همزمان با روز اسناد ملی و میراث مکتوب؛

آرشیویست‌های نمونه ، دستگاه های برتر اسنادی و اهداگران مجموعه های اسنادی تجلیل می شوند


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۱۷ - ۱۹:۳۴:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۱۸ - ۱۲:۵۹:۱۵
آرشیویست‌های نمونه ، دستگاه های برتر اسنادی و اهداگران مجموعه های اسنادی تجلیل می شوند
مراسم گرامیداشت روز اسناد ملّی و میراث مکتوب با شعار «اسناد ملّی؛ حافظه ملّی، ایران قوی» و تجلیل از اهداگران اسناد، آرشیویست های نمونه و دستگاه های برتر در حوزه اسناد برگزار می شود.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، مراسم گرامیداشت روز اسناد ملّی و میراث مکتوب با سخنرانی دکتر محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی با حضور مسئولان و کارشناسان حوزه اسناد ملی  روز سه شنبه 19 اردیبهشت ماه، ساعت 10 تا 12 در ساختمان آرشیو ملّی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران برگزار خواهد شد.


همچنین در این مراسم از  یک تخته (مجموعه) سند فرد محاسباتی  به تاریخ 1255 ق. (دورة محمدشاه قاجار)، وقف‌نامه‌ای طوماری به تاریخ 1331ق.(دورة احمدشاه قاجار) و سه برگ سند دست‌نوشتة  قائم مقام فراهانی برای نخستین بار رونمایی خواهد شد.


 در این مراسم علاوه بر تجلیل از اهداگران اسناد، آرشیویست های نمونه و دستگاه های برتر در حوزه اسناد، نمایشگاهی از منتخب اسناد آرشیو ملّی ایران برگزار خواهد شد.


به همت معاونت اسناد ملّی؛

بیش از 25 میلیون برگ از اسناد راکد دستگاه های کشور در اسفندماه سال گذشته تعیین تکلیف شد


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۱۷ - ۱۰:۱:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۱۷ - ۱۰:۵:۵
بیش از 25 میلیون برگ از اسناد راکد دستگاه های کشور در اسفندماه سال گذشته تعیین تکلیف شد
کارشناسان اداره کل فراهم آوری و ارزشیابی معاونت اسناد ملّی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، 25 میلیون و453 هزار و 600 برگ از اسناد مربوط به سوابق راکد دستگاه های کشور مربوط به دوره زمانی 1365 تا 1399 را در اسفندماه سال 1401 بررسی، ‌ارزشیابی و تعیین تکلیف کردند.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران،  سوابق و پرونده های راکد امورمالیاتی استان های گلستان و خوزستان، بیمه سلامت استان های تهران، زنجان و سمنان، شعب شرکت بیمه آسیا در استان زنجان ، اداره کل استاندارد استان گلستان و اداره کل تعزیرات حکومتی استان تعیین تکلیف شد.

از مجموع این اسناد، تعداد  25 میلیون و 369 هزار برگ از اسناد بر اساس مجوزهای اختصاصی و عمومی مصوب شورای اسناد ملّی، فاقد ارزش آرشیوی تشخیص داده شد و از چرخه اداری خارج شد و تعداد84 هزار و 600 برگ سند ارزشمند آرشیوی تفکیک و پس ار بسته بندی و در کارتن های ویژه سازمان با تنظیم صورتجلسات اسناد انتقالی تحویل مخازن اسناد آرشیوی سازمان شد.

اسناد آرشیوی پس ازتهیه و تنظیم «صورتجلسه انتقال اسناد» به سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران منتقل و برای سایر اوراق امحایی براساس دستورالعمل« امحای اوراق دارای مجوز امحاء»، «صورتجلسه اوراق امحایی» تنظیم و با رعایت ترتیبات قانونی، امحاء می شود.

با اقدامات انجام شده حدود 1252 مترمربع فضای اداری و بایگانی آزاد و در اختیار دستگاه­ها قرارگرفت.

 


مختارپور در نشست مدیران استانی مطرح کرد؛

شناساندن مراکز اسنادی در استان ها به مردم و مسئولان یک ضرورت است


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۱۶ - ۱۱:۵۶:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۱۶ - ۱۸:۳۸:۳۵
شناساندن مراکز اسنادی در استان ها به مردم و مسئولان یک ضرورت است
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران در نشست مدیران استانی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران بر اهمیت شناساندن مراکز اسنادی در استان ها به مردم و مسئولان و استفاده از ظرفیت های استانی به منظور تبیین وظایف این مراکز تاکید کرد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، در این نشست که با حضور معاونان، مدیرانِ کل ستادی و مدیران مراکز استانی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران برگزار شد؛ علیرضا مختارپور ضمن خوش آمدگویی به معاونان و مدیران استانی با اشاره به ساختار سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران گفت: این سازمان ترکیبی از دو مجموعه قدیمی تر کتابخانه ملّی و مجموعه متاخری به نام اسناد است. مجموعه کتابخانه ملّی با مصوبه مجلس و معاونت اسناد با مصوبه شورای اداری کشور در ادوار گذشته به یکدیگر الحاق شدند و مجموعه فعلی را تشکیل دادند.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران وظیفه اصلی مراکز استانی را تمرکز بر گردآوری اسناد از دستگاه های اجرایی فعال در استان ها عنوان کرد و یادآور شد: وظیفه مراکز استانی سازمان در درجه نخست اسنادی است. استان ها وظیفه کتابداری ندارند بلکه تمرکز مدیران و همکاران سازمان در مراکز استانی باید بر جمع آوری اسناد متمرکز باشد و به اعتقاد بنده جمع آوری اسنادِ مربوط به دستگاه های اجرایی در استان ها از مهمترین وظایف مراکز استانی است که باید پس از جمع آوری، اسکن، فهرست نویسی، دیجیتال سازی و در نهایت در اختیار جامعه پژوهشی و مخاطبان قرار گیرد.

مختارپور شناساندن اهمیت اسناد در میان مسئولان را از دیگر وظایف مهم مراکز استانی برشمرد و گفت: یکی از ضعف ها در مراکز استانی عدم تبیین وظیفه و فعالیت مراکز اسناد و کتابخانه ملّی استان ها در میان مردم و مسئولان است. به عنوان مثال برخی از مسئولان از وجود مرکز اسنادی در استان خود اطلاع ندارند و نمی دانند اسناد خود را به چه مرکزی باید تحویل بدهند. بنابراین در قدم نخست باید تلاش و همت مضاعف برای شناساندن مراکز به مسئولان مختلف استانی و ائمه جمعه به کار برد و اهمیت حفظ و نگهداری از اسناد را بیان کرد و اگر مدیران استانی این قدم را محکم برندارند در فعالیت های دیگر توفیق چندانی به دست نخواهند آورد.

در ادامه این نشستِ یک روزه معاونان و مدیران سازمان ضمن بیان نکات و موضوعات مورد نظر خود به تبادل نظر با ریاست سازمان پرداختند.

