به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» با هدف معرفی آثار شاخص، ارزشمند و کمترشناخته‌شده موجود در مخازن سازمان، در هر شماره یکی از منابع برجسته این گنجینه را به پژوهشگران و علاقه‌مندان معرفی می‌کند.

هفتادوپنجمین شماره «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به معرفی نشریه «دام‌پزشگی» اختصاص یافته است. نخستین شماره این نشریه در فروردین ۱۳۱۶، به‌صورت ماهانه در تهران و زیر نظر و مدیریت دکتر عبدالله حامدی منتشر شد. انتشار آن در آغاز از سوی تشکیلات اداره فلاحت انجام می‌شد.

دکتر عبدالله حامدی از پایه‌گذاران علوم نوین دامپزشکی ایران و نخستین رئیس اداره دامپزشکی بود که پیش از آن، ریاست تأسیسات بیطاری را بر عهده داشت. انتشار این نشریه در دوره مدیریت او، بستری برای ارائه دانش تخصصی، تجربه‌های بالینی و مباحث آموزشی دامپزشکی فراهم کرد.

پیدایش نشریه با شکل‌گیری آموزش سازمان‌یافته دامپزشکی در ایران ارتباط مستقیم داشت. مدرسه عالی بیطاری در سال ۱۳۱۰ شکل گرفت و در ادامه، مدرسه عالی دامپزشکی در سال ۱۳۱۱ تأسیس شد. فرهنگستان ایران نیز در سال ۱۳۱۶، اصطلاح «دامپزشکی» را جایگزین «بیطاری» کرد و واژه «دانشکده» را برای ساختار آموزش عالی به کار برد. در چنین شرایطی، ایجاد نشریه‌ای علمی برای انتشار پژوهش‌ها و دستاوردهای استادان و دانشجویان، بخشی از روند نهادینه‌شدن آموزش عالی دامپزشکی در کشور بود.

در سال ۱۳۱۹، دانشکده دامپزشکی در شمار واحدهای دانشگاه تهران قرار گرفت، اما همچنان از نظر اداری و مالی زیر نظر اداره فلاحت بود. در مهرماه همان سال، عنوان نشریه به «نامه دانشکده دامپزشکی» تغییر یافت.

انتشار نشریه در سال ۱۳۲۰ با مدیریت دکتر محمدحسین میمندی‌نژاد ادامه پیدا کرد. او از دامپزشکان و استادان شناخته‌شده دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران بود که تحصیلات تخصصی خود را در فرانسه به پایان رساند و پس از بازگشت به ایران، در کنار تدریس، در زمینه تألیف کتاب و فعالیت‌های مطبوعاتی نیز فعال بود.

در سال ۱۳۲۳، هیئت دولت انتقال رسمی دانشکده دامپزشکی به دانشگاه تهران را اعلام کرد. این تحول، زمینه استقلال بیشتر دانشکده را فراهم آورد و نشریه نیز به‌تدریج به مجله‌ای دانشگاهی و پژوهشی تبدیل شد.

این نشریه از نخستین بسترهای منظم انتشار دانش تخصصی دامپزشکی در ایران به شمار می‌رفت. گسترش دانش علمی درباره بیماری‌های حیوانات و روش‌های پیشگیری، تشخیص و درمان آن‌ها، ارتقای سطح علمی و حرفه‌ای دامپزشکان و دانشجویان، انتقال یافته‌های پژوهشی و تجربه‌های حرفه‌ای و بررسی بیماری‌های قابل انتقال از حیوان به انسان، از اهداف انتشار آن بود. مطالب نشریه همچنین به ثبت و انتقال تجربه‌ها و پیشینه علم دامپزشکی در ایران کمک می‌کرد.

از موضوعات بررسی‌شده در شماره‌های مختلف آن می‌توان به بیماری‌های واگیردار و عفونی دام و طیور، از جمله «مشمشه» و «تب زرد»، بهداشت حیوانات، میکروب‌شناسی، جراحی، دامپروری و بازرسی و بهداشت مواد غذایی با منشأ دامی اشاره کرد. تاریخ و تحول علم دامپزشکی در ایران و جهان، آموزش حرفه‌ای و تحصیلات دامپزشکی و تحولات تشکیلات دامپزشکی کشور در استان‌هایی مانند تهران، اصفهان، گیلان، مازندران، خراسان، فارس و خوزستان نیز از دیگر محورهای مطالب نشریه بود.

عنوان نشریه در سال ۱۳۶۶ به «مجله دانشکده دامپزشکی» و در سال ۱۳۸۶ به «مجله تحقیقات دامپزشکی» تغییر یافت. انتشار آن با عنوان جدید، به‌صورت فصلنامه و از سوی انتشارات دانشگاه تهران ادامه پیدا کرد. این تغییرات، روند گسترش جایگاه تخصصی و پژوهشی نشریه را در ساختار علمی دامپزشکی کشور نشان می‌دهد.

سابقه طولانی انتشار این نشریه با عناوین گوناگون، امکان بررسی تحولات دانش دامپزشکی، شیوه‌های آموزش و تجربه‌های حرفه‌ای این حوزه را در چندین دهه فراهم می‌کند. آخرین شماره «مجله تحقیقات دامپزشکی» موجود در کتابخانه ملی ایران، سال هفتاد و یکم، شماره ۲، مربوط به تابستان ۱۳۹۵ است. این نشریه از شماره ۳، پاییز ۱۳۹۵، به‌صورت الکترونیکی منتشر می‌شود.

نشریه «دام‌پزشگی» با شماره کتابشناسی ملی ۲۰۸۲۲۲۸، «نامه دانشکده دامپزشکی» با شماره ۱۰۱۰۵۱۵، «مجله دانشکده دامپزشکی» با شماره ۱۰۱۳۲۱۲ و «مجله تحقیقات دامپزشکی» با شماره ۱۷۱۴۲۲۸ در مخازن پیایندهای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران موجود و در دسترس پژوهشگران و علاقه‌مندان است.

نسخه‌هایی از این نشریه با چهار عنوان مختلف آن، در پیوست خبر در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.