غلامرضا قدسی، اولین روز مهر ۱۳۰۴ در مشهد زاده شد و ۲۱ آذر سال ۱۳۶۸، در همین شهر، چشم از جهان فروبست. او در شانزده‌سالگی شعر گفتن را آغاز کرد و از غزل‌سرایان شناخته‌شده در سبک هندی است. البته او را از حیث لفظ بیشتر مایل به سبک عراقی می‌دانند و از حیث مضمون سبک هندی. او که نسبش به میرزامحمدجان قدسی مشهدی، شاعر مشهور دوره صفویه، می‌رسد، «انجمن ادبی فردوسی» را سال ۱۳۲۵ بنیاد نهاد. فعالیت‌های مؤثر ادبی او در همه این سال‌ها، باعث شد تا این شاعر را به‌عنوان یکی از نامداران شعر خراسان بشناسند. او، در کنار محمد قهرمان، احمد کمالپور، ذبیح ا... صاحبکار و علی باقرزاده، پنج حلقه ادبیات این دیار را تشکیل می‌دهند. از دیوان اشعار او نیز در بهار ۱۴۰۳ رونمایی شد که غزلیات، رباعیات، مثنویات، مقطعات، قصاید، منظومه‌ها و غزلیات ناتمام و تک‌بیت‌هایش را شامل می‌شود. امسال و هم‌زمان با صدمین سالگرد درگذشت این شاعر، مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور، در نظر دارد با اجرای بزرگداشتی یاد این شاعر خراسانی را زنده نگه دارد.

تلاشی برای پیوند نسل تازه با مفاخر مرکز اسناد کتابخانه ملی خراسان یا شرق کشور، متولی هویت ملی و میراث مکتوب و شفاهی و اجتماعی و تاریخی استان‌های خراسان است. در خراسان، در رابطه با بزرگداشت مفاخر و سویه‌های هویتی آن، کارها و فعالیت‌های خوبی صورت گرفته و در طول همه این سال‌ها پرداختن به آن‌ها یک امر جدی بوده است وبه گفته مدیر سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور، باید، هرچقدر در توان هست با اشکال متفاوتی از محتواها و رویدادهای اجتماعی، این پیوند بین میراث ادبی و تاریخی خراسان و شاعران این سرزمین را با نسل امروز، با ایده‌های نو بازشناسی کرد: این کار، جدای از اینکه حس تعلق زیادی ایجاد می‌کند، می‌تواند تاریخ و آثار و سوابق قصه‌ها و چهره‌های خراسانی را وارد حافظه جمعی ما کند.

۵ شاعر خراسانی مجموعه کتابخانه ملی، از سال گذشته برای رونمایی از دیوان اشعار مرحوم غلامرضا قدسی برنامه‌ای را با مشارکت جهاد دانشگاهی و بزرگان ادبی و فرهنگی ترتیب داد. برنامه‌ای که قرار است در سال جاری برگزار شود، در تداوم سلسله‌کارهایی است که در سازمان اسناد و کتابخانه ملی مشهد و خراسان انجام می‌شود. این مجموعه در آینده کامل می‌شود و پنج شاعر برجسته خراسان را که در خراسان زیسته‌اند، آثار و حیات اجتماعی و فرهنگی و سیاسی آن‌ها در همین‌جا شکل گرفته است بازشناسی و معرفی می‌شوند. محمد قهرمان، غلامرضا قدسی، ذبیح ا... صاحبکار، احمد کمالپور و علی باقرزاده.

پرونده ای تازه در رویدادهای فرهنگی مدتی است که توجه به تاریخ و قصه‌های گذشتگان و محلات و نهادهای قدیمی در مشهد و کشور، در فضای مجازی و روند رسانه‌های جامعه، مورداقبال جدی واقع شده و حالا قرار است این قصه‌های تاریخی با ایده‌های تازه‌تری در برنامه های سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور به شکل ویژه‌ای بازنمایی شود. امسال به مناسبت صدمین زادروز غلامرضا قدسی پرونده ای تازه در رویدادهای فرهنگی خراسان شکل می گیرد و سازمان اسناد و کتابخانه ملی خراسان تصمیم دارد با مشارکت تشکل‌های مدنی و اجتماعی و همچنین نهادهای فرهنگی، این برنامه ها را سامان دهد. به گفته مدیر سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور بر این اساس جریان مبارکی ایجاد شده و به برگزاری شب‌های بخارا در مشهد منجر شده است.

گردهمایی هویتی همچنین سازمان اسناد و کتابخانه ملی خراسان درصدد است اسناد و آثار تصویری و مکتوب مرتبط با غلامرضا قدسی را، هم در خلال این برنامه‌ها در فرم‌های مختلفی منتشر کند و هم به‌صورت نمایشگاه عرضه کند. تا درنهایت میراث مکتوب شفاهی و تصویری و تاریخی این مفاخر ادبی و فرهنگی گردآوری شود. طبق اعلام رئیس این سازمان در شرق کشور، درواقع، کتابخانه ملی، دنبال این است که دوباره این جمع‌ها و گروه‌هایی را که در زمینه هویت در حال کار هستند، کنار هم قرار بدهد و مقری را برای این قبیل برنامه‌ها ترتیب بدهد. نه فقط در مشهد، بلکه در شهرهای دیگر خراسان. تا بتوانیم شب شهرها، چهره‌ها، آیین‌ها و مکان-حافظه‌های خراسان را داشته باشیم.