شایان ذکر است در حاشیه نشست مدیرانِ استانی، مختارپور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران ضمن تقدیر از فعالیت مدیران پیشین استانی، احکام ریحانه شهیدی مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب شرق کشور و محمد فوقی مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملّی مازندران را اعطا کرد.


کتابخانه ملی برگزار می کند؛

سومین محفل ادبی کتابخانه ملّی ایران


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۱۳ - ۱۰:۶:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۱۳ - ۱۰:۱۰:۴۲
سومین محفل ادبی کتابخانه ملّی ایران
سومین محفل ادبی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران با معرفی جدیدترین آثار ادبی منتشر شده در کشور برگزار می شود.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، سومین محفل ادبی کتابخانه ملّی ایران همراه با شعرخوانی جدیدترین اشعار شاعران و معرفی آخرین آثار ادبی منتشر شده در کشور؛ روز پنجشنبه 14 اردیبهشت ماه، ساعت 9 در محل اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران با حضور شاعران و نویسندگان برپا می شود.


در این محفل همچنین گرامیداشت یاد و خاطره اهالی قلم درگذشته و تولد اهالی قلم متولد شده در فروردین و اردیبهشت ماه برگزار خواهد شد.


نشست مدیران استانی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران برگزار شد


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۱۲ - ۱۶:۱۱:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۱۴ - ۱۳:۲۰:۶
نشست مدیران استانی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران برگزار شد
نخستین نشست مدیران استانی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران با حضور علیرضا مختارپور رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، معاونان سازمان و مدیران کل مراکز استانی در محل اندیشگاه فرهنگی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، نشست مسئولان و مدیران استانی سازمان اسناد وکتابخانه ملّی ایران روز 12 اردیبهشت در دو نوبت صبح و عصر با حضور مدیران استانی، ریاست و معاونان سازمان برگزار شد.

در این نشست مسائل و سیاست های مربوط به حوزه معاونت ها در استان ها مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

لازم به توضیح است در حاشیه این نشست، رئیس سازمان ضمن تقدیر از فعالیت مدیران پیشین استانی، احکام ریحانه شهیدی مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب شرق کشور و محمد فوقی مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملّی مازندران را اعطا کرد.


با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران و خانه کتاب و ادبیات؛

دو جلد از مجموعه کتاب های معرفی «مشاهیر وقف کتاب در ایران» منتشر شد


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۱۰ - ۱۱:۱۳:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۱۰ - ۱۱:۱۸:۴۹
دو جلد از مجموعه کتاب های معرفی «مشاهیر وقف کتاب در ایران» منتشر شد
سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران در همکاری با خانه کتاب و ادبیات ، تعداد 2 جلد کتاب با عنوان «مشاهیر وقف کتاب در ایران» به قلم علی صادق زاده وایقان منتشر کرده است.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، کتاب های منتشر شده درباره فرهنگ وقف کتاب در ایران است که سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران در همکاری با خانه کتاب و ادبیات ایران، اقدام به معرفی ده نفر از واقفان و اهداکنندگان مشهور و برجسته منابع اطلاعاتی به سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران کرده است.

این سازمان به تازگی دو جلد از مجموعه کتاب های «مشاهیر وقف کتاب در ایران» با معرفی شیخ جعفر شوشتری، غلامرضا یزدجردی به قلم علی صادق زاده وایقان منتشر شده است.

بر اساس این گزارش در بخشی از کتابِ معرفی شیخ جعفر شوشتری از مجموعه «مشاهیر وقف کتاب در ایران» چنین آمده است: شیخ جعفر شوشتری از مراجع تقلید، علامه‌ و خطیبی کم‌نظیر بود. وی در دی ماه سال 1191 شمسی در شوشتر متولد شد و در پنج سالگی به عتبات رفت و شروع به تحصیل و نزد استادان تراز اول تعلیم دید. او در شوشتر رسالۀ عمليّۀ خود را به‌نام «منهج‌الرشاد» منتشر کرد که محور فتاوي مراجع تقليد بوده و بر آن حاشيه زده‌اند.

 شیخ جعفر شوشتری علاوه بر آثار متعدّد در فقه و اصول دین، آثار بی‌نظیر و ماندگاری در مورد واقعة کربلا و سیدالشهداء نوشته است. کتابخانه‌ وی بالغ بر 1500 جلد کتاب نفیس خطّی، چاپ سنگی و سربی در زمينۀ فقه، فلسفه، علوم غريبه، تاريخ و تفسير با قدمت200 الي 400 سال و مزیّن به یادداشت‌های علامه و خاندانش و علمای خوزستان است که توسط خانوادۀ شیخ بهاءالدین شریعت در سال‌های 1379 تا 1382 وقف کتابخانۀ ملّی ایران شده است.

غلامرضا یزدجردی در بهمن ماه 1298 در تهران به دنیا آمد. وی بعد از کلاس ششم ابتدایی به‌علّت بيماري پدر تحصيل را رها کرد و مسئوليّت خانواده را به‌عهده گرفت و حرفة پدر (نانوایی سنگکی) را ادامه داد.

وی برای ارتقاء کیفیت نان، کارخانۀ آرد تابان را بنا نهاد که اکنون مدرن‌ترین کارخانۀ آرد ایران است؛ او به دلیل نوآوری در صنعت آرد و نان به «پدر صنعت آرد و نان ایران» لقب گرفت. او از نوجوانی با حضور در زورخانه، روحيّۀ جوانمردي نشأت گرفته از ائمه‌اطهار (علیهم السلام) را در خود تقویت کرد و ثمرۀ فعّالیّت اقتصادی خویش را با مرام پهلوانی ممزوج داشت. اوج شکوفایی و هنرمندیش سرمایه‌گذاری برای کتابت بزرگ‌ترین قرآن جهان است، که به کتابخانۀ ملّی ایران وقف کرد و به «قرآن یزدجردی» مشهور است.

لازم به توضیح است علی صادق‌زاده وایقان از پژوهشگران سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران است و تاکنون 30 عنوان کتاب و 200 عنوان مقاله از وی منتشر شده است.

 

 


به منظور پاسداشت خدمات فرهنگی؛

آیین گرامیداشت استاد پرویز اذکایی در کتابخانه ملّی ایران برگزار شد


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۹ - ۹:۱۷:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۹ - ۹:۲۸:۴۰
آیین گرامیداشت استاد پرویز اذکایی در کتابخانه ملّی ایران برگزار شد
آیین گرامیداشت استاد اذکایی مورخ، مصحح، پژوهشگر و همدان شناس با حضور پژوهشگران و دوستداران استاد اذکایی و مسئولان فرهنگی کشور در تالار قلم مرکز همایش اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی، در ابتدای این مراسم علیرضا مختارپور، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران ضمن خوش آمدگویی به مهمانان حاضر در این مراسم و تقدیر از تلاش ها و خدمات شایسته اذکایی در ترویج و تبیین فرهنگ ملّی و اسلامی کشورمان و احترام به شخصیت علمی ایشان گفت: اگر آثار باقی مانده از محققان و متفکران و اهالی فرهنگ و ادب و هنر را آثار حقیقی و فرزندان جاودان آنان بدانیم، باید خدا را شاکر باشیم که صدها فرزند ماندگار و مفید مرحوم اذکایی در عالم تحقیق و علم ساله و دهه ها و سده ها راهنما و دستگیر علم پژوهان و دانشجویان و تمام محققان تاریخ کشف حقایق خواهند بود.

