مراسم رونمایی کتاب "فرهنگ پسامدرن" تالیف عبدالکریم رشیدیان با حضور حسینعلی نوذری، مسعود علیا، عبدالکریم رشیدیان و ناصر مهدوی در تالار همایش‌های کتابخانه ملی و با هماهنگي انديشگاه فرهنگي كتابخانه ملي برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران؛ عبدالکریم رشیدیان، نویسنده "فرهنگ پسامدرن" در آیین رونمایی از کتاب خود گفت: نگارش فرهنگ‌هایی چون "فرهنگ پسامدرن" کار یک‌ نفر نیست و باید به صورت تیمی آنها را تهیه و تدوین کرد، چرا که یک نفر همه دانش‌ها را ندارد. بنابراین شاید جای خالی بسیاری از مداخل در این فرهنگ به چشم بیاید. البته من در هنگام تالیف این فرهنگ دست به گزینش زده ام و تلاش کرده ام که موضوعات و نام هایی که با پست مدرن بیشتر آمیخته شده بودند را در این فرهنگ توضیح دهم.
او افزود: "فرهنگ پسامدرن" را به هیچ عنوان تمام شده نمی‌دانم و تمام تلاشم را می‌کنم تا در چاپ‌های بعدی نواقص این کتاب برطرف و همچنین مداخل آن به‌روز شود. من پس از اتمام کتاب و انتشار آن، به مفاهیمی دیگر در حوزه تفکر پسامدرن برخورده و آنها را برای درج در چاپ دوم کتاب، آماده کرده‌ام و اگر فردی علاقه مند باشد و خود داوطلبانه بخشی از مدخل های این کتاب را بنویسد از این کمک استقبال خواهم کرد.
رشیدیان با اشاره به مدت زمان نگارش" فرهنگ پسامدرن" گفت: روند تدوین و نگارش این فرهنگ بیش از 10 سال طول کشید. مقوله پست‌مدرنیسم آنقدر گسترده است که واقعا نمی‌توان به همه مداخل آن پرداخت. همچنین باید اشاره کنم که کار روی این کتاب برای من یک دوره آموزشی بزرگ بود و بسیاری از مفاهیم را ابتدا آموزش دیده و بعد مدخلش را نوشتم.
این مترجم و مولف همچنین با اشاره به این نکته که در «فرهنگ پسامدرن» از نگارش برخی مدخل‌های مربوط به اندیشمندان آگاهانه اجتناب کرده است، گفت: بر اساس محدودیت، من از نگارش مداخلی درباره اندیشمندانی که در ایران زیاد تکرار شده‌اند، آگاهانه اجتناب کردم تا فضا برای طرح نام اندیشمندانی که تاکنون در ایران مطرح نشده بودند، داشته باشم؛ به‌عنوان مثال در این فرهنگ شما نامی از مارتین هایدگر و فریدریش ویلهلم نیچه، که تاثیر بسیاری بر منظومه فکری پست‌مدرنیست‌ها و همین‌طور فلسفه پسامدرن داشتند، نمی‌بینید و به جای آن مثلا پنج صفحه درباره اندیشمندی می خوانید که شاید نخستین بار مواجهه تان با نام او باشد اما او تاثیر عمیقی بر پست مدرنیسم گذاشته است.
مسعود علیا، نویسنده و مترجم گفت: همه کسانی که کار فلسفی کرده‌اند، می‌دانند که نگارش چنین فرهنگی با بیش از 400 مدخل، درایت و دانش بسیاری می‌طلبد. بیشترفرهنگ‌هایی چون "فرهنگ پسامدرن" در نظام آکادمیک غربی به دست گروهی از محققان و اندیشمندان نوشته شده و توسط گروهی دیگر بارها مورد ویرایش و تصحیح قرار می‌گیرد و در نهایت به‌صورت یک کار جمعی ارائه می‌شود. دکتر رشیدیان با تعهدی مثال‌زدنی در این موقعیت بغرنج مادی و معنوی به کار نگارش این فرهنگ پرداخته است.
