ادركنی و با هدف انهدام وسیع نیروهای دشمن، تصرف و تأمین تمامی هورالهویزه و کنترل جاده العماره - بصره در منطقه‌ای به وسعت بیش از 800 كیلومتر مربع در شرق رودخانه دجله (حد فاصل بین قلعه صالح تا القرنه) آغاز گردید. به مناسبت 20 اسفند، سالروز آن عملیات، نمایشگاهی مجازی شامل12 عنوان با معرفی 5 سند و 7 قطعه عكس آماده و در وبگاه به معرض نمایش گذاشته شد.

دستورهای قرارگاه عملیات كربلا، در باره چگونگی جابجایی نیروها به هنگام عملیات بدر 1363/12/20ش.؛ دستورات حفاظت اطلاعات قرارگاه عملیات نجف، چند روز پیش از شروع عملیات بدر 1363/12/9ش.؛ مكاتبه فرماندهی قرارگاه نوح(ع) با فرماندهی قرارگاه خاتم الانبیاء (ص)، در مورد دادن اطلاعات مربوط به فعالیت‌های انجام شده در منطقه به منظور پیشرفت و پی‌گیری امور اطلاعاتی به قرارگاه مذكور1363/10/20ش.؛ مكاتبه قرارگاه عملیات كربلا، در خصوص تاریخ، ساعت و رمز عملیات بدر 1363/12/20ش.؛ كروكی شناسائی منطقه عملیاتی بدر؛ از جمله عنوان های اسناد نمایشگاه بود.

اسناد اجتماعی نفت؛

در آرشیو ملی ایران اسناد ارزشمندی در باره فعالیت و عملكرد شركت نفت انگلیس و ایران نگهداری می‌شود. اداره‌كل اطلاع‌رسانی و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشیوی)، به مناسبت 29 اسفند، سال­روز ملی شدن صنعت نفت، اسنادی از ظلم و تعدی كمپانی نفت جنوب (شركت نفت ایران و انگلیس) را كه شامل 23 عنوان و در قالب26  برگ سند را برگزید كه به صورت مجازی در وبگاه سازمان تقدیم علاقه‌مندان و پژوهشگران ‌شد.

از مهمترین عنوان‌های اسناد نمایشگاه می‌توان به موارد زیر اشاره كرد:

·        مكاتبه نمایندگان آبادان در باره تخریب مغازه و منازل‌ اهالی آن شهر از سوی كمپانی نفت جنوب و رسیدگی نشدن به شكایت مردم و پیامدهای احتمالی24ذی الحجه [1342ق.] / 1303/4/3ش.؛

·        رد اخطار كمپانی نفت جنوب، توسط یكی از اتباع ایران 17/4/ 1303ش.]؛

·        سواد نامه نماینده آبادان به مجلس شورای ملی، در باره دادخواهی مردم آن شهر از اقدام‌های ظالمانه كمپانی نفت جنوب‍‌‍[1330/6/19ش.]؛

·        سواد عریضه اهالی آبادان به مجلس شورای ملی، در باره اقدام‌های غیر قانونی كمپانی نفت جنوب در تخریب دكان‌های آن‌ها به همراه متن اخطاریه 1303/6/3ش.؛

·        دستور رئیس مجلس شورای ملی به وزارت فلاحت و تجارت و فوائد عامه، در باره دادخواهی مردم آبادان به وسیله ارباب كیخسرو و لزوم رسیدگی به شكایت آن‌ها 13303/6/4ش.؛

·        شكایت یكی از مقامات جزیره آبادان به وزارت امور خارجه در خصوص دریافت حق‌الارض از سوی شركت نفت ایران و انگلیس از اهالی آن منطقه [31/7/ 1303ش]؛

·        مكاتبه وزارت مالیه با وزارت امورخارجه، در باره اقدام كمپانی نفت جنوب در خصوص ساخت مغازه در یكی از محله‌های آبادان و دریافت حق‌الارض ماهانه از مالكان 1304/4/6ش.؛

·        شكایت از پرداخت نشدن حق و حقوق، توسط كمپانی نفت جنوب 1306/3/19ش.؛

·        مكاتبه وزارت داخله با وزارت امور خارجه، مبنی بر گسترش محدوده شهر آبادان به دلیل فعالیت كمپانی نفت جنوب و افزایش جمعیت1306/4/10ش.؛

·        شكایت یكی از اهالی خوزستان، از تعدیات كمپانی نفت جنوب 1306/9/2ش.؛

·        گزارش شكایت اهالی خرمشهر، از كارگزارن كمپانی نفت جنوب 1306/8/20ش.

