به گزارش روابط عمومي سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران ، مراسم جشن سالگرد یازدهمین سال تاسیس نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و اختتامیه دومین مسابقه خاطره‌نویسی کتابداران، ۱۷ اسفند با حضور علیرضا مختارپور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، غلامعلی حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، سيدرضا صالحی امیری رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی و جمعی از نویسندگان و کتابداران کشور، در تالار رودکی مجموعه تالار وحدت برگزار شد.
در بخشي از این مراسم پیام رهبر معظم انقلاب توسط دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور قرائت شد.
آخرین سفر استانی دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور به استان یزد بود که در آن سفر دو کتابخانه افتتاح شد. یکی از این کتابخانه ها، خانه خانواده شهید مطلب شفیعی بود که وقف نهاد کتابخانه های عمومی کشور شد.
مختارپور در این باره نامه‌ای به رهبر انقلاب نوشت که رهبری نیز پاسخ نامه او را با یک پیام دادند. مشروح پیام رهبری در این باره، به شرح زیر است:
بسمه تعالی
به شهید عزیز درود می فرستم و نیز به این پدر و مادر صبور و آگاه و پرگذشت.
امید است حسنات و انوار ساطع از فداکاری این عزیزان و دیگر شهدا و ایثارگران بزرگوار، سرمایه و ذخیرهای ماندگار برای کشور و تاریخ ما باشد.

.
بدون عسلویه می توانیم زندگی کنیم ولی بدون اخلاق و معرفت نه

در بخش ديگري از اين مراسم سيد رضا صالحي اميري به سخنراني پرداخت و خطاب به کتابداران گفت: خدا را شاکریم که بزرگ ترین پشتوانه شما، شخص رهبر انقلاب است.
صالحی امیری با اشاره به پايه و اساس بودن فرهنگ در جامعه گفت: اگر بناست در کشور اتفاقی بیافتد و روزی به قله های توسعه و تعالی برسد، راهی نداریم جز این که بعد از تمسک و توسل به ائمه، به کتاب و کتابخوانی رو بیاوریم. این مساله، منشا اخلاق و توسعه است. انسان به طور همزمان به دو حرکت نیاز دارد، رشد و تکامل. با این که سالیانه چندصدمیلیارد دلار برای نیازهای روزمره و معیشتی هزینه می کنیم، اما متاسفانه هر روز در جامعه، با پدیده های جدی اجتماعی و فرهنگی روبرو هستیم. بد اخلاقی ها، انگ زنی و تهمت زدن ها، طلاق، خشونت و ... دلیل همه آسیب ها در یک کلام خلاصه می شود: فقدان تولید و بازتولید معرفت و اخلاق..
..وی افزود: با توسعه اقتصادی می توانیم رشد داشته باشیم اما به تکامل نمی رسیم .بنابراین اراده کشور و مدیرانش باید بر کتابخوانی باشد. خدا را شاکریم که بزرگ ترین پشتوانه شما، شخص رهبر انقلاب است و ایشان خودشان از کتابخوان ها هستند که پیگیر وضعیت کتابدارها هستند. بنابراین تلاش کنیم تا دولتمردان را مجاب کنیم تا در کنار توسعه اقتصادی کشور، به توسعه کتاب و کتابخوانی هم مبادرت داشته باشند.
رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي با اشاره به كاركرد اخلاق در جامعه گفت: اگر امروز مشکلی را می بینید، برگردید به چند دهه قبل، اگر آسیب های اجتماعی را مشاهده می کنید، برگردید به این که روی کتاب و کتابخوانی سرمایه گذاری نکرده ایم. اگر قرار است روزی فضيلت و رفتار اخلاق مدارانه برداشت کنیم باید در زمین کتاب و کتابخانه بکاریم. ما می توانیم بدون عسلویه زندگی کنیم، کما این که تا حالا هم زندگی کرده ایم ولی بدون اخلاق و معرفت که از کتاب ناشی می شود، نمی توانیم. چون جامعه بدون اخلاق و معرفت، جامعه ای مرده است. بنابراین باید در سیاست ها و ساختارها، مدیریت و برنامه ها و همچنین نظام نظارتی، بازنگری صورت بگیرد.
وی در ادامه گفت: در غیر این صورت، تداوم وضع موجود به ناامیدی می انجامد. مشکل دیگر این است که کتابخانه ها را محیط امانت دادن و گرفتن می دانند. اما کتابخانه یک مرکز فرهنگی است. مسجد ساختمان نیست، بلکه رسالت توسعه دینی و فضیلتی جامعه را به عهده دارد. کتابدار هم نقشش، نقش روحانی ای است که در مسجد فعالیت دارد. کتابدار با فضیلت می تواند در دیگران، تولید فضل و فضیلت کند. کتابخانه یک نهاد فرهنگی است و نهاد کتابخانه های عمومی کشور هم یک مرکز برای توسعه فرهنگی. پس باید کرسی ها آزاداندیشی و بساط گفتگو در آن جریان داشته باشد. محصول کتابخانه، کتاب نیست بلکه محصولش، تولید اندیشه است. ما نمی توانیم در گذشته بایستیم و باید به آینده نظر داشته باشیم.
صالحی امیری در بخش پایانی سخنانش گفت: قصد داریم مجمعي رادر حوزه كتابخانه ها و كتابداري تاسیس کنیم تا مرجع منسجمی مانند نظام مهندسی یا نظام پزشکی باشد. امید است این مجمع، با تشکیل شوراهای عالی کتاب و کتابخوانی بتواند اهداف و مطالبات کتابخانه ای را در کشور پیگیری کند.
.