علیا در ادامه با اشاره به حضور تفکر پسامدرن در فضای فلسفی ایران، گفت: برای مخاطبان ایرانی دکتر رشیدیان به عنوان نخستین مطرح کننده برخی جنبش‌ها و مفاهیم، از جمله "پدیدارشناسی"شهرت دارد. ما در ایران خودآگاه یا ناخوداگاه، با مقوله پست‌مدرنیسم برخوردهایی داشته‌ایم، اما معمولا این برخوردها با برداشت‌های نادرست همراه بوده است. بخشی از این برداشت‌ها به دلیل ترجمه نادرست متون و برخی دیگر به‌دلیل مدگرایی بوده است و فرهنگ پست مدرنیسم در واقع مواجه منطقی با جریان مدگرایی درباره پست مدرنیسم در ایران است و به پست مدرنیسم در ایران بار آکادمیک بخشید.
اولیاء گفت: در کتاب "فرهنگ پسامدرن" به دلیل طرح درست و علمی فلسفه پست‌مدرن و مفاهیم وابسته به آن، نسبت فضاهای فکری و فلسفی ایران با"پست‌مدرنیسم" را مشخص می‌کند. دکتر رشیدیان با این کتاب برای ما زمین را آماده و هموار می‌سازد تا ما بتوانیم ساختمان، یعنی فلسفه‌های پست‌مدرن، را روی آن بنا کنیم.
علیا در ادامه با اشاره به بدیهی بودن برخی مداخل در "فرهنگ پسامدرن" گفت: بسیاری از مداخل طرح شده در این کتاب با وجود بدیهی ‌بودنشان برای ما جدید هستند. به عنوان مثال یکی از مداخل مهمی که ما سال‌ها با آن سروکار داشته، اما معنای درست آن را نمی‌دانستیم "مساله شناسی"است که دکتر رشیدیان به خوبی در این فرهنگ این مفهوم را توضیح داده است.
او افزود: رویکردی که خود دکتر رشیدیان برای نگارش این فرهنگ در پیش گرفته، مخاطب را در انتظار برخی مداخل می‌گذارد که البته در ادامه کار مطرح نمی‌شوند. به‌عنوان مثال به نظر من در "فرهنگ پسامدرن" مداخل بدن و روایت و همچنین مداخلی درباره هایدگر خالی است.
علیا همچنین به درج نشدن منابع مورد استفاده نویسنده اشاره کرد و گفت: دکتر رشیدیان برای نگارش این فرهنگ تقریبا همه منابع مربوط به پست‌مدرنیسم در همه زبان‌ها را دیده است. به نظر من نیازی نیست که این همه منابع و مآخذ را در انتهای کتاب فهرست کنیم، اما حداقل انتظار داشتم نام مهم‌ترین فرهنگ‌های مورد استفاده نویسنده در انتهای کتاب درج می‌شد این ایراد را من بر ناشر وارد می دانم و باید فرهنگ اعلام و منابع در انتهای کتاب توسط ناشر منعکس می شد. البته بخشی از این موضوع ناشی از بالا رفتن قیمت کتاب است.
علیا در پایان گفت: باید اشاره کنم تمام این مواردی را که به عنوان نقص برشمردم، در اصل پیشنهاد به مولف کتاب است، چرا که دکتر رشیدیان به دقت نظر علمی مشهور است و ما همه شاگرد ایشان بوده‌ایم. خود من پایان‌نامه دکتری‌ام را با این اندیشمند مهم گذرانده‌ام.
حسینعلی نوذری دیگر سخنران این مراسم گفت: پست‌مدرنیسم در بطن خود مفاهیم بنیان براندازانه دارد و شک و تردید در آن حرف نخست را می‌زند. بنابراین مخاطبان حق دارند دچار چالش‌هایی درونی با تفکر پسامدرن شوند و نسبت به آن شک و تردید داشته باشند. با این اوصاف حضور متفکران برجسته‌ای چون میشل فوکو، ژاک دریدا، ژان فرانسوا لیوتار، ژیل دلوز، فلیکس گاتاری و ژاک لاکان، باعث اعتبار گفتمان نظری پسامدرن و برطرف شدن نگاه تردیدآمیز مخاطبان به آن، شده است.