·        پیگیری وزارت امورخارجه، در خصوص شكایت گروهی از اهالی خرمشهر از پرداخت نشدن غرامت ویرانی منازل‌شان توسط كمپانی نفت جنوب 1306/11/21ش.؛

·        شكایت یكی از كاركنان كمپانی نفت جنوب، در خصوص نقص عضو در هنگام كار و اخراج وی 1308/12/12ش.؛

·        سواد مراسله اهالی خرمشهر به وزرات اقتصاد،  در باره زیان‌های فعالیت حفاری كمپانی نفت جنوب بر نخلستان‌ها، باغ‌ها و كشت و زرع آن‌ها 1309/4/15ش.؛

·        درخواست از وزارت داخله، برای رسیدگی به شكایت ساكنان ساحلی خرمشهر[محمره] از خسارت­های وارده به اراضی آنان، در اثر حفاری­های شركت نفت ایران و انگلیس در ساحل شط العرب ‌[اروند رود] ‌‍ 1309/5/12ش.؛

·        شكایت حبیب كنعان از شركت نفت ایران و انگلیس، به دلیل زیان‌های وارده به نخلستان وی در بهمنشیر؛1311/5/14ش. ؛

·        سواد عریضه یكی از كاركنان كمپانی نفت جنوب به مجلس شورای ملی، مبنی بر تأثیر گاز نفت بر چشم و عضلاتش و پرداخت نشدن حق و حقوقش از سوی آن شركت؛ 1311/9/12ش.

·        عریضه به مجلس شورای ملی، در باره اقدام‌های ظالمانه كمپانی نفت جنوب 1311/8/12ش.؛

·        مكاتبه در باره لزوم آگاه نمودن وزرات داخله از  اقدام‌های كمپانی نفت جنوب، در پرداخت حق‌الارضی به صاحبان اراضی و دربار، بابت تصرف اراضی هفت‌گل1313/12/13ش.؛

·        شكایت از پرداخت نشدن كامل غرامت، توسط شركت نفت ایران و انگلیس1327/4/1ش.؛

·        مكاتبه وزارت دارایی و وزارت كشور، در خصوص شكایت اهالی قصبه از توابع شهرستان آبادن، مبنی بر نابودی كشاورزی و آب زراعی منطقه در پی حفریات شركت نفت ایران و انگلیس در شط‌العرب(اروندرود) 1330/1/25ش.

·        شكایت از شركت نفت ایران و انگلیس، به دلیل پرداخت نكردن اجاره بهای زمین­های متصرفی ملایر در زمان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم و وارد آوردن خسارت؛ 1331/2/23ش.

 

نمایشگاه سیار

نمایشگاه اسناد نفت؛

نمایشگاه یاد شده به مناسبت 29 اسفند، سالروز ملی شدن صنعت نفت، تهیه و آماده سازی و با هدف برگزاری نمایشگاه همزمان برای روابط عمومی سازمان و نیز  11 نمایندگی استانی و منطقه‌ای سازمان ارسال گردید. برخی از مهمترین عنوان‌های اسناد نمایشگاه به شرح زیر است:

·        بخشی از قرارداد دولت ایران با شركت محدود نفت انگلیس و ایران، در باره چگونگی پرداخت حق‌الامتیاز نفت به موجب قرارداد دارسی 22م دسامبر 1920م. [یكم دی 1299ش.]؛

·        مكاتبه رئیس اداره امتیازات نفت با خزانه‌داری كل، در باره پرداخت حق‌الحفاظه برخی از بختیاری‌های فروشنده سهام نفتی 1317/5/9ش.؛

·        مكاتبه درباره اقدام كمپانی نفت در ایجاد خطوط تلگرافی و در خواست پی‌گیری موضوع و جلوگیری از آن 23 ربیع الاول 1342/ 1302/8/10ش.؛

·        مكاتبه در باره تعیین تكلیف تقاضای تغییر نام كمپانی نفت جنوب به شركت نفت ایران و انگلیس(محدود)؛ 1304/3/20ش.؛ عریضه‌ای در باره تعدیات كمپانی نفت جنوب 1305/3/15ش.؛

