اداره‌كل اطلاع‌رسانی و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشیوی) در تیرماه 1395، نمایشگاه‌های مختلفی در قالب مجازی، سیار و حقیقی برگزار كرد كه در زیر به آن‌ها پرداخته می‌شود:

نمایشگاه‌های مجازی

 

1.نمایشگاه به‌مناسبت تصویب قانون فرهنگستان‌های ایران در 6 تیر 1353ش.؛

نمایشگاه یاد شده در قالب 7 عنوان با معرفی 22 برگ سند آماده‌سازی و در وبگاه سازمان تقدیم علاقه‌ مندان شد. عناوین برخی اسناد نمایشگاه یاد شده به شرح زیر است:

·        اساسنامه فرهنگستان ایران مصوب خرداد1314ش.

·        حکم انتصاب میرزا‌ابوالحسن‌خان فروغی، به سمت عضویت پیوسته فرهنگسنتان ایران؛ 1314/3/12ش.

·        ابلاغ بخشنامه وزارت مالیه در خصوص لغات و اصطلاحات جدید راجع به نیروی دریایی، و ارسال رونوشت به مالیه خراسان و نیشابور؛1314/8/19ش.

·        نظامنامه بازبینی در اصطلاحات علمی برای اجرای ماده دوم اساسنامه فرهنگستان؛1315/11/26ش.

·        ابلاغ بخشنامه نخست‌وزیری در خصوص به کارگیری اصلاحات ورزش فوتبال مصوب فرهنگستان از سوی وزارت دارایی به اداره‌های مربوط، همراه فهرست اصطلاحات؛ 1319/2/7ش.

·        ابلاغ بخشنامه نخست‌وزیری، در‌خصوص اعلام برابرهای چهل و یک واژه از اصطلاحات دادگستری مصوب فرهنگستان از سوی وازرت دارایی؛ 1319/6/5ش.

·        بخشنامه وزارت دارایی، در خصوص تصویب برابرهای برگزیده شده سی و هفت ترکیب عربی به‌کار رفته در نامه‌ها، در جلسه‌های عمومی فرهنگستان، همراه فهرست واژگان؛ 1319/4/13ش.

 

2. اسنادی از پیشینه مدیریت شهرداری و دهیاری در ایران

نمایشگاه فوق شامل15  عنوان با معرفی 19 برگ سند بود كه به مناسبت 14 تیر، روز شهرداری و دهداری در وبگاه سازمان به معرض نمایش درآمد. ابلاغ آئین‌نامه تكالیف كدخدایان در امور مربوط به نظام وظیفه، آمار و ثبت، مصوب هیئت وزیران؛ وظایف و شرایط دهیاری؛  نمونه فرم با موضوع پیمان‌نامه كلاس كارآموزی دهیاری و تقاضانامه برای شركت در آن كلاس؛ قوانین و آئین‌نامه مربوط به وظایف كداخدایان نسبت به امور نظام وظیفه و آمار ثبت احوال؛ نمونه معرفی نامه و حكم كدخدائی؛ مكاتبه بخشدار و سرپرست عمران علی‌آباد گرگان با دهیارها در باره جدیت در رفع اختلافات محلی و نظارت بر بودجه و عملیات عمرانی قراء زیر نظر؛ ابلاغ بخشنامه وزارت كشور به فرمانداری‌ شیراز، در باره اجرای ماده ششم قانون تقسیمات كشور  راجع‌ به تعیین دهدار و یادآوری نكاتی در این خصوص؛آگهی به منظور تعلیم دهیار برای انتخاب آنان جهت دهیاری؛ مكاتبه وزیر كشور با شهرداری پایتخت، در باره شركت نمایندگان شهرداری در جلسه شورای نظارت بر اجرای قانون نوسازی و امور فنی شهرداری‌ها به منظور بررسی محدوده حریم شهر تهران؛ تصویب پیشنهاد شهرداری در باره استخدام یكصد و پنجاه نفر كارمند پیمانی به منظور اجرای قانون حفظ و گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی‌رویه درخت در محدوده قانونی پایتخت و حریم آن؛ گزارش از كمیسیون بررسی بودجه سازمان، در باره استخدام 150 نفر كارمند پیمانی در شهرداری پایتخت؛صورتجلسه دومین جلسه رسمی انجمن شهر تهران در باره انتخاب شهردار و مكاتبه رئیس كل تشكیلات نظمیه مملكتی با ریاست بلدیه تهران در باره عریضه مالكان اتومبیل‌های شهری راجع به گرانی اتومبیل و وسایل آن، تشكیل كمیسیونی برای جبران خسارت آن‌ها، تعیین مبالغ جدید برای تاكسی‌ها و درخواست موافقت برای اجرای آن؛ ابلاغ قانون واگذاری وصول مالیات مستغلات بر عهده بلدیه‌ها؛ از جمله مباحث مطرح شده در اسناد نمایشگاه است.