وی با اشاره به آخرین اثر استاد اذکایی گفت: چند ماه پیش میزبان مرحوم اذکایی بودم که همراه مدیر کل محترم کتابخانه عمومی همدان  به کتابخانه ملّی آمده بودند، بر ما منت گذاشتند و خواستند تا آخرین اثر استاد را که سال ها قبل شروع کرده بودند و منتشر نشده بود کتابخانه ملّی منتشر نماید. بنده هم با افتخار قبول کردم و قرار شد که به سرعت کار آماده سازی این کتاب آغاز شود که اصرار ایشان بر این بود که تمامی مراحل آماده سازی کتاب زیر نظر شخص ایشان در همدان انجام شود. کار شروع شد اما متاسفانه بیماری ایشان شدت گرفت و نهایتا بدون اینکه توفیق نوشتن مقدمه که آخرین بخش کتاب بود را پیدا کنند ما را ترک کردند و به دیار باقی شتافتند. امیدوارم این اثر بزودی منتشر شود و در اختیار جامعه فرهنگی و ادبی کشور قرار بگیرد. انتهای کلام را با بیتی از علامه همایی در سوگ مرحوم ملک الشعرای بهار سروده بود به پایان می برم:

 

در دو گز چلوار پیچیدند فضلی بی‌كران       
در بَدستی خاك جا دادند بحری بی كنار...
 

امروز شاهد پژوهش های علمی، دقیق، ژرف نگر و مستدل استاد اذکایی هستیم

در ادامه این مراسم عاطفه زارعی، مدیر کل کتابخانه های عمومی استان همدان طی سخنانی ضمن بر شمردن ویژگی های حرفه ای و اخلاقی استاد اذکایی خاطرنشان کرد: همدان مأمن و زادگاه  بزرگانی از گروه عارفان همانند  بابا طاهر همدانی، عین القضات همدانی، خواجه یوسف همدانی، میر سید علی همدانی و از تبار دانشمندان و  گرانمایگانی نظیر ابن سینا، خواجه رشید الدین فضل الله همدانی ... بوده و در ادامه مسیر درخشان این بزرگان در عصر معاصر به پرویز اذکایی می‌رسیم. مردی از دیار همه دانا، صاحب اندیشه و آثاری بی بدیل در تاریخ، فلسفه، رجال شناسی، کتابشناسی و... که نشان دهنده دیدگاه سترگ و علمی و فلسفی استاد در برابر موضوعات و حقایق های علمی و تاریخی است.


وی با بیان اینکه یکی از خصوصیت‌های بارز منش استاد اذکایی، گردن نهادن به حکم علم است؛ تصریح کرد: استاد اذکایی با پرده برداشتن از حقیقت های پنهان دیگر و مورد پرسش قراردادن مجدد مفروضات پژوهشگران و محققان، طرحی نو درانداخت و ما امروز شاهد پژوهش های علمی، دقیق، ژرف نگر و مستدل ایشان هستیم که در قالب بیش از 500 اثر تالیفی جلوه گر شده است. آثاری که اغلب در جمع برترین تألیفات علمی به حساب می‌آیند و جامعه علمی را وادار کردند که در برابر دانش عمیق اذکایی به ستایش قلم و اندیشه او بپردازند.


استاد اذکایی از کتابداری به نویسندگی رسید

زارعی با اشاره به این موضوع که وقتی به زیست کتابنامه استاد اذکایی نگاهی می اندازیم

می بینیم فرآیند زیست علمی ایشان از سال 1339 تا پایان حیاتش پویا و مستمر بوده است؛ بیان کرد: از منظر ایشان هر تحقیق و پژوهشی شروعی دیگر برای پژوهشی دیگر بود و این تفکر موشکافانه به مسائل علمی بازتاب رسالت حرفه ای و علمی و شخصیتی شان را نشان می دهد.
وی ادامه داد: استاد اذکایی همواره  به این نکته مهم اشاره می کرد که از کتابداری به نویسندگی رسیدم و همین امر باعث شد بعد از سال ها که به گردآوری «گمگشده خود یعنی کتاب »

می پرداخت، به دنبال این باشد چطور این منابع اطلاعاتی را برای آیندگان به یادگار بگذارد از این رو به سنت حسنه وقف روی آورد. موقوفات روان شاد اذکایی که  به نهاد کتابخانه های عمومی کشور واگذار شد.


مدیر کل کتابخانه های عمومی استان همدان موقوفات استاد اذکایی را کتابخانه، خانه و سپرده بانکی که حاصل سال‌ها کار علمی ایشان بود برشمرد و تاکید کرد: یکی از موارد بسیار مهم که اعتماد ایشان را برای وقف جلب کرد، اعتماد ایشان به کتابخانه ها و کتابداران و در راس آنها دبیر کل سابق نهاد کتابخانه های عمومی کشور بود تا در کنار آثار ارزشمندشان درباب فرهنگ و علم و ادب و تمدن پایتخت تاریخ و تمدن ایران، یادگاری بگذارد که در این گنبد دوار در ذهن همگان مانا شود.

 

خودساختگی از بارزترین ویژگی های استاد اذکایی بود

استاد حسین معصومی همدانی، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دیگر سخنران مراسم بزرگداشت استاد اذکایی بود که در سخنان خود ضمن بر شمردن فضایل اخلاقی و علمی ایشان گفت : شاید یکی از مهم ترین ویژگی های استاد اذکایی را بتوان خودساختگی و تعهد اجتماعی ایشان دانست که باعث شد، شاهد آثاری فاخر و ارزشمند از ایشان باشیم.


استاد معصومی همدانی با بیان این موضوع که تاسف از فقدان افرادی نظیر استاد اذکایی در این است که وارث فرهنگ خاصی در تحقیق و پژوهش هستند اظهار داشت: ایشان در خانواده ای فرهنگی متولد شدند و از سنین پایین به تلاش و فعالیت در حوزه آموزش مشغول بود و در طول سال های زندگی خود به جرات می توان گفت بیش از 50 سال از حیات خود را به حوزه دانش اختصاص دهد و این بخاطر تعهدی بود که ایشان در خود احساس می کرد و در حوزه علمی آن را به نمایش گذاشت.