کتابدار باید کاری کند که کتابخانه، پناهی برای جوان ها باشد

در بخش ديگري از اين مراسم رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی به ايراد سخنراني پرداخت. وي با اشاره به اهميت كتاب و كتابخانه گفت: کتابدار مانند متصدی و مدیر کتابخانه است و تشخیص می‌دهد که چه کتابی برای مراجعه کننده لازم و مفید است
غلامعلی حداد عادل در ادامه اين مراسم با ذكر اين موضوع كه هر وقت خودم را در جمع کتابدارها می‌بینم، احساس غریبگی نمی‌کنم، گویی در شهر و در میان خانواده خودم هستم تصريح كرد: هرکس اهل کتاب و کتابخانه است، با من هم قبیله است. در تمام عمر، بیش از هرچیز، دستانم با کاغذ کتاب، سر و کار داشته است. حالا می خواهم در این برنامه چند سوال را مطرح کرده و به آن ها جواب بدهم: چرا کتاب؟ چرا کتابخوانی؟ چرا کتابخانه؟ و چرا کتابدار؟
وی افزود: اگر قبول کنیم که به قول مولانا، انسان متشکل از اندیشه است، در این صورت، کتاب از این جهت که ابزار انتقال اندیشه است، با ذات انسان، ارتباطی ناگسستنی دارد. چون جسمی که ما داریم، شبیه به جسم حیوانی است و آن چه انسان را از دیگر حیوانات جدا می کند، اندیشه اوست. اختراع زبان، ابداع خط و کتاب، باعث شده اندیشه که احتصاصی و درونی هرفردی است، قابلیت انتقال به دیگری را داشته باشد. این کشف بزرگی است که انسان فکر خودش را با علائمی که نامش را خط می گذاریم، به عصرها و آفاق دیگر منتقل کند. این حیرت انگیز است و کتاب وسیله این انتقال اندیشه است.
وي ادامه داد: حالا سوال چرا کتابخوانی؛ در این باره باید بگویم جامعه ای که کتابخوان باشد و کتابخوانی در آن، فرهنگ شده باشد، جامعه ای صاحب بصیرت خواهد بود. چنین مردمی را که اهل مطالعه و با انواع افکار آشنا باشند، نمی‌توان به راحتی فریب داد چون آگاهی دارند و مردمانی فرهیخته هستند. این مردم لیاقت پیدا می‌کنند که خودشان برای خودشان تصمیم بگیرند. در کتابخانه این امکان پیدا می شود که دسترسی به ابزار آگاهی، راحت باشد. امروز که کتاب روز به روز گران تر می‌شود، و کتابفروشی و ناشر بودن، شغلی در آستانه ورشکستگی است، خرید کتاب برای افراد معمولی دشوار است.
حدادعادل گفت: هرچه مشکلات اقتصادی مردم زیاد شود، مردم از حاشیه مسائل فرهنگی می زنند و اول هم کتاب را، یا کم می کنند و یا حذف. اما نمی توان کتاب را از زندگی و جامعه حذف کرد. این مشکل را باید با افزایش کتابخانه‌ها مرتفع کرد.


رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی در بخش دیگری از سخنانش گفت: شما کتابدارها باید به سراغ کسانی بروید که نه استطاعت خرید کتاب را دارند و نه دسترسی و انگیزه. حالا به سوال چرا کتابدار می رسیم. فرد کتابدار مانند مدیر داروخانه است. در داروخانه، داروهای بسیاری وجود دارد. اما هر فرد بیماری که اجازه ندارد و نمی تواند به قفسه داروها برسد و هر دارویی که خواست بردارد و بخورد.
حدادعادل تأکید کرد: دارو باید متناسب با نیاز بدن، تجویز شود. کتابدار هم مانند متصدی داروخانه است. او باید برای هر فرد مراجعه کننده، پرونده ای در ذهنش باز کند و با مخاطب مانند مادر یا پدری مهربان روبرو شود، او را راهنمایی کند و اصطلاحا او را راه بیاندازد. یعنی کتابدار باید کاری کند که کتابخانه، پناهی برای جوان ها باشد.
وی در ادامه سخنانش گفت: می خواهم به چند مشکل هم اشاره کنم. یکی، عدم تناسب کتاب ها، با محیطی است که کتابخانه در آن تاسیس شده است. مثلا به روستایی می رود که در کتابخانه اش، کتاب هایی وجود دارد که در آن روستا، مخاطب ندارند یا در کتابخانه های شهر با این مشکل روبرو می شود که کتابی که می خواهید، در دسترس نیست. این مساله مورد توجه مسئولان بوده اما قطعا مواردی هم بوده که به این موضوع توجه نشده است.
وی ادامه داد: به آقای مختارپور پیشنهاد می کنم تا بهره وری کتابخانه ها را بالا ببرند؛ با تدبیر در این که هر کتابخانه ای چه کتابی می خواهد. توجه کنیم که برخی کتاب ها را به برخی استان ها نباید فرستاد یا برخی را باید فرستاد. انتخاب کتاب متناسب با نیاز کتابخانه ها، کمک به کتابدار و کتابخانه است.
حدادعادل گفت: کتاب، به خودی خود، وسیله است و ممکن است در ان حرف‌های بد هم زده شود. رئیس جمهور ما، آقای روحانی اصرار دارند که مردم در ممیزی کتاب، اظهار نظر کنند. من این فکر را می‌پسندم. مردم درباره هر مساله اجتماعی که نظر بدهند، خوب و مفید است، اما این حرف به آن معنی نیست که ما به عنوان حکومت، وظیفه ای در قبال این مسائل نداشته باشیم. هیچ کس هم نمی گوید که همه مطالب و موضوعات در کتاب‌ها مفید هستند. رئیس جمهور هم چنین نظری ندارد.
وی افزود: مهم این است که عاقلانه تصمیم بگیریم که چه مطالبی در کتاب ها درج نشود. هیچ کشوری هم وجود ندارد که کتاب سانسور نشده یا غیر مجاز نداشته باشد. ما هم اولین و تنها کشوری نیستیم که روی این مساله حساسیت دارد. بنابراین ممیزی باید عاقلانه باشد و ماشینی نباشد.
رئیس بنیاد دایره المعارف اسلامی در پایان سخنانش گفت: شما کتابداران کمک کنید تا این ملت، یک جا رشد کند. اعتقاد دارم که ایران یا رشد نمی کند و یا همه مناطقش رشد می کند. پس از مناطق محروم کار را شروع کنیم.
يادآور مي شود در پايان اين مراسم از برگزیدگان دومین دوره مسابقه خاطره نویسی تقدیر به عمل آمد.