مراسم رونمایی از کتاب صوتی «تحریرهای رود»، سرودههای عاشورایی سیدحمیدرضا برقعی برگزار شد
مراسم رونمایی از کتاب «تحریرهای رود»، کتاب صوتی سید حمیدرضا برقعی، با حضور احمد مسجدجامعی، موسوی گرمارودی، اسماعیل آذر، سعید بیابانکی، محمد علی مجاهدی، برزین ضرغامی، حجتالاسلام دعایی و علاقهمندان در کتابخانه ملی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران احمد مسجدجامعی، عضو شورای شهر تهران، در این مراسم گفت: در باب ارادت ایرانیان به سیدالشهدا(ع)، نقلهای مختلفی وجود دارد. مختار ثقفی وقتی یکی دو سال بعد از واقعه کربلا دست به قیام زد، ایرانیان زیادی او را همراهی میکردند. البته ما گزارشی از حضور ایرانیان در کربلا نداریم اما یکی از دلایل جابجایی مرکز حکومت از مدینه به کوفه ایرانیان بودهاند که امروز نیز میبینیم بیشتر شهرهای شیعهنشین عراق با نزدیکی ایران هستند. این موضوع نشان از ارادت دیرینه ایرانیان به امام حسین(ع) دارد و این علاقه در شعر و ادبیات جلوه کرده است.
مسجدجامعی با اشاره به کسایی مروزی به عنوان اولین شاعر آیینی فارسی، گفت: گفته میشود کسایی مروزی اولین شاعر مقتلسرای فارسی است. باید دقت کرد که ایرانیان حتی پیش از آنچه که به لحاظ تاریخی مشهور است، به این عشق و علاقه پیوستهاند؛ چرا که 50 سال بعد از غیبت صغری، کسایی مروزی شعر میگوید که قطعاً بیمقدمه نبوده است.
عضو شورای شهر تهران در بخش دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به یک بیت شعر از کسایی مروزی افزود: این شعر بیانگر این است که سوگواری ایرانیان برای امام حسین(ع) نه فقط در قرن سوم و در دوران آل بویه، بلکه از دوران سامانیان نیز در ایران رواج داشته است و علاوه بر شهرهای مذهبی ما از جمله قم، کاشان، تفرش و ری، در سایر مناطق هم سوگواری امام حسین (ع) پررونق بوده است.
در این مراسم موسوی گرمارودی در صحبت هایی به نامهای که به برقعی پس از نوشتن کتاب «طوفان واژهها» نوشته بود، اشاره کرد و گفت: با شعر برقعی در سال 1387 و در مجموعه شعر «طوفان واژهها» آشنا شدم. در آن مجموعه شعر ضجه بر کعبه بسیار زیبا بود. سیدحمیدرضا برقعی هم مانند من و مجاهدی در قم به دنیا آمده است. با این تفاوت که من و استاد مجاهدی زمانی که همسن برقعی بودیم تنها در یکی دو انجمن شعری که شعرهای آن از قرن ششم پا فراتر نمیگذاشت، میتوانستیم حضور یابیم که البته در آن جلسات به شاعرانی مثل من و مجاهدی اهمیت داده نمیشد و شب شعری نیز وجود نداشت، اما اکنون هر جمعهشب، شاعران جوان در منزل استاد مجاهدی گرد هم میآیند و از نکات ایشان استفاده میکنند؛ در حالیکه در گذشته چنین امکانی وجود نداشت.
وی ادامه داد: اغلب اشعار مجموعه تحریرهای رود غزل است. هر چند تعدادی قصیده و یک بحر طویل نیز در آن وجود دارد که البته نمیدانم بحر طویل را قالب بدانم یا خیر. برقعی اصولاً شاعر غزلسرا و سراینده غزل نو است. شاعر این مجموعه وقتی غزل میگوید هم به لحاظ زمانی شعر معاصر میگوید و هم به لحاظ روساخت به این موضوع نزدیک شده است.
