صالحی امیری : دال مرکزی اندیشه سیاسی امام بر محور توحید استوار بود
دبیر علمی همایش بینالمللی گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی (ره) و جهان معاصر، با اشاره به وجوه مختلف شخصیت امام خمینی و پدایش انقلاب اسلامی، بیان کرد: «دال مرکزی اندیشه سیاسی امام بر محور توحید استوار بود.»
دبیر علمی همایش بینالمللی گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی (ره) و جهان معاصر، با اشاره به وجوه مختلف شخصیت امام خمینی و پدایش انقلاب اسلامی، بیان کرد: «دال مرکزی اندیشه سیاسی امام بر محور توحید استوار بود.»
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، سید رضا صالحی امیری، صبح امروز در همایش بینالمللی گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی (ره) و جهان معاصر که با حضور آیتالله سید حسن خمینی، شخصیتهای کشوری و میهمانان بینالمللی در کتابخانه ملی برگزار شد، با گرامیداشت یاد و نام بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، گفت: «ابعاد شخصیتی امام خمینی (ره) و وجوه اندیشهای ایشان، از چنان غنا و ظرفیتی برخوردار است که بازیابی و بازشناسی و تبیین آن در عصر حاضر، میتواند همچنان راهگشا و الهام بخش ملتهای آزاده و راه رهایی از چنگال ظلم و بی عدالتی و خارج شدن از یوغ استکبار و استعمار باشد.»
او ادامه داد: «اصول و مبانی اندیشه سیاسی امام منظومه ای هماهنگ، منسجم و هدفمند است که در سیر تکاملی آن، از آغاز مبارزه در دوران ستمشاهی و بسیج افکار عمومی تا به ثمر نشستن مبارزات در بهمن 57 و پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی به عنوان یک نظام رهاییبخش و عدالتجو، همه ارزشهای والای انسانی و اجتماعی در بطن و متن جامعه را احیا کرده و به مدد جامعه میآورد.»
مشاور رئیس جمهوری با بیان اینکه منظومه انقلاب در ایران بر مدار نیمه خرداد چرخیده است، اظهار کرد: «نام امام خمینی (ره)، دو بار شرف و وفای بیمنتهای جامعه ایرانی را در 15 خرداد 1342 و 14 خرداد 1368 با خون و اشک، به عالیترین وجه نشان داده است.»
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، با اشاره به اینکه در درازای میان این دو روز میتوان مولفهها و آثار اندیشه سیاسی امام خمینی را به وضوح نظاره کرد، بیان کرد: «ستون این جامعه در این سالیان سخت بر اندیشه و عزم کسی استوار شد که میخواست حقوق اساسی ملت را بر پایه فروپاشی یک نظام سیاسی خودکامه و تأسیس یک نظام مردمسالار از پایگاه دین دنبال کند.»
صالحی امیری خاطرنشان کرد: «فضای دوران مبارزاتی امام خمینی، فضایی بود که استبداد با همه توان و ابعاد خود، بر این جامعه حاکم شده بود و اگر چه حرکتها و نهضتهایی نیز در مقابل این استبداد به وقوع پیوسته بود اما طبع جامعه استبدادزده به گونهای بود که «امنیت استبداد بنیاد» را بر «آشفتگی آزادیمدار» ترجیح میداد.»
او افزود: «جامعه استبدادزده آن روز حتی مبارزان را نیز به این پندار می-رساند که زور را فقط با زور پاسخ بگویند. به همین دلیل روی آوردن به تشکلهای پنهانی و زیرزمینی و اقدام به ترور، در برابر سرکوب و آشوب در برابر اختناق بخشی از سرگذشت تلخ تاریخ ملت ایران بود.»
مشاور رئیسجمهوری با تاکید بر اینکه در چنین فضای ذهنی، تاریخی و اجتماعی و با چنین پیشینهای بود که انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) رخ داد و آرزوهای فرو خفته و حرکتهای ناکام گذشته را با اندیشه ای جدید سمت و سو داد، اذعان کرد: «دال مرکزی اندیشه سیاسی امام بر محور توحید استوار بود. انقلاب اسلامی بر بستر دین حرکت کرد و به همین دلیل توانست عمق اجتماعی زیادی پیدا کند و از آنجا که بر خواست و مطالبه تاریخی ملت یعنی آزادی و استقلال تکیه داشت، توانست گروههای مردم و نخبگان را منسجم و همدل کند.»
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی گفت: «اسلامی که امام خمینی منادی آن بود و انقلاب بر اساس آن شکل گرفت و مهمترین حرکت احیای دین در این دوران شد، اسلامی مردمسالار و اخلاقمدار بود و میخواست به نیازهای انسان و خواستهای جامعه حاضر پاسخی درخور دهد.»
