دومین نشست «بزمآورد پارسی» با موضوع مرگ در اندیشه ایران باستان و آیینهای سوگ زرتشتیان برگزار شد
دومین نشست از سلسله نشستهای «بزمآورد پارسی؛ فرازهایی از تاریخ و فرهنگ ایران» با موضوع «مرگ در اندیشه ایران باستان و آیینهای سوگ زرتشتیان» در مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور برگزار شد.
در این نشست، فاطمه جهانپور، پژوهشگر زبانهای باستانی و استاد تاریخ باستان دانشگاه فردوسی مشهد، با تبیین جایگاه مرگ در جهانبینی ایران باستان، اظهار کرد: در اندیشه ایرانی، مرگ پایان زندگی نیست، بلکه مرحلهای از گذار به جهانی دیگر و مقدمهای برای حیات جاودانه به شمار میرود. به همین دلیل، آیینها و مناسک سوگواری در فرهنگ زرتشتی بیش از آنکه بر اندوه و فقدان تأکید داشته باشند، بر آرامش روان درگذشته، امید به رستگاری و تداوم زندگی معنوی استوارند.
وی با استناد به متون اوستایی و پهلوی، اسطورههای ایرانی و منابع تاریخی، به تشریح نگاه ایرانیان باستان به آفرینش، جایگاه اهورامزدا و اهریمن، فلسفه پیدایش مرگ، مفهوم پل چینود، سنجش اعمال، سرنوشت روان پس از مرگ و نقش ایزدان در این مسیر پرداخت و افزود: در باورهای زرتشتی، مرگ نتیجه هجوم اهریمن به جهان آفرینش است، اما سرانجام با نابودی نیروهای شر، مرگ نیز از میان خواهد رفت و جهان به جاودانگی خواهد رسید.
جهانپور همچنین با تشریح آیینهای سوگواری زرتشتیان، از جمله مراسم سه روز نخست پس از درگذشت، آیین شب و صبح روز چهارم، سفره روان، خیرات، نقش آتش، نیایشها، فلسفه پوشیدن لباس سفید در مراسم سوگواری و باورهای مرتبط با آرامش روان درگذشتگان، به استمرار برخی از این سنتها در میان زرتشتیان ایران تا روزگار معاصر اشاره کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با مقایسه برخی مفاهیم مربوط به مرگ و جهان پس از مرگ در متون ایران باستان با منابع اسلامی، بر وجود اشتراکات فرهنگی و اعتقادی میان این سنتها تأکید کرد و گفت: مطالعه تطبیقی این مفاهیم میتواند به شناخت بهتر ریشههای فرهنگی و دینی ایران کمک کند.
سلسلهنشستهای «بزمآورد پارسی؛ فرازهایی از تاریخ و فرهنگ ایران» با هدف معرفی جلوههای گوناگون تاریخ، زبان و فرهنگ ایران، دوشنبههای تیرماه 1405 از ساعت ۱۷ تا ۱۹ در مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور در مشهد برگزار میشود.