موسوی گرمارودی توصیهای به شاعران آیینی داشت و گفت: شاعر آیینی در شعر خود باید دو موضوع را مد نظر قرار دهد تا به اشتباه نیفتد؛ اول اینکه شاعر آیینی که در عرصه توحید گام بر میدارد و شعر میگوید هرگز نباید در مدح دنیاداران قلم بفرساید، دوم فرو افتادن در غلو است که در گفتن شعر آئینی ممکن است رخ دهد. اگر شاعر با خود میاندیشد که شهدای کربلا، شهدای توحید بودند قطعاً به غلو روی نمیآورد که این موضوع بهانهای دست وهابیان میدهد. البته باید گفت که برقعی در کتاب «طوفان واژهها» خیال همه را بابت مدح دنیاداران راحت کرد. این شاعر به ویژگی بارز برقعی اشاره کرد و گفت: اگر بخواهیم ویژگی بارز برقعی را ذکر کنیم، باید بگوییم که او اهل ایهام تبادر است. جوهر شعر برقعی از قریحه توانایی او برخوردار است و به همین نظر از خوردک ایرادها در امان خواهد بود تا زمانی که آسمان ذهن او همیشه شامل ابرهای قریحهباران است.
موسوی گرمارودی درپایان ترکیببند خود با موضوع حضرت علیاصغر(ع) را خواند.
محمدعلی مجاهدی، یکی دیگر از سخنرانان این مراسم بود. وی در این مراسم گفت: پیامبر اکرم(ص) به اصحاب خود میفرمودند که چه چیز مانع شده است از اینکه کسانی که با شمشیر مرا یاری میکنند، با زبان یاری نمیکنند؟ منظور ایشان این بود که چرا صحابه از شعر استفاده نمیکنند؟ در زمان پیامبر(ص) دشمن کافر با شعرهای خود نگرش مردم را نسبت به ایشان عوض میکرد. ایشان به صحابه خود میفرمودند که شما هم با شعر گفتن مقابله به مثل کنید. زخمی که شما با شعر به دشمن میزنید از زخم شمشیر دردناکتر است. این موضوع جایگاه شعر متعهد را در زمان ما نشان میدهد.
وی ادامه داد: در زمانه ما برغم پیشرفتهای چشمگیر بعد از انقلاب در حوزه شعر آیینی، شاهد ریزشهایی هم بودیم. کافیست مجموعه شعرهایی را که در سالهای اخیر چاپ شده است، ببینید تا متوجه شوید چه بلایی بر سر شعر آیینی آمده و خوراکی آماده را در اختیار وهابیت قرار داده است. این موضوعیست که مسئولان فرهنگی ما از آن غفلت کردند. باید گفت که برقعی از رویشهای شعر آئینی ماست. ایشان برخلاف بقیه به قرائت صرف ماتم از عاشورا نمیپردازد و قرائت حماسه، عرفانی و ارزشی با خود دارد که بسیار ارزشمند است. تاکنون در قرائت غالب اکثر شعرهای آئینی، قرائت صرف ماتمی بوده است که البته بعد از انقلاب شاهد نگاههای نافذی بودیم که ابعاد تو در توی عاشورا را روایت کرد و عظمتها و زیباییها را در نهایت هنرمندی به تصویر کشید.
به گفته این پیشکسوت شعر آیینی، سرودههای برقعی آمیزهای از قرائت ماتمی، حماسی، عرفانی و ارزشیست و این چیزیست که باید مورد توجه قرار بگیرد. مجلس حسینی بدون گریه و اشک امکانپذیر نیست و شور و شعور و حماسه این را کامل میکند. کافیست تا ما عظمت این واقعه را نشان دهیم تا مخاطب همانند درختی بعد از باران با یک ضربه تبدیل به اشک بشود.
پس از مجاهدی، سعید بیابانکی و حجتالاسلام والمسلمین جواد محمدزمانی سرودههایی با مضمون عاشورا و قیام امام حسین(ع) خواندند و سیدحمیدرضا برقعی هم ضمن قدردانی از حضور مفاخر شعر و ادب آیینی در مراسم به قرائت یکی از سروده های خود پرداخت.
در پایان این مراسم حجتالاسلام دعایی خاطرهای پیرامون عنایات سیدالشهدا(ع) نقل کرد. سپس با حضور برزین ضرغامی، اسماعیل آذر، محمدعلی مجاهدی، سعید بیابانکی، احمد مسجدجامعی از کتاب صوتی سیدحمیدرضا برقعی با نام «تحریرهای رود» رونمایی شد.