بزرگداشت ایرج افشار در کتابخانه ملی برگزار شد/ روایت محقق داماد، مسجدجامعی و صالحی امیری از افشار
آیین بزرگداشت ایرج افشار، چهارمین رئیس کتابخانه ملی ایران با حضور چهرههای فرهنگی برگزار شد.
آیین بزرگداشت ایرج افشار، چهارمین رئیس کتابخانه ملی ایران با حضور چهرههای فرهنگی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این مراسم که عصر امروز در سالن قلم مرکز همایشهای بینالمللی کتابخانه ملی برگزار شد، سیدرضا صالحی امیری، آیت الله سید مصطفی محقق داماد، احمد مسجدجامعی و جمعی از شخصیتهای فرهنگی به سخنرانی پرداختند.
این مراسم از سوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی و با همکاری موسسه خانه کتاب، گنجینه پژوهشی ایرج افشار و بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی به مناسبت نودمین زادروز استاد ایرج افشار برگزار شد.
صالحی امیری: گسترش هویت و فرهنگ ایرانی، مدیون تلاشهای ایرج افشار است
در ابتدای این مراسم صالحی امیری رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، گفت:خدا را سپاسگذارم که به ما توفیق داده که در سالن همایشهای کتابخانه ملی بزرگانمان را پاس بداریم. این برنامه به دنبال سلسله برنامههای بزرگداشت ریشههای سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار میشود.
وی ادامه داد: امروز از ایرج افشار صحبت میکنیم که ایران و ایرانی به وی مدیون است و هر کجا بحث ایران شناسی پیش میآید نام ایرج افشار به یادها میآید. امروز اگر پرچم، هویت، فرهنگ و آداب وسنن ایران در سراسر جهان گسترده شده مدیون افشار هستیم.
صالحی امیری با بیان اینکه «امروز این فضا معطر به وجود ایرج افشار است و باور دارم که روح وی هم در اینجاست»، تصریح کرد: امیدواریم که نسل جوان ما بداند که از یک تبار بزرگ برخوردار است و اگر امروز درخت این فرهنگ سبز است به خاطر ریشههایی چون انوارها و افشارهاست و امیدواریم که نسل جدید برای هیاهوی فناوری و شبکههای اجتماعی بداند که میراثدار بزرگانی است که باید یاد آنها را پاس بدارد.
محقق داماد: ایرج افشار نمونه اخلاقمداری در کنار علم و اندیشه و دانش بود
در ادامه این مراسم آیت الله سید مصطفی محقق داماد اظهار داشت: یکی از جهاتی که باید توجه کنیم این است که از میان عالمان تنها افراد نادری هستند که تمام وجودشان را برای دانش این کشور و سرمایه علمی آن وقف کردند و بدون هیچ چشمداشتی خدمات ارزندهای ارائه داشتند. عالمان زیادی داریم اما کسی که از روی خلوص اینگونه کار کند بسیار کم است. افرادی که قلبشان بتپد که گوشه کتابخانه وین کدام نسخه کتاب خطی است که از ایران سخن گفته باشد و ایران را معرفی کند. مرحوم افشار این چنین شخصیتی بود.
وی ضمن اشاره به ویژگیهای شخصی ایرج افشار گفت: من ۲۳ سال با ایشان مأنوس بودم و هیچ وقت غرور و تکبری در او ندیدم جالب این است که ایشان تمام سرمایه و ثروت خود را وقف ایران و ایران شناسی کرده است.
محقق داماد خاطر نشان کرد: خاطرم است که در وصیتنامه او دیدم همه اموالش را وقف این کار کرده بود و من تولیت این وقف را بر عهده دارم. ایرج افشار نمونه اخلاقمداری در کنار علم و اندیشه و دانش بود، به گونه که بعد از فوتش نیز کتابخانه شخصیاش را وقف مرکز اسناد کتابخانه ملی کرد که امروز افراد زیادی از این گنجینه استفاده میکنند. او نام خوبی از خود باقی گذاشت و ماندگاران اصلی همینها هستند.
ایرانی: باید رسالههای دانشگاهی متعدد در باب ایرج افشار نوشته شود
در ادامه این مراسم اکبر ایرانی به سخنرانی پرداخت و گفت: ملتی که حافظه عمیقی دارد بزرگانی را که موجب بازشناسی و بازسازی تفکرات ملت شدند را فراموش نمیکند. جایگاه ایرج افشار جایگاهی است که باید رسالههای دانشگاهی متعدد در باب او نوشته شود.
وی خاطر نشان کرد: خاطرم است که ایرج افشار بیشتر آثاری را مورد توجه قرار میداد که مردم و مردم شناسی میپرداخت. او به چنین موضوعاتی اهمیت میداد.
مسجدجامعی: ایرج افشار جمع بین عمل و نظر بود
در ادامه این مراسم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اصلاحات به سخنرانی پرداخت.