وی با اشاره به نمایش بخشی از آثار استاد اذکایی در مراسم بزرگداشت ایشان یادآور شد: این کتب و آثاری که در اینجا ملاحظه می کنید بخشی کوچک از تلاش ها و فعالیت های علمی این استاد برجسته است و بخشی از آثار وی در رسانه های مکتوب استان همدان در طول سال های حیات ایشان قابل مراجعه و استفاده اهالی فرهنگ و ادب خواهد بود.


عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی خدمت بزرگ استاد اذکایی را آثاری که در تاریخ به ویژه تاریخ غرب کشور و همدان به نگارش درآمده عنوان کرد و گفت: به عقیده من کتاب «فرمانروایان گمنام» ایشان بعد از کتاب «شهریاران گمنام» کسروی یکی از مهم ترین آثار تاریخی است که 80 سال اخیر نوشته شده است زیرا  به موضوعی ورود شده که هیچ منبع مستقیمی نداشته و در مواردی برمنابع شفاهی تاکید کرده است.


معصومی همدانی به عشق وافر استاد اذکایی به همدان اشاره کرد و بیان داشت که این عشق در بیان تاریخ همدان و احیای فرهنگ و تاریخ آن کمک بسیار زیادی کرده است.

نحوه نگارش استاد اذکایی کم ترین دلزدگی را برای خواننده ایجاد نمی کند

علی محمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینای همدان از استاد اذکایی به عنوان «دانشمند بی جایگزین» یاد کرد و با بیان این موضوع که اطلاعات استاد اذکایی در حوزه کتابشناسی بسیار متفاوت بود گفت: نگارش متفاوت و ساخت واژه هایی که برخی از آن کاربردها مخصوص خود ایشان است کم ترین دلزدگی را برای خواننده ایجاد نمی کند.

محمدی خاطرنشان کرد: زندگی فرهنگی و علمی استاد اذکایی یک الگوی تمام عیار برای کسانی است که می خواند در دریای علم و معرفت فعالیت کنند.

وی با اشاره به کتاب آثار الباقیه بیرونی و نوشتن حاشیه بر آن توسط استاد اذکانی گفت : این اثر نشان می دهد او تا چه اندازه با دقت و حوصله عمر ارزشمند خود را پای احیای متن و روشنگری و تفسیر آن قرار داده بود.

عضو هیات علمی دانشگاه بوعلی سینای همدان به کتاب «کارنامک» استاد اذکایی اشاره کرد و بیان داشت : این کتاب، کتاب شناسی همدان است که هم به گفته نویسنده  به شهر و استان همدان منحصر نشده و شامل عراق و ایالات جبال در سده های میانه و ولایات پهله و سرزمینی ماد بزرگ باستان است.
وی ادامه داد: استاد اذکایی در طول عمر 84 ساله خود، بیش از 50 سال آن را به پژوهش و تحقیق و مطالعه و نوشتن گذراند وکتابخانه و اندک دارایی اش، محصول همین پژوهش ها و قلم زدن ها بود.
محمدی در پایان تاکید کرد کارنامه سنگین علمی و پژوهشی استاد اذکایی به ما نشان می دهد که در حوزه تاریخ و فرهنگ کشور، حضوری موثر و بی جایگزین دارد.

«ایجازخردمندانه»، درآثار استاد اذکایی به خوبی نمایان است
بهرام پروین گنابادی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این مراسم طی سخنانی ضمن اشاره به آثار فاخر استاد اذکایی گفت: ایشان دو ویژگی منحصر بفرد در ارایه آثار خود داشتند. ابتدا اینکه مقاله نویس حرفه ای و متبحری بودند و به خوبی «ایجازخردمندانه» را در کارهای ایشان می توان دید.

وی با تاکید بر این نکته که عمده آثار استاد اذکایی بر شهر همدان تمرکز دارد و عشق و علاقه او به زادگاهش بی پایان بود گفت: ویژگی دیگر  منحصر به فرد ایشان توجه به فرهنگ عامه همدان در آثار ایشان مشهود است و تعمدا برای خاطره جمعی مردم همدان و مردم ایران تلاش می کردند و این هویت سازی را برای جامعه به همراه داشت.

استاد اذکایی مرد کارهای سنگین و بزرگ بود

اکبر ایرانی مدیرعامل موسسه پژوهشی میراث مکتوب نیز دیگر سخنران این مراسم بود که در سخنان خود استاد پرویز اذکایی را یکی از خادمان سختکوش و دوستدار علم و  فرهنگ و دانایی دانست.

وی با بیان اینکه ایران‌شناسی محور اصلی حیات علمی استاد پرویز اذکایی بود گفت: ایشان در اواخر دهۀ چهل و تا نیمۀ دهۀ پنجاه با اداره فرهنگ عامه وزارت فرهنگ و هنر همکاری داشت و در این مدت بیش از 30 مقاله در مجله فرهنگ و هنر نوشت که بخشی از آنها به گفته استاد علی بلوکباشی که همکار ایشان در ادارۀ فرهنگ عامه بود، حاصل پژوهشهای میدانی وی در سفر به شهرهای ایران بود. همین روحیۀ علمی و ایران‌دوستی او بود که پس از انقلاب، همزمان او را به چند زمینه پژوهشی سوق داد.

 ایرانی در بیان فعالیت های استاد اذکایی عنوان داشت: وی نخست به یاری استاد ایرج افشار برای فهرست‌نویسی نسخ خطی کتابخانه ملی ملک و سپس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران شتافت. در واقع کلید مطالعات ایران‌شناسی را در اختیار محققان و مصححان متون فارسی قرار داد. همان‌طور که آقابزرگ تهرانی با تألیف بزرگترین کتابشناسی شیعه معروف به الذریعه کلید مطالعات شیعه‌شناسی را از خود به یادگار گذاشت.

مدیرعامل موسسه پژوهشی میراث مکتوب گفت: شانس استاد اذکایی دسترسی آسان او به گنجینه‌ای از منابع تاریخی و فلسفی جهان اسلام بود که دریچه‌ای جدید در تحقیقات او گشود.

وی استاد اذکایی را مرد کارهای سنگین و بزرگ دانست که هرکسی شهامت و جرأت انجام آن را نداشت و خاطرنشان کرد: همین اعتماد به نفس و توانمندی باعث شد سراغ ابوریحان بیرونی برود و آثار الباقیه را تصحیح کند که میراث مکتوب توفیق نشر آن را داشت. همایون صنعتی زاده که به تاریخ علم ایران باستان سخت علاقه‌مند بود به توصیه ایرج افشار ترجمه قانون مسعودی ابوریحان بیرونی را به اذکایی سپرد و اذکایی 4 فصل آن را ترجمه کرد. او رازی شناس تراز اول بود و کتاب حکیم رازی او مورد توجه رازی شناسان قرار گرفت.