 

3. نمایشگاه مجازی «کرمانشاه و قیام 30 تیر 1331.»

نمایشگاه یاد شده شامل 8 عنوان با معرفی 18 برگ سند آماده سازی و در وبگاه سازمان به نمایش گذاشته شد. گزارش‌های محرمانه فرماندار نظامی كرمانشاهان در مورد واقعه؛ گزارش در خصوص علت تیراندازی در روز بعد از واقعه 30 تیر در كرمانشاه و دستور بررسی و پی­گیرهای لازم در این خصوص؛ گزارش در مورد تعداد مجروحان در بیمارستان­ها و كشته­شدگان؛ گزارش استاندار پنجم، در مورد اوضاع كرمانشاه بعد از استعفای دكتر مصدق؛ اعتراض تعدادی از اهالی كرمانشاه نسبت به انتقال محبوسین سی‌ام تیر به مركز و درخواست دستور مقتضی در این خصوص و اسامی دستگیر­شدگان و مظنونین واقعه 30 تیر در كرمانشاه؛‍‍‍ از جمله مباحث مطرح شده در اسناد است.

 

نمایشگاه‌های سیار

1.  نمایشگاه روز شهرداری و دهیاری

نمایشگاه یاد شده به مناسبت 14 تیر، روز شهرداری و دهیاری، شامل 30 عنوان با معرفی 43 برگ سند آماده‌سازی و برای برگزاری نمایشگاه همزمان به 12 نمایندگی استانی و منطقه‌ای ارسال گردید. برخی از مهمترین عنوان‌های اسناد نمایشگاه به شرح زیر است:

 

·        مكاتبه وزیر كشور با فرمانداری ملایر، در باره انتخاب كدخدای باسواد برای ثبت دفاتر مربوط به امور نظام وظیفه و آمار، پرداخت دستمزد كدخدایان از سوی مالكان، دستور به بخشداران برای آموزش كدخدایان و مالكان و تفهیم وظایف به آن‌ها؛ 1318/8/13ش.

·        ابلاغ آئین‌نامه تكالیف كدخدایان در امور مربوط به نظام وظیفه، آمار و ثبت، مصوب هیئت وزیران؛ 1318/9/19ش.

·        بخشنامه وزارت كشور به استانداری‌ها و فرمانداری‌ها، در باره تعلیم و تفهیم وظایف كدخدایان در امور نظام وظیفه و آمار و همراهی مالكان دهات با كدخدایان در این خصوص؛1318/7/18ش.

·        صورت اسامی كدخدایان دهات قرا بخش كرج. فاقد تاریخ.

·        خلاصه وظایف و شرایط دهیاری؛ [1338ش.؟]

·        مكاتبه رئیس اداره عمران استان مركزی با فرمانداری دامغان، در باره استخدام دهیار برای تكمیل كادر فنی و ارسال آگاهی استخدام و درخواست اطلاع‌رسانی و تشریح چگونگی ثبت نام؛ 1338/9/11ش.

·        دو نمونه فرم با موضوع پیمان‌نامه كلاس كارآموزی دهیاری و تقاضانامه برای شركت در آن كلاس؛ فاقد تاریخ.