احمد مسجدجامعی گفت: یکی از ویژگیهای کاری مرحوم ایرج افشار طراحی کاربرگهای نسخ خطی بود، البته قبلاً نیز چنین نسخی داشتیم اما نظام واحدی نداشت و ایرج افشار با تشکیل گروههایی که داشت این کار را انجام داد.
وی تصریح کرد: یکی از کارهای دیگر او نهادسازی بود، در حقیقت ایرج افشار جمع بین عمل و نظر بود، نظریه داشت و به لحاظ مدیریت قوی بود ما به چنین ظرفیتی بسیار نیازمندیم و اکنون با توجه به تحولات مختلف باید این ظرفیتها را شناسایی و آنها را روزآمد کنیم. باید توجه کنیم که ما ساختاری میخواهیم که این ظرفیتها، فهرستسازی شود و سامان پیدا کند، که البته میتوان از بسیاری از دیگر فهرستها کمک گرفت. البته شاید هم نیاز باشد که نشستهای تخصصی برگزار کنیم تا بتوانیم فهرست واحد نسخ خطی فارسی و فهرست واحد نسخ خطی واحد را منتشر کنیم.
در این مراسم همچنین پیام مدیرکل یونسکو به مناسبت برگزاری این همایش قرائت شد.
فرید قاسمی: آرزوی ایرج افشار، بومیسازی کتابداری بود
سید فرید قاسمی از دیگر سخنرانان این مراسم بود. وی گفت: ایرج افشار آرزو داشت که کتابداری بومیسازی شود. وی به فرهنگ ملی و سنتی ما بها میداد و پایبند بود که تکنیک باید در خدمت سنت باشد. افشار کتابداری خودساخته بود و سنت کتابداری را ارتجاعی نمی دانست بلکه آن را احتیاج امروز و فردای کتابداری کشور قلمداد میکرد.
این پژوهشگر تصریح کرد : کتابداری پیش از تحصیل باید با شوق همراه باشد و کتابدانی فقط بخشی از کتابداری است. قاسمی خاطر نشان کرد: در کتابداری باید مجموعه سازی درست و پاسخگویی صحیح مورد توجه قرار بگیرد .
رونمایی از یک کتاب و تقدیر از یک کارگردان
در این مراسم همچنین از سید جواد میرهاشمی کارگردان مستند فرزانه فروتن ایران مدار، حجتالاسلام والمسلمین مصطفی درایتی و کریم اصفهانیان تقدیر شد.
کتاب «فرزانه ایرانمدار» با پیشگفتاری از مجید غلامیجلیسه، مدیرعامل موسسه خانه کتاب، مقدمهای از احسان الله شکرالهی و غلامرضا امیرخانی، ۳۸ نوشتار درباره استاد افشار و ۲۹ نوشتار اهدا شده به ایرج افشار شروع میشود.
در مقدمه این کتاب آمده است: «نوشتههای پیش رو شما در دو بخش (درباره افشار و اهدا شده به افشار) با این امید گرد آمده که که طیفی از مخاطبان همسو با اندیشهها و باورهای افشار آنها را بپسندند و در شناساندن چهره روشنتری از وی و انعکاس پسندهای پژوهشی آن شادروان مفید افتد.
در این کتاب مطالبی با عنوانهای «یک شمعک کوهی بر مزار ایرج افشار» نوشته محمدابراهیم باستانیپاریزی، «ایرج شیرین سخن» نوشته غلامعلی حداد عادل، «در سوکِ دوستدار ایران: استاد ایرج افشار» نوشته سید علی موسوی گرمارودی، «زنده یاد ایرج افشار و کاربرگه نسخه خطی» نوشته سید عبدالله انوار، «خاطراتی درباره ایرج افشار، ایرانشناس و کتابشناس» نوشته استاد سید هادی خسرو شاهی آمده است.
ایرج افشار ایرانشناس، کتابشناس، مصحح و مجلهنگار نامی ۱۶ مهرماه سال ۱۳۰۴ در تهران متولد شد. وی را شاخصترین کتابدار تاریخ معاصر ایران باید نام نهاد که چند سالی هم ریاست کتابخانه دانشگاه تهران را عهدهدار بود. وی به دعوت دانشگاه هاروارد آمریکا یک سال در آن کشور مقیم بود و به کار مرتبکردن کتابهای السنه شرقی آن دانشگاه اشتغال داشت و همچنین برای امور مربوط به کتاب و کتابداری سفرهایی به کشورهای مختلف داشته است.
ایرج افشار، نسخهشناس، پژوهشگر و ایرانشناس برجسته ۱۸ اسفند سال ۱۳۸۹ و پس از طی یک دوره بیماری شش ماهه که به سرطان مبتلا شده بود، در سن ۸۵ سالگی درگذشت.