او افزود: ورود گفتمان پسامدرن به جوامع فلسفی ایران نیز با شک و تردیدهای بسیار روبه‌رو شد، اما حضور اندیشمندانی چون دکتر عبدالکریم رشیدیان باعث اعتبار این گفتمان شد. دکتر رشیدیان با ترجمه کتاب "متن‌های برگزیده از مدرنیسم تا پست مدرنیسم" و "پدیده شناسی" ژان فرانسوا لیوتار، باعث شد پست‌مدرنیسم در ایران به صورت کاملا جدی مطرح شود.
نوذری همچنین به وجود نوعی ابتذال در گفتمان‌های پسامدرنیسم در ایران اشاره کرد و گفت: همانند دیگر فلسفه‌های غربی، ورود فلسفه‌های پست‌مدرن در ایران نیز با برخوردی "مدگرایانه" روبه‌رو شد و بسیاری از دانشجویان و حتی اهالی فرهنگ، با طرح این مبحث سعی کردند خود را اندیشمند نشان دهند، اما دکتر رشیدیان با دوری از مباحث مد روز پست‌مدرنیسم را به صورت کاملا جدی مطرح کرد.
نوذری در ادامه سخنرانی خود به بحث درباره مداخل مطرح شده در "فرهنگ پسامدرن" پرداخت و گفت: دکتر رشیدیان عنوان کتاب را با هوشمندی بسیار "فرهنگ پسامدرن" گذاشته است. در ایران معمولا میان "پست‌مدرنیسم"و "پست مدرنیته" خلط می‌شود، اما انتخاب عنوان "فرهنگ پسامدرن"از این خلط مبحث جلوگیری می‌کند.
این مدرس و محقق علوم سیاسی در ادامه اظهار کرد: به نظر من جای برخی مفاهیم ترکیبی در حوزه تفکر پسامدرن، از جمله مداخلی که به پست‌مدرنیسم و... اختصاص دارند، نیز در این فرهنگ خالی است. به عنوان مثال اگر مداخلی چون پست مدرنیسم و سیاست و پست مدرنیسم و نقاشی.
حسینعلی نوذری در بخش دیگری از سخنرانی خود در این آیین گفت: در دهه 90 میلادی، فلسفه سیاسی، بسیار تحت تاثیر گفتمان پسامدرن قرار گرفت. با این اوصاف رویکردهای پسامدرن در مفاهیم سیاسی در این فرهنگ وجود ندارد. به عنوان مثال مفهوم مشروعیت که اتفاقا بسیار هم جذاب است، اهمیتی بسیار در فلسفه سیاسی دارد، اما دیدگاه‌های پست‌مدرنیست‌ها درباره مشروعیت در این کتاب مطرح نشده است.
نوذری همچنین اشاره کرد: مفهوم عقل، عقل مدرن و روشنگری نیز که بسیار مورد نقادی پست‌مدرنیست‌ها قرار گرفت، باید در این فرهنگ مطرح می‌شد که نشده است. فراموش نکنیم که بسیاری از نظریه‌های پسامدرن با نقادی این واژگان تدوین شده است.
مترجم کتاب "وضعیت پست‌مدرن" ژان فرانسوا لیوتار، همچنین به نبودن مداخل مربوط به حوزه فرهنگ در این کتاب اشاره کرد و گفت: مفهوم فرهنگ یکی از بسترهای ظهور تفکر پسامدرن است. در این کتاب مداخل ترکیبی با فرهنگ، کار شده، اما به خود واژه و مفهوم "فرهنگ"توجهی نشده است.
"فرهنگ پسامدرن" تالیف عبدالکریم رشیدیان با شمارگان هزار نسخه، 782 صفحه و بهای 64 هزار تومان از سوی نشر نی منتشر شده است.