صالحی امیری با اشاره به اینکه تکیه بر آرای عمومی و رای و نظر ملت و حرکت بر مدار اخلاق و حفظ چارچوب های اخلاقی، از مهمترین و اصلی ترین رکن های اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) است، عنوان کرد: « اندیشه سیاسی امام خمینی با برخورداری از عناصری چون عقلانیت و اعتدال، و همچنین تأکید بر ضرورت کاربست اخلاق در کنشهای سیاسی، تبدیل به جریان گفتمانی گستردهای در جهان اسلام شد که همچون الگویی ممتاز در شرق و غرب عالم در میان آزادیخواهان جهان گسترش پیدا کرده است.»
او به دیگر ویژگیهای ممتاز گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی، تاکید کرده و گفت: «تأکید تام و تمام ایشان بر نقش مردم در مشروعیتبخشی حکومت و نیز اهمیت رأی و نظر ایشان در ادامه استقرار نظام سیاسی است. از نظرگاه امام، برخورداری نظام سیاسی از مقبولیت و پشتوانه مردمی، یگانه مرجع عالی مشروعیتبخش به نظام و نیز اقدامات کارگزاران آن است؛ چنانچه به اعتقاد ایشان بدون همراهی و همدلی مردم با حاکمیت، استقرار و ادامه حیات آن نظام، امکانپذیر نخواهد بود.»
دبیر علمی همایش بینالمللی گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی (ره) و جهان معاصر، ادامه داد: «در بینش والای امام خطر تحجر و ارتجاع از جمله ویرانگرترین خطراتی است که از درون، اسلام و جامعه اسلامی را تهدید میکند و هشدار مدام و صریح و دردآلود ایشان، بیانگر حساسیت به جای ایشان نسبت به این موضوع است.»
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، با تاکید بر اینکه در اندیشه امام خطر متحجرین و واپس گرایان خطری جدی است و بر این اساس اسلام ناب محمدی را در مقابل اسلام متحجرانه و اسلام آمریکایی مطرح می کنند، خاطرنشان کرد: «امام در این راه شجاعانه بر بینشی نو تاکید دارد که مرز میان معرفت شناسی و مشی سیاسی او را با دیگران شفاف می کند.»
صالحی امیری اضافه کرد: «اندیشه سیاسی امام و راهی که او گشود، جانمایه تحرک نه تنها در ایران که در جهان اسلام و جهان های دیگر شد. چنان که هر اندیشه منصفی آن را ورای هر نقد و ستایشی، در کانون دگرگونی های ایران معاصر جای خواهد داد.»
او با بیان اینکه آنچه گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی را از دیگر گفتمانهای سیاسی اسلامگرایان معاصر متمایز می کند، برخوداری توأمان گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی از سه رویکرد گفتمان انقلابی، گفتمان اصلاحی و گفتمان اخلاقی است، بیان کرد: «بدین سبب نگرش سیاسی ایشان به دور از تحجر، افراط و خشونتگرایی است. اعتقاد امام به کارآیی گفتمان اصلاح در جامعه است و تا زمانیکه روزنهای از امید به اصلاح در نظام سیاسی و حاکمان آن چه در عرصه داخلی و چه در سطح نظام بینالملل- وجود داشته باشد، از اتخاذ رویکرد انقلابی اجتناب میورزد و در همه این مراحل عنصر اخلاق و حفظ چارچوب های آن را لازم و ضروری می داند.»
مشاور رئیس جمهوری افزود: «گفتمان انقلابی امام خمینی با برخورداری از عناصری چون عقلانیت و اعتدال و نیز تأکید فراوان بر اهمیت مفاهیمی چون کرامت انسانی و حقوق بشر، هیچ نسبتی با افراطگرایی و رادیکالیسم نداشته و ندارد.»
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی تاکید کرد: «در مجموع باید به این نکته اذعان داشت که سیره عملی امام خمینی راه استقلال و آزادی را فراروی دیدگان بشریت گشود و رهبر معظم انقلاب نیز به شایستگی مقوم این مسیر و راه پر افتخار هستند.»
صالحی امیری در ادامه به ارائه گزارشی از نخستین همایش بینالمللی گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی و جهان معاصر پرداخت و اظهار کرد: «این همایش با اهداف تبیین منظومه اندیشه سیاسی حضرت امام (ره)، بازتعریف اصول و مبانی اندیشه سیاسی حضرت امام (ره)، نسبتسنجی گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی (ره) با عناصر و ابعاد ایجابی و سلبی اندیشه سیاسی معاصر همچون عقلانیت، اخلاق، اعتدال، خشونت، تکفیر و ترور برگزار میشود.»
او ادامه داد: «پس از تدوین فراخوان مقالات همایش، 384 چکیده مقاله و 365 چکیده دریافت شد که از این بین 202 مورد اصل مقاله فارسی و 14 مورد مقاله خارجی دریافت شد که در نهایت 49 مقاله پذیرفته شد. 38 مقاله در قالب کتاب همایش و 11 مقاله هم به عنوان مقاله علمی پژوهشی درفصلنامه علمی پژوهشی منتشر میشود.»
دبیر علمی همایش بینالمللی گفتمان اسلام سیاسی امام خمینی (ره) و جهان معاصردر پایان از همه نهادهایی که در برگزاری این همایش سهیم بودند، تشکر و قدردانی کرد.