کتاب «فرزانه ایرانمدار» با شمارگان یکهزار نسخه و بهای چهل هزار تومان از سوی موسسه خانه کتاب و با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران منتشر شده است.
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این مراسم که عصر امروز در سالن قلم مرکز همایشهای بینالمللی کتابخانه ملی برگزار شد، سیدرضا صالحی امیری، آیت الله سید مصطفی محقق داماد، احمد مسجدجامعی و جمعی از شخصیتهای فرهنگی به سخنرانی پرداختند.
این مراسم از سوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی و با همکاری موسسه خانه کتاب، گنجینه پژوهشی ایرج افشار و بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی به مناسبت نودمین زادروز استاد ایرج افشار برگزار شد.
صالحی امیری: گسترش هویت و فرهنگ ایرانی، مدیون تلاشهای ایرج افشار است
در ابتدای این مراسم صالحی امیری رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، گفت:خدا را سپاسگذارم که به ما توفیق داده که در سالن همایشهای کتابخانه ملی بزرگانمان را پاس بداریم. این برنامه به دنبال سلسله برنامههای بزرگداشت ریشههای سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار میشود.
وی ادامه داد: امروز از ایرج افشار صحبت میکنیم که ایران و ایرانی به وی مدیون است و هر کجا بحث ایران شناسی پیش میآید نام ایرج افشار به یادها میآید. امروز اگر پرچم، هویت، فرهنگ و آداب وسنن ایران در سراسر جهان گسترده شده مدیون افشار هستیم.
صالحی امیری با بیان اینکه «امروز این فضا معطر به وجود ایرج افشار است و باور دارم که روح وی هم در اینجاست»، تصریح کرد: امیدواریم که نسل جوان ما بداند که از یک تبار بزرگ برخوردار است و اگر امروز درخت این فرهنگ سبز است به خاطر ریشههایی چون انوارها و افشارهاست و امیدواریم که نسل جدید برای هیاهوی فناوری و شبکههای اجتماعی بداند که میراثدار بزرگانی است که باید یاد آنها را پاس بدارد.
محقق داماد: ایرج افشار نمونه اخلاقمداری در کنار علم و اندیشه و دانش بود
در ادامه این مراسم آیت الله سید مصطفی محقق داماد اظهار داشت: یکی از جهاتی که باید توجه کنیم این است که از میان عالمان تنها افراد نادری هستند که تمام وجودشان را برای دانش این کشور و سرمایه علمی آن وقف کردند و بدون هیچ چشمداشتی خدمات ارزندهای ارائه داشتند. عالمان زیادی داریم اما کسی که از روی خلوص اینگونه کار کند بسیار کم است. افرادی که قلبشان بتپد که گوشه کتابخانه وین کدام نسخه کتاب خطی است که از ایران سخن گفته باشد و ایران را معرفی کند. مرحوم افشار این چنین شخصیتی بود.
وی ضمن اشاره به ویژگیهای شخصی ایرج افشار گفت: من ۲۳ سال با ایشان مأنوس بودم و هیچ وقت غرور و تکبری در او ندیدم جالب این است که ایشان تمام سرمایه و ثروت خود را وقف ایران و ایران شناسی کرده است.
محقق داماد خاطر نشان کرد: خاطرم است که در وصیتنامه او دیدم همه اموالش را وقف این کار کرده بود و من تولیت این وقف را بر عهده دارم. ایرج افشار نمونه اخلاقمداری در کنار علم و اندیشه و دانش بود، به گونه که بعد از فوتش نیز کتابخانه شخصیاش را وقف مرکز اسناد کتابخانه ملی کرد که امروز افراد زیادی از این گنجینه استفاده میکنند. او نام خوبی از خود باقی گذاشت و ماندگاران اصلی همینها هستند.
ایرانی: باید رسالههای دانشگاهی متعدد در باب ایرج افشار نوشته شود
در ادامه این مراسم اکبر ایرانی به سخنرانی پرداخت و گفت: ملتی که حافظه عمیقی دارد بزرگانی را که موجب بازشناسی و بازسازی تفکرات ملت شدند را فراموش نمیکند. جایگاه ایرج افشار جایگاهی است که باید رسالههای دانشگاهی متعدد در باب او نوشته شود.
وی خاطر نشان کرد: خاطرم است که ایرج افشار بیشتر آثاری را مورد توجه قرار میداد که مردم و مردم شناسی میپرداخت. او به چنین موضوعاتی اهمیت میداد.
مسجدجامعی: ایرج افشار جمع بین عمل و نظر بود
در ادامه این مراسم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اصلاحات به سخنرانی پرداخت.