 

توجه به حوزه فرهنگی ، علمی و ادبی ایران از آغاز تا برآمدن اسلام در آثار استاد اذکایی دیده

می شود

محمود جعفری دهقی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران به عنوان آخرین سخنران این مراسم نیز در سخنانی به ویژگی های ماندگار استاد اذکایی اشاره کرد و گفت: یکی از ویژگی های کاری ایشان توجه به یک دوره فرهنگی و علمی و ادبی ایران است که از آغاز تا برآمدن اسلام را در بر می گیرد که متاسفانه به دلایلی مغفول واقع شده و استاد اذکایی به خوبی به آن پرداخته است.

وی ادامه داد: استاد اذکایی به خوبی توانستند چگونگی انتقال اندیشه های ایرانی را از آن دوره به دوره اسلامی معرفی نماید و یکی دیگر از کارهای ارزشمند استاد اذکایی را طبقه بندی آثار دوره ساسانی و متون فارسی این دوره است.
جعفری خاطرنشان کرد: استاد اذکایی تنها به گردآوری اطلاعات از منابع بسنده نکرده و خود حرف برای گفتن دارد و به خوبی به تجزیه و تحلیل آثار می پردازد.


با هدف بازگرداندن منابع اهدایی به چرخه اطلاع رسانی؛

بیش از 38 هزار نشریه مازاد سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران به کتابخانه های بزرگ کشور اهدا شد


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۴ - ۱۰:۲۸:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۴ - ۱۱:۵۴:۳۶
بیش از 38 هزار نشریه مازاد سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران به کتابخانه های بزرگ کشور اهدا شد
سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران با هدف بازگرداندن منابع اهدایی به چرخه اطلاع رسانی، تعداد 38 هزار و 503 نسخه نشریه را در اسفندماه سال 1401 به کتابخانه های بزرگ کشور اهدا کرد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، در پی مکاتبه سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران با کتابخانه های بزرگ کشور فهرستی از نشریه های مازاد بر نیاز سازمان، موجود در مخزن شماره 2 مبادله و اهدا، برابر با 47 هزار و 389 نسخه نشریه و منابع اطلاعاتی به منظور بهره برداری جامعه پژوهشی در اختیار یازده نهاد کتابخانه ای در سراسر کشور قرار گرفت.

براساس این گزارش، مکاتبه های انجام شده با مراکزی چون معاونت فرهنگی وزارت آموزش و پرورش، نهاد کتابخانه های عمومی کشور ، معاونت فرهنگی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، معاونت فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و کتابخانه آیت الله مرعشی، کتابخانه ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی ، کتابخانه و موزه ملی ملک ، سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی مکاتبه انجام شده است.  

همچنین فهرست مجموع نشریه های مازاد سازمان در دومین جلسه مجمع عمومی روسای کتابخانه های بزرگ کشور (مکتب) در اختیار اعضا قرار گرفت و بر همین اساس تعداد 4 هزار و 934 نسخه نشریه به کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 234 نسخه نشریه به کتابخانه و موزه ملّی ملک، تعداد 18 هزار و 803 نسخه نشریه به سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور، 173 نسخه نشریه به کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، 847 نسخه نشریه به مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی و تعداد 603 نسخه نشریه به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران اهدا شد.

پس از انتخاب منابع توسط اعضای مکتب، فهرست منابع باقی مانده در اختیار مراکزی که طی دو ماه اخیر برای دریافت منابع اهدایی به مخزن مبادله و اهدا مراجعه کرده بودند؛ قرار گرفت و در میان این مراکز اداره عقیدتی سیاسی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی تعداد 12 هزار و 909 نسخه از نشریات را انتخاب و دریافت کرد.


رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران درگذشت عباس براتی‌پور را تسلیت گفت


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۲/۳ - ۱۱:۵۲:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۳ - ۱۲:۵:۲۲
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران درگذشت عباس براتی‌پور را تسلیت گفت
علیرضا مختارپور رئیس اسناد و کتابخانه ملّی در گذشت عباس براتی‌پور شاعرانقلاب و دفاع مقدس را تسلیت گفت.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، علیرضا مختارپور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، با بیان فعالیت های ادبی عباس براتی پور در حوزه ادبیات دفاع مقدس، درگذشت وی را تسلیت گفت.

متن پیام بدین شرح است:

افرادی که دوران انقلاب و دفاع مقدس را با اشعارعباس براتی‌پور سرکرده‌اند، می‌دانند که ایشان و استادانی مانند ایشان چه خدمت بزرگی در عرصه شعر انقلاب و دفاع مقدس و همچنین شعر انتظار داشته‌اند. به طوری که تأثیر اشعار شاعرانی چون ایشان در نسل‌های بعدی به روشنی خودنمایی می‌کند.

پیش از پیروزی انقلاب در میان افرادی که در مورد انتظار و مهدویت صحبت می‌کردند، گرایش‌هایی قوی وجود داشت که انتظار منفعلانه را ترویج می‌کردند؛ یعنی انسان منتظر را فردی ساکت در برابر حوادث اجتماعی معرفی می‌کردند. اما انقلاب اسلامی این تصور را به کلی تغییر داد، چراکه حالا جوانانی برخاسته بودند که پیشانی بند یامهدی(عج) می‌بستند و به میدان مین می‌رفتند، جهادگرانی برخاسته بودند که پیشانی‌بند یا مهدی (عج) می‌بستند و برای آبادانی مناطق محروم تلاش می‌کردند.

به این ترتیب مفهوم جدیدی از انتظار و ادبیات انتظار در قالب داستان‌ها، رمان‌ها و اشعار مختلف در انقلاب اسلامی به وجود آمد که انسان منتظر را یک انسان واقعی و اثرگذار در جریانات اجتماعی معرفی می‌کرد. انسانی که می‌تواند الگویی برای یاران امام زمان (عج) باشد و نقش افرادی مانند استاد براتی در توسعه و ترویج این نوع ادبیات واقعا ستودنی و قابل تقدیر است.

 ضایعه درگذشت این شاعر عالی قدر را به اهالی فرهنگ و خانواده محترم ایشان تسلیت می گویم.

 


با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملّی و مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب؛

آیین گرامیداشت استاد پرویز اذکایی برگزار می شود


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۱/۲۹ - ۱۴:۱۹:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۱/۲۹ - ۱۴:۳۲:۲۵
آیین گرامیداشت استاد پرویز اذکایی برگزار می شود
آیین گرامیداشت استاد پرویز اذکایی مورخ، مصحح، پژوهشگر و همدان شناس در تالار قلم مرکز همایش‌های سازمان اسناد و کتابخانه ملّی، برگزار می شود.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی، آیین بزرگداشت زنده یاد استاد پرویز اذکایی،  مصحح، مورخ، همدان‌شناس، ابوریحان‌شناس و فهرست‌نویس، روز چهارشنبه 6 اردیبهشت 1402، ساعت 10 در تالار قلم مرکز همایش‌های سازمان اسناد و کتابخانه ملّی، با حضور پژوهشگران و دوستداران استاد اذکایی و مسئولان فرهنگی کشور برگزار خواهد شد.

