به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، رویداد «در قاب یک سند» با هدف معرفی و بازشناسی اسناد مهم، قدیمی و گاه مغفول‌مانده در گنجینه آرشیوی سازمان طراحی شده است. در هر شماره از این مجموعه، یکی از اسناد، رویدادها یا پرونده‌های شاخص آرشیوی معرفی و زمینه‌های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی آن برای مخاطبان تبیین می‌شود.

شصت‌وپنجمین شماره این رویداد، به‌مناسبت هفته دفاع مقدس، به معرفی سندی با عنوان «فهرست اقلام کمک‌های ارسالی مردم استان همدان توسط جهاد سازندگی به جبهه‌ها از تاریخ اول دی تا ۲۶ بهمن ۱۳۶۱» اختصاص دارد.

در دوران دفاع مقدس، پشتیبانی از جبهه‌ها به حضور رزمندگان در مناطق عملیاتی محدود نبود و بخش‌های مختلف جامعه نیز در تأمین نیازهای آنان مشارکت داشتند. سند پیش‌ رو، بخشی از کمک‌های مردم استان همدان به جبهه‌ها در زمستان سال ۱۳۶۱ را نشان می‌دهد که با هماهنگی جهاد سازندگی جمع‌آوری و ارسال شده است.

این سند، افزون بر ارائه آمار اقلام اهدایی، بیانگر مشارکت خودجوش مردم در یکی از مقاطع حساس تاریخ معاصر ایران است؛ مشارکتی که طی آن، اقلام مصرفی روزانه و شماری از دارایی‌های ارزشمند شخصی برای پشتیبانی از جبهه‌ها اهدا شد.

تنوع اقلام ثبت‌شده در این فهرست، ابعاد مختلف مشارکت مردم را نشان می‌دهد. جهاد سازندگی استان همدان کمک‌های اهدایی مردم شهرهای همدان، ملایر، نهاوند، تویسرکان و اسدآباد را جمع‌آوری و به جبهه‌ها ارسال کرده است. جزئیات این اقلام، گستره این همراهی عمومی را به‌خوبی نشان می‌دهد.

حلقه‌های نامزدی، گردن‌بند و گوشواره‌های طلا از جمله اقلام ارزشمند ثبت‌شده در این سند است. اهدای «حلقه نامزدی» از سوی زوج‌های جوان، نمونه‌ای از مشارکت مردم از طریق واگذاری دارایی‌های شخصی و خاطره‌انگیز به شمار می‌رود؛ اقدامی که در تقویت روحیه رزمندگان در خطوط مقدم نیز تأثیر داشت.

بر پایه اطلاعات این سند، در مدتی کمتر از دو ماه، بیش از ۳۲ هزار کیلوگرم نان و آرد جمع‌آوری و ارسال شده است. حجم این اقلام نشان می‌دهد که تأمین نیازهای روزمره رزمندگان نیز بخش مهمی از کمک‌های مردمی استان همدان را تشکیل می‌داد.

ارسال ۳۲۰۰ کیلوگرم قند و شکر و اقلامی چون ساعت‌های مچی و کتاب‌های دعا نیز از دقت نظر مردم در تأمین نیازهای معنوی و رفاهی رزمندگان حکایت داشت. اهدای ۸۱ رأس گوسفند نیز نشان‌دهنده مشارکت روستاییان و کشاورزان در این حرکت بزرگ بود.

در کنار کمک‌های نقدی و غیرنقدی، حضور نیروهای متخصص، از جمله رانندگان لودر، بولدوزر و گریدر، مکانیک‌های خودرو و باتری‌سازان، نشان‌دهنده مشارکت فعال مردم همدان در پشتیبانی از جبهه‌ها بود. آنان نه‌تنها دارایی‌های خود، بلکه تخصص و مهارت‌های فنی‌شان را نیز در خدمت جبهه‌ها قرار دادند و با این اقدام، ضمن تأمین بخشی از نیازهای فنی و پشتیبانی، به تقویت روحیه رزمندگان اسلام و تداوم فعالیت‌های جبهه‌ای کمک کردند.

این سند، گواهی محکم بر نقش کلیدی مردم در مدیریت و پشتیبانی از جنگ است. اگر تاریخ دفاع مقدس را تنها در چارچوب عملیات نظامی و راهبردهای فرماندهی بررسی کنیم، تصویری ناقص از آن به دست خواهیم آورد؛ زیرا این سند نشان می‌دهد که چگونه یک استان با بسیج گسترده امکانات و ظرفیت‌های مردمی، از سکه‌های طلا و نقره گرفته تا گونی‌های خالی برای سنگرسازی، در پشتیبانی از جبهه‌ها و پیشبرد اهداف جنگ مشارکت داشت.

این سند در تاریخ ۱۱ اسفندماه ۱۳۶۱ ایجاد شده و با شناسه ۴۸۱۸۶-۳۲۰ در آرشیو ملی ایران نگهداری می‌شود. تصاویر اسناد یادشده جهت بهره‌مندی علاقمندان در پیوست خبر بارگذاری شده است.