امیرخانی در مصاحبه با خبرگزاری ایبنا : تولید آثار بدیع و افکار جدید مانع کتابسازی میشود
امیرخانی: موثرترين راه جلوگيري از كتابسازي، تلاش برای توليد هر چه بيشتر آثار بديع و افكار جديد است. اين اتفاق به طور خودكار، بازار كتابسازي را از رونق خواهد انداخت.
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، در مصاحبه غلامرضا امیرخانی، معاون کتابخانه ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی با خبرگزاری ایبنا آمده است:
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، در مصاحبه غلامرضا امیرخانی، معاون کتابخانه ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی با خبرگزاری ایبنا آمده است:
آقای امیرخانی به نظر شما کتابسازی با رویکرد منفی و بدون نوآوری به چه نوع کتابهایی اطلاق میشود؟
كتابسازي، عبارت است از تاليف كتاب يا اثري بدون آن كه از تراوشات فكري يا ماحصل مطالعات و تحقيقات شخص باشد. به بيان ديگر با به هم چسباندن مطالب ديگران و حتي رونويسي تمام و كمال، اثري را به نام خود منتشر سازد.
کتابسازی در فرهنگ و ادبيات ما از چه پيشينهاي برخوردار است؟ آیا در منابع به این پدیده اشاره شده است؟
ظاهرا سابقه كتابسازي بسيار طولاني است. آن گونه كه علی بن عثمان هجويري در همان آغاز كتاب مشهور خود با عنوان «كشف المحجوب»، از بلايي كه بر سر وي و دو كتابش آمده، به تلخي ياد ميكند و مینویسد: «آنچه به ابتدای کتاب نام خود اثبات کردم، مراد از این دو چیز بود یکی نصیب خاص و دیگر نصیب عام، آن چه نصیب عام بود آنست که چون جهله این علم کتابی نو بینند کی نام مصنف آن به چند جای بران مثبت نباشد نسبت آن به خود کنند و مقصود مصنف از آن بر نیاید کی مراد از جمع و تألیف و تصنیف کردن بجز آن نباشد کی نام مصنف بدان کتاب زنده باشد و خوانندگان و متعلمان وی را دعای خیر گویند. کی مرا این حادثه افتاد به دو بار یکی آنک دیوان شعرم کسی بخواست و باز گرفت و اصل نسخه جز آن نبود آن جمله را بگردانید و نام من از سر آن بیفکند و رنج من ضایع کرد (تاب الله علیه) و دیگر کتابی کردم هم اندر طریقت تصوف، نام آن «منهاج الدین»، یکی از مدعیان رکیکه که رای گفتار او نکند نام من از سر آن پاک کرد و به نزدیک عوام چنان نمود که وی کرده است. هر چند خواص بران قول بر وی خندیدندی تا خداوند تعالی بی برکتی آن بدو در رسانید و نامش از دیوان طلاب درگاه خود پاک گردانید.»
با توجه به حيطه مطالعاتي شما، کتابهايی که امروزه به دوره تیموری میپردازند تا چه حد مبتنی بر صرف روایت يك واقعه نیستند و از نوآوري بهره بردهاند؟
دوره تيموري در مجموع چندان مورد مطالعات گستردهاي واقع نشده و به طور كل، آثار نگاشته شده در اين حوزه، به ويژه نوشتههای مورخان ايراني، چندان زياد نيست. بر مبناي همين آثار موجود و با كمال تاسف بايد گفت بسان اكثر دورههاي تاريخي، بهویژه ادوار پيش از صفوي، عمده كارهاي مهم و تحليلي تازه از سوی غربيان نگاشته شده است. افرادي نظير هانس روبرت رويمر و از معاصران بئاتريس فوربز منز و ماريا سابتلني و پروفسور جان وودز.
راهکاری که در عصر امروز برای کنترل کتابسازی علاوه بر نقد کتابهای تولید شده پیشنهاد میکنید، چیست؟
موثرترين راه جلوگيري از كتابسازي، تلاش برای توليد هر چه بيشتر آثار بديع و افكار جديد است. اين اتفاق به طور خودكار، بازار كتابسازي را از رونق خواهد انداخت. البته اهتمام بيشتر به مسائل حق مولف و كپي رايت نيز موثر خواهد بود.
صرف استفاده از سند در یک پژوهش تاریخی در دوره میانه میتواند یک پژوهش را از گزند کتابسازی برهاند؟
خير. ولي گنجاندن سند در پژوهشهاي ادواري چون دوره تیموری نقش بهسزایی در این زمینه دارد.