استاد پرویز اذکایی تحصیلات  متوسطه و حوزوی خود را در همدان، کارشناسی ارشد را در دانشگاه‌ تهران در رشته تاریخ و دوره دکتری خود را در دانشگاه منچستر انگلستان نزد استادانی چون پروفسور ج. ا. بویل گذراند. در دهه چهل با مجله هنر و مردم همکاری داشت و حدود ۳۰ مقاله نوشت. مدتی سردبیر مجله وحید شد. با کتابخانه مجلس و مرکزی دانشگاه تهران در فهرست‌نویسی همکاری کرد.  پس از انقلاب با مراکز علمی از جمله دایرةالمعارف تشیع، دانشنامه جهان اسلام، مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی و موسسه پژوهشی ميراث مکتوب همکاری داشت و مقالات متعددی نوشت.

این استاد برجسته در طول حیات با برکت خود بالغ بر ۳۵۰ مقاله و ۵۰ کتاب تالیف کرد و برنده جایزه کتاب سال شد. در سال 1398، مجموعه‌ای از کتابها، نشریات ادواری و دست‌نوشته‌های خود را به کتابخانه مرکزی استان همدان اهدا و خانه پدریش را به عنوان مرکز فرهنگی وقف کرد. از محل درآمد موقوفه، جایزه بهترین کتاب‌های ایران‌شناسی و همدان‌شناسی برای تشویق پژوهشگران جوان اختصاص داد.


نمایشگاه قرآن های خطّی در مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب کشور برگزار شد


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۱/۲۹ - ۱۲:۲۷:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۲/۵ - ۹:۴۴:۵۳
نمایشگاه قرآن های خطّی در مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب کشور برگزار شد
نمایشگاه قرآن مجموعه ای منتخب از تصاویر قرآن های خطّی با عنوان «از کرانه قرآن تا ژرفای هنر» با حضور آیت الله لطف الله دژکام نماینده ولی فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز در آرشیو هنرِ مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب کشور برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، در این نمایشگاه تعداد 15 نسخه قرآن خطّی منتخب کتابخانه ها و موزه های ایران و جهان، نوشته شده به زبان های مختلف بر کاغذ پاپیروس به نمایش گذاشته شد.

آیت الله دژکام نماینده ولی فقیه در استان فارس با بیان این مطلب که برگزاری نمایشگاه قرآنی « از کرانه قرآن تا ژرفای هنر» در تقویم فرهنگی و هنری شهر شیراز خالی است؛ گفت: برای داشتن نمایشگاه نسخ خطّی قرآن کریم به صورت دائمی نیازمند فضای کافی نمایشگاهی هستیم که به دلیل کمبود فضای شهری چنین امکانی در حال حاضر وجود ندارد. از همین رو با توجه به این موضوع که مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب کشور امکان و ظرفیت برگزاری نمایشگاه های فرهنگی را دارد؛ می تواند در این زمینه یاری رسان باشد.  

وی ادامه داد: در همین ارتباط مدیران فرهنگی باید با حضور در میدان فرهنگ به رشد این ارزش ها کمک کنند تا بتوان استان فارس را به عنوان استانی پیش برنده فرهنگ و هنر به جوامع بین المللی معرفی کنیم. در این راستا مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب کشور، وظیفه مهمی در حفظ ونگهداری میراث فرهنگی دارد و ما نیز از هر گونه همکاری در این راستا حمایت می کنیم.

لازم به توضیح است مرکز اسناد و کتابخانه ملّی منطقه جنوب کشور در استان فارس در حاشیه برگزاری این نمایشگاه قرآنی کارگاه آموزشی «سیری در نگارگری و خطّ شناسی قرآن های منتخب در آرشیو قرآن کریم موجود در این مرکز را برپا کرده است. در این کارگاه فرشید احمدی فر از کارشناسان نسخ خطّی در این مرکز پانزده جلد قرآن کریم را مورد بررسی قرار داده است. جکعی از کتابداران اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این استان، آستان مقدس حضرت احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ (ع) و پژوهشگران این استان در این کارگاه شرکت کردند.


با اعلام روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی؛

کتابخانه ملی روز سه شنبه 29 فروردین تعطیل است


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۱/۲۷ - ۱۴:۱۸:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۱/۲۷ - ۱۴:۲۱:۵۰
کتابخانه ملی روز سه شنبه 29 فروردین تعطیل است
با توجه به برگزاری برنامه فرهنگی توسط شهرداری تهران در منطقه عباس آباد، کتابخانه ملّی ایران روز سه شنبه 29 فروردین ماه تعطیل است.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، به دلیل برگزاری برنامه فرهنگی و اعمال محدودیت های ترافیکی در این محدوده، کتابخانه ملّی در نوبت صبح و شب روز سه شنبه 29 فروردین،  1402 تعطیل است.  


پ‍یام تسلیت رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران برای درگذشت پرویز اذکایی


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۱/۲۶ - ۱۴:۵۷:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۱/۲۶ - ۱۵:۱۴:۲۹
پ‍یام تسلیت رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران برای درگذشت پرویز اذکایی
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران در پیامی درگذشت پرویز اذکایی مورخ و نسخه شناس را تسلیت گفت.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، علیرضا مختارپور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ایران درگذشت پرویز اذکایی مورخ، نسخه شناس، پژوهشگر و از نویسندگان شناخته شده در استان همدان را تسلیت گفت.

متن پیام بدین شرح است:

 استاد پرویز اذکایی از جمله خادمان برجسته در حوزه فرهنگ و از نسخه شناسان نام آور بود و در عرصه پژوهش فعالیت های ارزنده ای را به انجام رساند. او از نویسندگان شهیر و نامدار در استان همدان بود و بخش عمده ای از عمر گرانبهای خویش را صرف ارائه خدمات فرهنگی در شهر اجدادی خویش کرد.

این ضایعه را به عموم اهالی فرهنگ و ادب، خصوصا هموطنان عزیز در استان همدان و خانواده محترم ایشان تسلیت می گویم.

لازم به توضیح است زنده یاد پرویز اذکایی طی سالیان متمادی بخشی از کتابخانه شخصی خود را برای حفظ و نگهداری در حافظه ملّی ایرانیان به سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران اهدا کرده بود.

 

 


رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران درگذشت عماد افروغ را تسلیت گفت


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۱/۲۶ - ۱۴:۰:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۱/۲۶ - ۱۴:۱۲:۲۵
رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران درگذشت عماد افروغ را تسلیت گفت
علیرضا مختارپور رییس اسناد و کتابخانه ملّی در گذشت عماد افروغ جامعه شناس و اندیشمند را تسلیت گفت.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی، علیرضا مختارپور رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، با انتشار مطلبی در صفحه شبکه مجازی خود، با اشاره به برگزاری مراسم رونمایی کتابِ «فریادهای خاموش روزنگاشت تنهایی» که سال گذشته در کتابخانه ملّی برگزار شد؛ با بیان ویژگی های شخصیتی مرحوم عماد افروغ، درگذشت وی را تسلیت گفت.

