غلام رضا قدسی، اولین روز مهر ۱۳۰۴ در مشهد زاده شد و ۲۱ آذر سال ۱۳۶۸، در همین شهر، چشم از جهان فروبست. او در شانزده‌ سالگی شعر گفتن را آغاز کرد و از غزل‌ سرایان شناخته‌ شده در سبک هندی است. البته او را از حیث لفظ بیشتر مایل به سبک عراقی می‌دانند و از حیث مضمون سبک هندی. او که نسبش به میرزامحمدجان قدسی مشهدی، شاعر مشهور دوره صفویه، می‌رسد، «انجمن ادبی فردوسی» را سال ۱۳۲۵ بنیاد نهاد. فعالیت‌ های مؤثر ادبی او در همه این سال‌ها، باعث شد تا این شاعر را به‌ عنوان یکی از نامداران شعر خراسان بشناسند. او، در کنار محمد قهرمان، احمد کمالپور، ذبیح ا... صاحبکار و علی باقرزاده، پنج حلقه ادبیات این دیار را تشکیل می‌دهند. از دیوان اشعار او نیز در بهار ۱۴۰۳ رونمایی شد که غزلیات، رباعیات، مثنویات، مقطعات، قصاید، منظومه‌ ها و غزلیات ناتمام و تک‌ بیت‌هایش را شامل می‌شود. امسال و هم‌ زمان با صدمین سالگرد درگذشت این شاعر، مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور، در نظر دارد با اجرای بزرگداشتی یاد این شاعر خراسانی را زنده نگه دارد.

تلاشی برای پیوند نسل تازه با مفاخر مرکز اسناد کتابخانه ملی خراسان یا شرق کشور، متولی هویت ملی و میراث مکتوب و شفاهی و اجتماعی و تاریخی استان‌های خراسان است. در خراسان، در رابطه با بزرگداشت مفاخر و سویه‌های هویتی آن، کارها و فعالیت‌ های خوبی صورت گرفته و در طول همه این سال‌ ها پرداختن به آن‌ ها یک امر جدی بوده است و به گفته مدیر سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور، باید، هرچقدر در توان هست با اشکال متفاوتی از محتواها و رویدادهای اجتماعی، این پیوند بین میراث ادبی و تاریخی خراسان و شاعران این سرزمین را با نسل امروز، با ایده‌ های نو بازشناسی کرد: این کار، جدای از اینکه حس تعلق زیادی ایجاد می‌کند، می‌تواند تاریخ و آثار و سوابق قصه‌ ها و چهره‌ های خراسانی را وارد حافظه جمعی ما کند.

۵ شاعر خراسانی مجموعه کتابخانه ملی، از سال گذشته برای رونمایی از دیوان اشعار مرحوم غلام رضا قدسی برنامه‌ای را با مشارکت جهاد دانشگاهی و بزرگان ادبی و فرهنگی ترتیب داد. برنامه‌ای که قرار است در سال جاری برگزار شود، در تداوم سلسله‌ کارهایی است که در سازمان اسناد و کتابخانه ملی مشهد و خراسان انجام می‌شود. این مجموعه در آینده کامل می‌شود و پنج شاعر برجسته خراسان را که در خراسان زیسته‌ اند، آثار و حیات اجتماعی و فرهنگی و سیاسی آن‌ ها در همین‌جا شکل گرفته است بازشناسی و معرفی می‌ شوند. محمد قهرمان، غلام رضا قدسی، ذبیح ا... صاحبکار، احمد کمالپور و علی باقرزاده.

پرونده ای تازه در رویدادهای فرهنگی مدتی است که توجه به تاریخ و قصه‌های گذشتگان و محلات و نهادهای قدیمی در مشهد و کشور، در فضای مجازی و روند رسانه‌ های جامعه، مورد اقبال جدی واقع شده و حالا قرار است این قصه‌ های تاریخی با ایده‌های تازه‌تری در برنامه های سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور به شکل ویژه‌ ای بازنمایی شود. امسال به مناسبت صدمین زادروز غلام رضا قدسی پرونده ای تازه در رویدادهای فرهنگی خراسان شکل می گیرد و سازمان اسناد و کتابخانه ملی خراسان تصمیم دارد با مشارکت تشکل‌ های مدنی و اجتماعی و همچنین نهادهای فرهنگی، این برنامه ها را سامان دهد. به گفته مدیر سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور بر این اساس جریان مبارکی ایجاد شده و به برگزاری شب‌های بخارا در مشهد منجر شده است.

گردهمایی هویتی همچنین سازمان اسناد و کتابخانه ملی خراسان درصدد است اسناد و آثار تصویری و مکتوب مرتبط با غلام رضا قدسی را، هم در خلال این برنامه‌ها در فرم‌های مختلفی منتشر کند و هم به‌ صورت نمایشگاه عرضه کند. تا درنهایت میراث مکتوب شفاهی و تصویری و تاریخی این مفاخر ادبی و فرهنگی گردآوری شود. طبق اعلام رئیس این سازمان در شرق کشور، در واقع، کتابخانه ملی، دنبال این است که دوباره این جمع‌ ها و گروه‌ هایی را که در زمینه هویت در حال کار هستند، کنار هم قرار بدهد و مقری را برای این قبیل برنامه‌ ها ترتیب بدهد. نه فقط در مشهد، بلکه در شهرهای دیگر خراسان. تا بتوانیم شب شهرها، چهره‌ ها، آیین‌ ها و مکان حافظه‌ های خراسان را داشته باشیم.