·        بخشی از قوانین و آئین‌نامه مربوط به وظایف كداخدایان نسبت به امور نظام وظیفه و آمار ثبت احوال؛ فاقد تاریخ

·        یك نمونه معرفی نامه و حكم كدخدائی مربوط به ده امام آباد؛ 1331/6/26ش

·        صورت اسامی كدخدایان با سواد در بخش نور؛ [1332ش.؟]

·        مكاتبه بخشدار و سرپرست عمران علی‌آباد گرگان با دهیار قریه پیچك محله، در باره جدیت در رفع اختلافات محلی و نظارت بر بودجه و عملیات عمرانی قراء زیر نظر؛1345/1/30ش.

·        بخشنامه وزیر كشور به فرمانداری در باره، جواب به پرسش‌هائی در خصوص تعداد دهستان‌های بدون دهدار، كدخدا و بخشدار به همراه ذكر اسامی و دلیل؛ 1318/4/6ش.

·        بخشنامه وزارت كشور به فرمانداری‌های آباده، بوشهر، فسا و لارستان، در باره رعایت مقررات قانونی نسبت به عزل كدخدایان؛ 1319/9/14ش.

·        دستور وزیر كشور به فرمانداری شیراز در باره آموزش‌های لازم به كدخدایان در خصوص انجام وظایف از جمله راهنمایی مشمولان و یا سربازان معلول به نزدیك‌ترین بیمارستان كشوری و یا بنگاه‌های آن، مراقبت در مداومت و توجیه كدخدایان نسبت به اهمیت این وظیفه؛ 1319/4/31ش.

·        ابلاغ بخشنامه وزارت كشور به فرمانداری‌ شیراز، در باره اجرای ماده ششم قانون تقسیمات كشور  راجع‌ به تعیین دهدار و یادآوری نكاتی در این خصوص؛1318/10/2ش.

·        انتصاب آقای زیاد مسعودی به عنوان دهدار افتخاری دهات سرحد چهاردانگه؛ 1319/6/25ش.

·        آگهی بنگاه عمران به منظور تعلیم دهیار برای انتخاب آنان جهت دهیاری؛ [1318ش.]

·        شناسه سند: 113436-293

·        پذیرش دانش‌آموز در رشته دهیاری توسط دانشسرای كشاورزی ورامین؛1335/7/15ش.

·        شناسه سند: 3269-297

·        مكاتبه وزیر كشور با شهرداری پایتخت، در باره شركت نمایندگان شهرداری در جلسه شورای نظارت بر اجرای قانون نوسازی و امور فنی شهرداری‌ها به منظور بررسی محدوده حریم شهر تهران؛ 1349/10/8ش.

·        مكاتبه رئیس انجمن شهر پایتخت با شهردار، در باره اجرای تبصره 3 قانون وصول مالیات از اتومبیل‌های سواری و تصویب مبلغی در این خصوص؛ 1355/3/15ش.

·        تصویب پیشنهاد شهرداری در باره استخدام یكصد و پنجاه نفر كارمند پیمانی به منظور اجرای قانون حفظ و گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی‌رویه درخت در محدوده قانونی پایتخت و حریم آن؛ 1352/8/15ش.

·        گزارش از كمیسیون بررسی بودجه سازمان، در باره استخدام 150 نفر كارمند پیمانی در شهرداری پایتخت؛1352/8/12ش.

·        صورتجلسه دومین جلسه رسمی انجمن شهر تهران در باره انتخاب شهردار؛1347/8/12ش.

·        مكاتبه رئیس كل تشكیلات نظمیه مملكتی با ریاست بلدیه تهران، مبنی بر عریضه مالكان اتوبوس‌های شهری راجع به گرانی اتومبیل و وسایل آن، تشكیل كمیسیونی برای جبران خسارت آن‌ها، تعیین مبالغ جدید برای تاكسی‌ها و درخواست موافقت برای اجرای آن؛ 1311/3/10ش.

