«کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» | شماره 46
معرفی مجموعهای نفیس از دیوان شاعران فارسیگو و رباعیات خیام
نسخه خطی «مجموعه اشعار» شامل دیوان امیرخسرو دهلوی، دیوان کاتبی نیشابوری، دیوان کمال خجندی، جنگ اشعار و رباعیات خیام، در تازهترین شماره مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» معرفی شد.
به گزارش روابطعمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» با هدف معرفی منابع شاخص و کمتر شناختهشده موجود در مخازن این سازمان، در هر شماره یکی از آثار برجسته گنجینه ملی را به مخاطبان معرفی میکند.
در تازهترین شماره این مجموعه، نسخه خطی «مجموعه اشعار» معرفی شده است؛ اثری کتابتشده به سال ۸۸۰ هجری قمری به خط نستعلیق غیاثالدین بن ولی قاسمی که از نمونههای ارزشمند نسخههای ادبی و تزیینی موجود در گنجینه کتابخانه ملی ایران به شمار میرود. ویژگی ممتاز این نسخه علاوه بر تزئینات زیبا، دربرداشتن اشعاری نزدیک به زمان زندگی و مرگ شاعران قرن هشتم و نهم هجری است.
این نسخه دارای تزئینات متعددی از جمله شمسه مذهّب در برگ ظهریه، صفحه آغاز با کتیبه و لچکی مذهّب، جدولکشی زرین و آبی در اطراف اشعار و یک مجلس نگاره در برگ ۶ب است. جلد نسخه نیز از نوع مقوایی با روکش تیماج مشکی و دارای لچک، ترنج و سرترنج تزیینی است.
این مجموعه از چند بخش مستقل تشکیل شده است. بخش نخست به دیوان امیرخسرو دهلوی، شاعر نامدار قرن هفتم و هشتم هجری اختصاص دارد. نسخه حاضر نخستین دیوان وی به نام تحفة الصغر می باشد که مشتمل بر غزلیات، قصاید و رباعیات وی است. این بخش در برگ ظهریه با عنوان «خسرونامه» معرفی شده است.
بخش دیگر نسخه، دیوان کاتبی نیشابوری (ترشیزی)، شاعر مشهور قرن نهم هجری، را دربر میگیرد که شامل قصاید، غزلیات و مثنوی «مجمعالبحرین» یا «ناظر و منظور» است.
همچنین دیوان کمال خجندی، شاعر برجسته قرن هشتم و اوایل قرن نهم هجری، در بخشی از این نسخه آمده است. اشعار این بخش شامل قصاید، غزلها و قطعات ادبی است که در حاشیه نسخه کتابت شدهاند.
بخش «جنگ اشعار» نیز مجموعهای از سرودههای شماری از شاعران نامدار ادب فارسی از جمله شاهقاسم انوار، اوحدی مراغهای، سعدی شیرازی، حافظ شیرازی، امیرحسن دهلوی، عصمت بخارایی، عبدالرحمن جامی، امیرشاهی سبزواری، اسدی طوسی و ابنیَمین فریومدی را در بر دارد.
این نسخه همچنین مشتمل بر حدود هشتصد رباعی منسوب به عمر خیام نیشابوری است که بخشی از شهرت جهانی این مجموعه را شکل میدهد. رباعیات خیام از جمله آثار ادبی فارسی است که به زبانهای مختلف ترجمه شده و در جهان شناخته شده است.
نسخه خطی «مجموعه اشعار» با موضوع شعر فارسی قرون پنجم تا نهم هجری و شماره بازیابی 15775-5 در گنجینه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نگهداری میشود.