·        مكاتبه در باره محدوده فعالیت كمپانی نفت جنوب؛ 1/9/ 1306ش.؛

·        سواد مراسله اهالی خرمشهر به وزرات اقتصاد،  در باره زیان‌های فعالیت حفاری كمپانی نفت جنوب بر نخلستان‌ها، باغ‌ها و كشت و زرع آن‌ها 1309/4/15ش. ؛

·        بخشی از قانون اعطای امتیاز نفت ایران به شركت نفت انگلیس و ایران 1312/3/7ش.؛

·        دستورهای وزیر مالیه، در باره خرید بخشی از سهام اولیه نفت جنوب از خان‌های بختیاری و چگونگی پراخت مبلغ آن [1315ش.] ؛

·        مكاتبه وزارت دارائی با نماینده دولت در شركت سهامی نفت انگلیس و ایران، در باره اعزام دانشجو به انگلستان، به منظور تربیت نیرو برای شركت نفت 1326/10/30ش. ؛

·        دستور رئیس دارائی و اقتصادی شهرستان شیراز با اداره بازرسی پیشكاری آن وزارت خانه، مبنی بر تقلیل بودجه كشور و لزوم رعایت صرفه جوئی و باقی نماندن اعتبار برای شش ماهه دوم 1329/7/27ش.،

·        گزارش ژاندارمری کل کشور به وزارت کشور در بارۀ متن تلگراف آیت­الله کاشانی برای تشویق مردم به حمایت از ملی شدن نفت منتشر شده در روزنامۀ مهد آزادی 1329/11/22ش.؛

·        گزارشی از سخنرانی سیدنورالدین مجتهد رهبر حزب برادران، در باره خلع ید شركت سابق نفت و پشتیبانی از دولت و مجلس، اعتراض شدید نسبت به برخی گرو‌ه‌ها و تأیید نظریه‌های آیت الله كاشانی در مورد محاكمه خلیل طهماسبی 1330/3/12ش.؛

·        جلسه فوق‌العاده دولت دكتر مصدق، در باره نتیجه مذاكره نمایندگان هیئت مختلط و وزیر دارائی با هریمن، نماینده رئیس­جمهور آمریكا [1330/4/31ش.]؛

·        پیام آیت­الله کاشانی به مردم مازندران در بارۀ اتحاد و تقویت روح ایمان در افراد جامعه؛ 1330/5/16ش.؛ ابلاغ اجرای تعطیلی عمومی در روز 29 اسفند بنا به پیشنهاد هیئت مدیره وقت شركت ملی نفت ایران و تصویب نخست‌وزیر 1330/12/27ش.،

·        بخشی از متن گزارش مصدق (نخست‌وزیر) در جلسه 17 شهریور 1330 مجلس شورای ملی، در باره سیاست دولت در موضوع نفت؛

·        رونوشت نامۀ آیت­الله کاشانی به ثقه­الاسلام حاجی میرزا محمد سالکی، مبنی بر دریافت تلگراف مردم بابل و  و قدردانی از ایشان به دلیل آگاهی بخشی به مردم آن شهر در جریان نهضت ملی نفت 1330/5/12ش.؛

·        گزارش شهربانی آبادان، در باره سخنرانی حسین مكی، راجع ‌به خلع ید انگلیسی‌‌ها از شركت ملی نفت؛ 1330/6/4ش.؛

·        متن بیانیۀ آیت­الله کاشانی خطاب به علما و رؤسای اداره­ها و اهالی بابلسر در بارۀ ملی شدن نفت [مهر 1330ش.]؛

·        بخشی از اساسنامه شركت ملی نفت ایران؛ 01331/9/5ش.؛1330/6/17ش.؛

·        لایحه قانونی اساسنامه شركت ملی نفت ایران و اصلاحیه آن، در زمان نخست‌وزیری دكترمصدق؛1332/2/20ش. ؛

 

نمایشگاه حقیقی

عملیات خیبر؛

به مناسبت سوم اسفند، سالروز عملیات خیبر نمایشگاهی شامل 21 عنوان با معرفی 21 قطعه عكس تهیه، آماده سازی و در ویترین‌های همكف ساختمان آرشیو ملی به نمایش گذاشته شد.