در نشست مشترک سازمان اسناد و کتابخانه ملی، وزارت کشور و شورای نگهبان
ساماندهی اسناد انتخابات؛ از حفظ مدارک جاری تا تکمیل آرشیو گذشته
نشست کارگروه اسناد انتخابات با تأکید بر حفظ اسناد از آغاز فرایند برگزاری، تکمیل مدارک دوره‌های گذشته و انتقال آنها به آرشیو ملی ایران برگزار شد.
به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، نشست کارگروه اسناد انتخابات، صبح یکشنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵، با حضور رئیس سازمان، معاون اسناد ملی و جمعی از مسئولان وزارت کشور و شورای نگهبان در ساختمان آرشیو ملی ایران برگزار شد.
در این نشست، غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، علیرضا دباغی، معاون اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، علی زینی‌وند، معاون سیاسی وزیر کشور و رئیس ستاد انتخابات کشور، هادی طحان‌نظیف، سخنگوی شورای نگهبان، محمدحسن صادقی‌مقدم، معاون اجرایی و امور انتخابات شورای نگهبان، امین‌الله زمانی، مدیرکل امور انتخابات شورای نگهبان، محسن اسلامی، مدیرکل انتخابات وزارت کشور، و همراهان آنان حضور داشتند.
همچنین جمعی از کارشناسان حوزه اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نیز در این نشست شرکت کردند.
در ابتدای نشست، غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با اشاره به ضعف فرهنگ نگهداری اسناد در کشور اظهار کرد: «در سفر اخیر به روسیه، اسنادی از دوره صفوی را دیدیم که نمونه‌ای از آنها در ایران در دسترس نیست و همچنان با مسئله از بین رفتن اسناد مواجهیم. حتی در تهران نیز لازم است با مسئولان بایگانی و مدیران اداری و توسعه منابع دستگاه‌ها درباره ضرورت حفظ اسناد و انتقال آنها به آرشیو ملی گفت‌وگو کنیم.»
وی با تأکید بر اهمیت ساماندهی اسناد انتخابات افزود: «اینکه اسناد انتخابات از نخستین روز آغاز فرایند برگزاری آن حفظ و ساماندهی شوند، اتفاق بسیار بزرگی است. همکاران ما تمام تلاش خود را برای تحقق این هدف انجام می‌دهند و امیدوارم با همکاری وزارت کشور و شورای نگهبان، این کار با سرعت بیشتری پیش برود.»
در ادامه، علیرضا دباغی، معاون اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با استقبال از همکاری وزارت کشور و شورای نگهبان برای ساماندهی اسناد انتخابات اظهار کرد: «انتخابات یکی از وجوه مردمی انقلاب است و اسناد آن با انتقال به آرشیو ملی، به‌عنوان اسنادی معتبر برای آیندگان باقی می‌مانند. از همین رو، از طرح موضوع نگهداری و فرایند آرشیو شدن اسناد انتخابات استقبال کردیم.»
وی با اشاره به اقدامات مشترک انجام‌شده افزود: «جلسات خوبی میان همکاران معاونت اسناد ملی و نمایندگان وزارت کشور و شورای نگهبان برگزار شده است. در این جلسات، برخی فرایندها شناسایی و اصلاح شده و اقداماتی صورت گرفته که صورت‌جلسه‌های آن نیز برای مسئولان مربوط ارسال شده است.»
علی زینی‌وند، معاون سیاسی وزیر کشور و رئیس ستاد انتخابات کشور، با اشاره به اهمیت روایت و معرفی ظرفیت‌های جمهوری اسلامی اظهار کرد: «جمهوری اسلامی ظرفیت‌هایی دارد که از نقاط قوت آن به شمار می‌روند، اما چون نتوانسته‌ایم این ظرفیت‌ها را به‌خوبی معرفی و نشان دهیم، گاهی مخالفان و دشمنان ما آنها را به نقطه ضعف تبدیل کرده‌اند. امروز روایت و تأثیرگذاری بر ذهن افراد اهمیت زیادی دارد؛ در نظام بین‌الملل نیز برداشت از یک حکومت، بیش از آنکه متکی بر واقعیت موجود باشد، تحت تأثیر تصویری است که از آن ساخته می‌شود.»
وی با اشاره به ظرفیت اسناد برای بررسی انتخابات افزود: «در جمهوری اسلامی بیش از چهل انتخابات برگزار شده است. اگر مؤلفه‌های این انتخابات را بر اساس اسناد موجود تحلیل کنیم، حتی انتخاباتی که کمترین میزان مشارکت را داشته‌اند، در مقایسه با نظام‌های پیشرفته‌ای که خود را مردم‌سالار و متکی بر انتخابات معرفی می‌کنند، از نقاط قوت بیشتری برخوردارند.»
همچنین، هادی طحان‌نظیف، سخنگوی شورای نگهبان، با تأکید بر اهمیت حفظ اسناد انتخابات اظهار کرد: «ثبت اسناد انتخابات یکی از مهم‌ترین پروژه‌های اسنادی است که هم برای کشور و هم برای نسل‌های آینده اهمیت دارد. باید با زمان‌بندی مشخص، این کار را پیش ببریم تا در میان امور جاری دستگاه‌ها گم نشود. بخشی از کار، حفظ اسناد انتخابات از این پس است و بخش دیگر، بازگشت به دوره‌های گذشته و تکمیل اسناد تا سال‌های نخست انقلاب.»
وی با تأکید بر ضرورت گردآوری اسناد همه‌پرسی‌ها افزود: «در کنار انتخابات، باید اسناد سه همه‌پرسی نوع نظام، قانون اساسی و بازنگری قانون اساسی را نیز گردآوری کنیم. بسیاری از اسناد تدوین قانون اساسی از دست رفته و در سال‌های اخیر، همکاران ما در پژوهشکده شورای نگهبان بخشی از آنها را منتشر کرده‌اند. بعدها با این اسناد درباره ما قضاوت خواهد شد و اگر آنها را جمع‌آوری نکنیم، حقی از نسل‌های آینده را از بین برده‌ایم.»
گفتنی است، در جریان این نشست، گزارشی از روند برگزاری جلسات کارشناسی پیرامون ساماندهی اسناد و مدارک انتخابات ارائه و شیوه شناسایی، دسته‌بندی و انتقال این اسناد به آرشیو ملی بررسی شد. حاضران با تأکید بر اهمیت فرایند انتخابات و وجه اسنادی آن، ضرورت گردآوری و حفظ اسناد تولیدشده در مراحل مختلف انتخابات، از جمله ثبت‌نام و بررسی صلاحیت داوطلبان، را مطرح کردند. ساماندهی اسناد دوره‌های گذشته و حفظ حافظه تاریخی انتخابات برای استفاده پژوهشگران و نسل‌های آینده نیز از دیگر موضوعات نشست بود.
مسئولان وزارت کشور و شورای نگهبان در ادامه، با حضور در مخزن اسناد، آزمایشگاه‌های بیولوژی و شیمی و بخش‌های مرمت و ضدعفونی، با بخش‌های مختلف سازمان و فرایندهای تخصصی حفاظت و نگهداری اسناد آشنا شدند. همچنین نمونه تعرفه‌های رأی، اسناد و تصاویر حضور مردم و اقلیت‌های مذهبی در رأی‌گیری، آگهی‌ها، صورت‌جلسه‌ها، نظام‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌های انتخابات به آنان معرفی شد.
در این بازدید، قدیمی‌ترین سند نگهداری‌شده در سازمان، فرمان سلطان ابوسعید مغول درباره معافیت مالیاتی منطقه‌ای در فارس، نیز به نمایش درآمد.