متن پیام بدین شرح است:

از سال های دور با مرحوم عماد افروغ جامعه شناس و اندیشمند ایرانی به واسطه حضور در شورای فرهنگ عمومی آشنایی داشتم. اما در پاییز سال ۱۴۰۰، توفیق همنشینی و مصاحبت بیشتری با او یافتم و رفته رفته همفکری و گفتگوهای بسیاری میان ما شکل گرفت. در آیین رونمایی و معرفی کتاب «فریادهای خاموش روزنگاشت تنهایی» دکتر افروغ که روز دوشنبه ۲۳ خرداد سال ۱۴۰۱، با حضور وی و خانواده محترم ایشان برگزار شد؛ درباره ویژگی های این اثر و نویسنده آن سخن گفتم که خلاصه آن از این قرار است: این مجموعه حدود ۲ هزار و ۵۵۵ صفحه ای در هفت مجلد نوشته شده است که با مروری بر این مجموعه، چند نکته مهم به دست می آید.

نکته اول اینکه هدف نویسنده علاوه بر ثبت اندیشه ها و تجربیات، تلاشی برای اندیشیدن به قصد اصلاح است. به عبارت دیگر هدف غایی، نوشتن خاطرات برای خود شخص و به یادگار ماندن نیست، بلکه هدف این است که در مسائل فکری، عملی و نیز ابعاد مختلف اجتماعی جامعه تفکر شود و مشکلات شناسایی و تبیین شود تا با توجه به منابع اندیشه دینی و تجربه بشری، راه حلی برای اصلاح امور فردی و اجتماعی در جامعه گشوده شود.

نکته دوم، باور عمیق نویسنده به حضور خداوند متعال است که موضوع بسیار مهمی است. با خواندن این کتاب به خوبی متوجه می شویم که در تمامی لحظات فردی، اجتماعی، سخنرانی ها و جلسات مختلف و زندگی نویسنده، خدا حضور دارد و این حضور نمایشی، تصنعی و یا به عنوان ابزاری صرفا برای رنگ آمیزی کتاب نیست. بنابراین در جای جای کتاب، نسبت نویسنده و روابط او با خدا احساس می شود و بر اساس این اعتقاد و روابط انسان و خداست که می نویسد، انتقاد می کند، فریاد می کشد، گله می کند و نظر می دهد. به همین دلیل حضور خداوند عامل موثر است.

سومین نکته مربوط به بیان جزئیات فعالیت روزانه یک اندیشمند، متعهد، مسئول و دغدغه مند است. ممکن است ظاهربینان بگویند که بیان این مسائل و مکالمه با بقال، نانوا، تعمیرکار و راننده چه ضرورت و اهمیتی دارد. اما زمانی که این کتاب خوانده می شود، یک تصویر و بُعد واقعی از زندگی نمایان می شود و همین باعث می شود که اندیشمند، خود را برتر از مردم و جدای از مردم، نبیند، خود را تافته جدا بافته از مردم نداند و دائما افکار و رفتار خود را در این مواجه ها ارزیابی کند.

نکته بعدی این است که وقتی جزئیات زندگی، بیان می شود، شما می توانید متوجه شوید که آیا شکاف و دره عمیقی بین فکر، نظر و عمل متفکر و نویسنده وجود دارد؟ یعنی آیا او همانطور که زیست می کند، می اندیشد؟ اگر معتقد به اخلاق است باید این اخلاق را در زندگی و رفتار او با خانواده، دوستان و سایر افراد جامعه دید. در این زمینه شکافی دیده نمی‌شود، به گونه‌ای که عمل منطبق با اندیشه است. عماد افروغ روشنفکرٍ مسئولٍ متعهدٍ حاضر در صحنه جامعه است. یکی از ویژگی های برجسته این کتاب، این است که مطالعات نویسنده‌ به خوبی دیده می شود و اثر مطالعه در تار و پود مجموعه می توان دید. یکی از اموزش های این کتاب به طور غیر مستقیم، ارائه سبک مطالعه است. طرح این موضوع که چگونه کتاب بخوانیم و چگونه از محتوای کتاب در رفتار، افکار، ارزیابی،بیان و غیره خود استفاده کنیم، به ویژه برای جوانان بسیار اهمیت دارد. اهمیت این مبحث که برای تهیه یک مجموعه باید تعداد قابل توجهی کتاب خوانده شود، از اهمیت و ارزش بالایی برخوردار است. یکی دیگر از ویژگی‌های این کتاب این است که نویسنده در برخی از صفحات کتاب، با خداوند نجوا می کند و این نجوا چند بُعد دارد که یک بُعد آن حضور خداوند در تمام لحظات و رویدادها است. مسئله بعدی این است که تکلیف این روشنفکرٍ متفکر، با عقل و دل روشن است. درست است که امور دینی، اجتماعی، سیاسی باید از مسیر عقلانی عبور کند، اما شاهراه اصلی، دل است. و نکته اخر اینکه نویسنده بر مردم نیست، با مردم و در میان مردم است. آگاه، خودآگاه و خداآگاه، دل آگاه و مرگ اگاه است، هوشیار و بصیر است، می بیند، می شوند ، می خواند، تحلیل می کند و نظر می دهد. افکار، گفتار، کردار افراد و ملت و دولت ها را دنبال می کند. او بی نظیر نیست، بلکه فعال است. به بهانه تخصص و درک شرایط مردم، خود را کنار نمی کشد، به بهانه محبوب همه بودنداز ابزار صریح اعتقادات قلبی، فکری و عملی به شریعت و مناسک دینی و شعائر مذهبی مبرّا نشان نمی دهد. نگاه نویسنده فقط به بیرون و انتقاد به دیگران نیست. خود را می بیند و ارزیابی می کند و به عیوب خود واقف است. او اهل تقوا است و تقوا را حفظ رابطه معنا کرده که حافظ شیرازی فرمود:

اگر هواست که معشوق نگسلد پیوند

 نگاه دار سر رشته تا نگه دارد


در ششمین نشست مجازی مطرح شد؛

ارائه یافته‌های طرح‌های پژوهشی اعضای هیات علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران


تاریخ انتشار: ۱۴۰۲/۱/۲۶ - ۱۰:۱۹:۰
آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۲/۱/۲۶ - ۱۲:۳۲:۴۸
ارائه یافته‌های طرح‌های پژوهشی اعضای هیات علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران
ششمین نشست ارائه یافته‌های طرح‌های پژوهشی اعضای هیات علمی با عنوان «مقایسه سه دستور زبان فارسی نگاشته شده به زبان لاتین در سده هفده میلادی در اروپا» به صورت مجازی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، علی محمد طرفداری عضو هیات علمی سازمان و دبیر این نشست تخصصی در ابتدا با بیان مقدمه ای دربارة تاریخ و چگونگی تدوین کتاب‌های دستور زبان فارسی در کشورهای اروپایی، گفت: به دلیل گستردگی و اهمیت زبان فارسی در جهان اسلام و جهان شرق طی قرن‌های متمادی، اروپاییانی که به خصوص پس از عصر اکتشافات جغرافیایی و دریایی وارد جهان اسلام و شرق شدند، به سرعت متوجه اهمیت زبان فارسی در این خطه پهناور جهان و در سرزمین‌های وسیع و گسترده‌ای همچون شبه قاره هند شده، و در صدد برآمدند تا از جمله برای شناخت و سلطه بر این منطقه از کره ارض، زبان فارسی را مورد مطالعه و شناسایی قرار دهند. به ویژه آن که زبان فارسی در شبه قاره بس پهناور هند، به عنوان مهم‌ترین سرزمین مد نظر اروپاییان، از غنا و نفوذ قابل توجهی برخوردار بود، و به همین دلیل بسیاری از فرهنگ‌های زبان فارسی در این منطقه تدوین و نگارش یافتند.

طرفداری در ادامه افزود: در حال حاضر بعضی از آثار و مواریث ارزشمند این تلاش‌های علمی اروپاییان در سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران نگه‌داری می‌شود که متاسفانه تاکنون چندان مورد مطالعه و پژوهش استادان و محققان ایرانی قرار نگرفته اند. همین امر موجب شد تا گروه پژوهش‌های ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی در صدد برآید تا با اختصاص بخشی از توان علمی اعضای خود بدین مواریث توجه نشان داده و مهم‌ترین آن‌ها از مجموعه ذخایر محفوظ در کتابخانه ملّی را مورد مطالعه و تحقیق قرار دهد که طرح مورد بحث از نتایج این تلاش‌ها است.

 طرفداری در خاتمه اظهار امیدواری کرد که نتایج این تحقیق و سایر پژوهش‌های مشابه اعضای گروه پژوهش‌های ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی از سوی انتشارات سازمان منتشر شده و در اختیار جامعه علمی کشور و جهان قرار گیرند.

در ادامه فرح زاهدی مجری طرح پژوهشی «مقایسه سه دستور زبان فارسی نگاشته شده به زبان لاتین در سده هفده میلادی در اروپا» و عضو هیات علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، انگیزه انجام این پژوهش را مغفول ماندن نخستین دستور زبان فارسی نوشته ­شده به زبان لاتین در بخش نفایس کتابخانه ملّی ایران و ضرورت پرداخت به ارزش‌های پژوهشی عنوان کرد.

وی در همین زمینه گفت: زبان فارسی شالوده ملیت، سند هویت و تشخص همه ایرانیان است، ضمن آن که در واقع پژوهش­های ایران­شناسی سنجش نظرات و دیدگاه­ها و پژوهش­های محققان غیر ایرانی درباره فرهنگ و دین و زبان و تاریخ و... ایران است. مهمترین عوامل علاقه اروپاییان به زبان فارسی وجود دستنوشته­های بی­شمار به زبان فارسی در کتابخانه­ها و دانشگاه­های اروپا و به­کار گرفته­شدن زبان فارسی به عنوان زبان سیاسی و بازرگانی از دوران صفویه، فعالیت­های تبلیغی روحانیان مسیحی در ایران و درک تمایزات آوایی و صرفی- نحوی زبان فارسی از عربی و ترکی علی رغم اشتراکات آن در خط ( = خط عربی) است

این عضو هیات علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران همچنین درباره دستورنویسی فارسی از چهار منظر تاریخی، مستقل و غیرمستقل، نگارش به زبان فارسی یا غیر فارسی، تدوین در ایران و یا دیگر زبان ها نیز توضیحاتی ارائه کرد و به معرفی و مقایسه سه دستور زبان­ فارسی در سده هفده میلادی پرداخت و اظهار داشت:  در اروپا دستور زبان فارسی نگاشته شده به زبان لاتین در سال 1639 میلادی اثر لودویکو دیو هلندی؛ دستور زبان فارسی نگاشته شده به زبان لاتین در سال 1649 میلادی اثر جان گریوز انگلیسی و دستور زبان فارسی نگاشته­شده به زبان لاتین در سال 1661 میلادی اثر اینیاتزیو دی بوده است.

وی در بیان مقایسه سه دستور زبان توضیح داد: هر سه اثر از الگوی دستورنویسی لاتینی در ساخت اسم و فعل تأثیر پذیرفته­اند. دگرگونی آواها و هجاها از طریق «افزایش، جایگزینی، کوتاه شدگی» و به کار گرفتن اصطلاحاتی همچون «شناسه صرفی، هجای آغازی، هجای پایانی» نفوذ و تأثر دستورنویسی لاتینی را در تدوین دستور زبان­های فارسی فوق نشان می­دهند. از سوی دیگر تأثیرپذیری از الگوی دستورنویسی عبری و عربی همچون به کارگیری مفهوم «آغازین برای ماده/ ریشه» و واکاوی جامع ضمیر شخصی متصل و منفصل فارسی در قیاس با عربی و عبری بخش دیگر این سنجش است.

فرح زاهدی در بیان یافته‌های این طرح پژوهشی به فهرستی از اصطلاحات متفاوت لاتینی به کار رفته در دستور زبان های یاد شده در مقوله «وندها، پیشوندهای فعلی، ادات نفی فعل، شناسه های فعل»، الفبا و نویسه‌های خطی به کار گرفته شده در سه دستور زبان یادشده و سنجش آنها با یکدیگر، شیوه­های متفاوت آوانویسی واژگان فارسی اشاره کرد و گفت: بر اساس همین آوانویسی‌ها، مجری طرح دستنامه‌ای برای بخش پردازش سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تهیه کرده است.

در پایان این نشست تخصصی، ویژگی های ساختاری هر سه دستورزبان در بخش های مختلف از جمله در مقوله اسم و فعل و صفت و ضمیر و عدد و قید و ادات بیان و با یکدیگر مقایسه شد.

در ادامه ناظر طرح دکتر منشی‌زاده استاد دانشگاه علامه طباطبایی درباره ضرورت انجام این نوع پژوهش‌ها توسط پژوهشگران سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران یادآرشد: با توجه به اینکه پژوهشگرانِ سازمان دسترسی و شناخت نسبت به منابع دارند، این گونه پژوهش‌ها از منظر اصطلاح شناسی، گونه شناسی خط فارسی، لهجه ها و گویش های ایرانی کمک شایسته ای به دانش زبان شناسی ایرانی خواهد کرد و پژوهش کنونی یکی از نخستین گام هایی است که در این راه برداشته شده است.

فایل این نشست که به دبیری علی محمد طرفداری عضو هیات علمی سازمان برگزار شد، در (اینجا) در اختیار علاقمندان قرار گرفته است.