مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه شمالغرب کشور، در راستای سیاستهای کلان سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و با هدف تمرکززدایی، توسعه خدمات اسنادی و کتابخانهای و تسهیل دسترسی پژوهشگران به منابع اطلاعاتی، با مرکزیت شهر تاریخی تبریز فعالیت مینماید. این مرکز مسئولیت پوشش استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل را بر عهده دارد و به عنوان یکی از مدیریتهای منطقهای فعال سازمان، نقش مهمی در صیانت از میراث مستند شمالغرب ایران ایفا میکند.
منطقه شمالغرب کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه، هممرزی با کشورهای قفقاز و آناتولی، تنوع قومی و زبانی و همچنین نقش تعیینکننده در تحولات تاریخی، سیاسی و فرهنگی ایران، همواره از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. در این میان، استان آذربایجان شرقی و شهر تبریز بهعنوان مرکز این مدیریت منطقهای، جایگاهی ممتاز در تاریخ ایران دارند.
تبریز یکی از کهنترین و اثرگذارترین شهرهای ایران است که در دورههای مختلف تاریخی، بهویژه در عصر ایلخانان، صفویان و مشروطه، نقش محوری ایفا کرده است. این شهر در دورههایی پایتخت ایران بوده و بهعنوان خاستگاه جنبشهای فکری، سیاسی و فرهنگی، سهم بزرگی در شکلگیری تاریخ معاصر کشور داشته است. پیشینه فرهنگی غنی، وجود مفاخر علمی، ادبی و هنری، و نقش تبریز در گسترش اندیشه نوگرایی، این شهر را به یکی از کانونهای اصلی حافظه تاریخی ایران بدل کرده است.
مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه شمالغرب کشور با تکیه بر این پیشینه تاریخی و فرهنگی، مأموریت گردآوری، حفظ، ساماندهی و اشاعه اسناد و منابع مکتوب مربوط به استانهای تحت پوشش را بر عهده دارد. این مرکز همانند سایر مدیریتهای منطقهای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، مجری وظایف و مأموریتهای سازمان در سطح استانها بوده و خدمات متنوع اسنادی و کتابخانهای را به پژوهشگران، محققان، دانشجویان و علاقهمندان ارائه میدهد.
این مدیریت منطقهای با ارائه خدمات اسنادی و کتابخانهای، از جمله دریافت و ساماندهی اسناد اداری و تاریخی، ثبت و نگهداری منابع کتابخانهای، ارائه خدمات اطلاعرسانی و پژوهشی، و اجرای برنامههای مرتبط با تاریخ شفاهی، در جهت حفظ و انتقال میراث مکتوب و مستند شمالغرب کشور فعالیت میکند. همچنین این مرکز با همکاری دستگاههای اجرایی، فرهنگی و علمی استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل، نقش مؤثری در مستندسازی تاریخ محلی و منطقهای ایفا مینماید.
مرکز اسناد و کتابخانه ملی تبریز بهعنوان پایگاه اصلی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در شمالغرب کشور، تلاش دارد با توسعه خدمات حضوری و غیرحضوری، بهرهگیری از فناوریهای نوین و تعامل مستمر با جامعه علمی و فرهنگی، سهمی ماندگار در حفظ هویت تاریخی و فرهنگی این بخش مهم از ایران داشته باشد.