احمد مسجدجامعی گفت: یکی از ویژگیهای کاری مرحوم ایرج افشار طراحی کاربرگهای نسخ خطی بود، البته قبلاً نیز چنین نسخی داشتیم اما نظام واحدی نداشت و ایرج افشار با تشکیل گروههایی که داشت این کار را انجام داد.
وی تصریح کرد: یکی از کارهای دیگر او نهادسازی بود، در حقیقت ایرج افشار جمع بین عمل و نظر بود، نظریه داشت و به لحاظ مدیریت قوی بود ما به چنین ظرفیتی بسیار نیازمندیم و اکنون با توجه به تحولات مختلف باید این ظرفیتها را شناسایی و آنها را روزآمد کنیم. باید توجه کنیم که ما ساختاری میخواهیم که این ظرفیتها، فهرستسازی شود و سامان پیدا کند، که البته میتوان از بسیاری از دیگر فهرستها کمک گرفت. البته شاید هم نیاز باشد که نشستهای تخصصی برگزار کنیم تا بتوانیم فهرست واحد نسخ خطی فارسی و فهرست واحد نسخ خطی واحد را منتشر کنیم.
در این مراسم همچنین پیام مدیرکل یونسکو به مناسبت برگزاری این همایش قرائت شد.
فرید قاسمی: آرزوی ایرج افشار، بومیسازی کتابداری بود
سید فرید قاسمی از دیگر سخنرانان این مراسم بود. وی گفت: ایرج افشار آرزو داشت که کتابداری بومیسازی شود. وی به فرهنگ ملی و سنتی ما بها میداد و پایبند بود که تکنیک باید در خدمت سنت باشد. افشار کتابداری خودساخته بود و سنت کتابداری را ارتجاعی نمی دانست بلکه آن را احتیاج امروز و فردای کتابداری کشور قلمداد میکرد.
این پژوهشگر تصریح کرد : کتابداری پیش از تحصیل باید با شوق همراه باشد و کتابدانی فقط بخشی از کتابداری است. قاسمی خاطر نشان کرد: در کتابداری باید مجموعه سازی درست و پاسخگویی صحیح مورد توجه قرار بگیرد .
رونمایی از یک کتاب و تقدیر از یک کارگردان
در این مراسم همچنین از سید جواد میرهاشمی کارگردان مستند فرزانه فروتن ایران مدار، حجتالاسلام والمسلمین مصطفی درایتی و کریم اصفهانیان تقدیر شد.
کتاب «فرزانه ایرانمدار» با پیشگفتاری از مجید غلامیجلیسه، مدیرعامل موسسه خانه کتاب، مقدمهای از احسان الله شکرالهی و غلامرضا امیرخانی، ۳۸ نوشتار درباره استاد افشار و ۲۹ نوشتار اهدا شده به ایرج افشار شروع میشود.
در مقدمه این کتاب آمده است: «نوشتههای پیش رو شما در دو بخش (درباره افشار و اهدا شده به افشار) با این امید گرد آمده که که طیفی از مخاطبان همسو با اندیشهها و باورهای افشار آنها را بپسندند و در شناساندن چهره روشنتری از وی و انعکاس پسندهای پژوهشی آن شادروان مفید افتد.
در این کتاب مطالبی با عنوانهای «یک شمعک کوهی بر مزار ایرج افشار» نوشته محمدابراهیم باستانیپاریزی، «ایرج شیرین سخن» نوشته غلامعلی حداد عادل، «در سوکِ دوستدار ایران: استاد ایرج افشار» نوشته سید علی موسوی گرمارودی، «زنده یاد ایرج افشار و کاربرگه نسخه خطی» نوشته سید عبدالله انوار، «خاطراتی درباره ایرج افشار، ایرانشناس و کتابشناس» نوشته استاد سید هادی خسرو شاهی آمده است.
ایرج افشار ایرانشناس، کتابشناس، مصحح و مجلهنگار نامی ۱۶ مهرماه سال ۱۳۰۴ در تهران متولد شد. وی را شاخصترین کتابدار تاریخ معاصر ایران باید نام نهاد که چند سالی هم ریاست کتابخانه دانشگاه تهران را عهدهدار بود. وی به دعوت دانشگاه هاروارد آمریکا یک سال در آن کشور مقیم بود و به کار مرتبکردن کتابهای السنه شرقی آن دانشگاه اشتغال داشت و همچنین برای امور مربوط به کتاب و کتابداری سفرهایی به کشورهای مختلف داشته است.
ایرج افشار، نسخهشناس، پژوهشگر و ایرانشناس برجسته ۱۸ اسفند سال ۱۳۸۹ و پس از طی یک دوره بیماری شش ماهه که به سرطان مبتلا شده بود، در سن ۸۵ سالگی درگذشت.
کتاب «فرزانه ایرانمدار» با شمارگان یکهزار نسخه و بهای چهل هزار تومان از سوی موسسه خانه کتاب و با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران منتشر شده است.