·        سواد قانون واگذاری قراولخانه و اراضی بائر و دائره دولتی مورد استفاده شهرها به بلدیه های محل؛1307/12/2ش.

·        ابلاغ قانو بلدیه تهران؛1310/9/13ش.

·        بخشی از قانون بلدی در باره نرخ وسائط نقلیه تا اخطار مجدد طبق ماده 20 از فصل چهارم. فاقد تاریخ.

·        ابلاغ قانون واگذاری وصول مالیات مستغلات بر عهده بلدیه‌ها مصوب [1309ش.]

·        ابلاغ قانون واگذاری وصول مالیات مستغلات بر عهده بلدیه‌ها؛ [1309ش.]

 

2. نمایشگاه سیار با عنوان «مسأله كشف حجاب و مقاومت زنان در برابر آن»،

نمایشگاه یاد شده به مناسبت 21 تیر، سالروز قیام مسجد گوهرشاد و روز عفاف و حجاب، آماده‌سازی و برای 12 نمایندگی استانی و منطقه‌ای با هدف برگزاری نمایشگاه همزمان ارسال گردید. گزارش عدم پیشرفت قانون كشف حجاب در برخی از روستاهای سبزوار؛ دستور به معارف كرمان و دیگر نقاط در باره لزوم اجرای كشف حجاب در دبیرستان‌ها؛ مخالفت رئیس عدلیه ملایر با برنامه‌های كشف حجاب؛ مكاتبه كفیل حكومت یزد با اداره معارف و اوقاف آن استان، در مورد جلوگیری از حضور محصلین با حجاب در مدرسه و درخواست اقدام مؤثر برای جلوگیری از آن قبیل اقدام‌ها؛ مكاتبه محرمانه با اداره‌كل شهربانی در خصوص جلوگیری از خروج زوّار به خارج از كشور، به دلیل فرار از استعمال كلاه لبه‌دار، تغییر لباس و رفع حجاب؛ گزارش اقدام زنان باحجاب علیه بی‌حجاب‌ها؛ گزارش ایجاد رعب و وحشت در بین اهالی سراوان پس از انتشار خبر رفع حجاب بانوان؛ جلوگیری از عبور بانوان محجبه از معابر؛ گزارش بازجویی از كدخدای قریه دولت آباد سبزوار، مبنی بر عدم پیشرفت كشف حجاب در آنجا و استنكاف وی از تعیین هویت و اعلام اسامی بانوان متخلف؛ گزارش عدم تمكین بانوان فردوس از كشف حجاب؛ گزارش مقاومت زنان در برابر كشف حجاب و در خواست برخورد با متخلفین به منظور عبرت دیگران؛ گزارش عدم پیشرفت جریان كشف حجاب در شهرهای و روستاهای خراسان و دیگر نقاط ایران؛ بخش‌نامه به فرمانداران و بخشداران، در باره عدم پیشرفت كشف حجاب و لزوم اجرای آن؛ ملزم نمودن مأموران دولتی جهت شركت در مجالس و اجتماعات به اتفاق همسران خود به منظور پیشرفت در امر كشف حجاب؛ دستور جلوگیری از ورود و خروج مردان و زنان بدون لباس متحدالشكل به قطارهای راه آهن؛ دستور خاتمه كار یكی از كارگران كارخانه نقاب، به دلیل با حجاب بودن عیالش از جمله مباحث مطرح شده در اسناد نمایشگاه است.

 

3.مشروطه در گیلان

نمایشگاه مشروطه به در خواست مدیریت اسناد و كتابخانه ملی گیلان  در  قالب22 عنوان با معرفی 22برگ سند و 9 قطعه عكس آماده‌سازی و برای آن مدیریت ارسال شد. عنوان برخی از اسناد و عكس‌های نمایشگاه به شرح زیر است:

اسناد:

·        گزارشی از اغتشاش و ناامنی در تهران، قتل سردار افخم، تصرف رشت توسط فداییان و سپهدار تنکابنی، شایعه عزل قوام الدوله از وزارت مالیه و انتصاب نظام السلطنه و تقدیر از حاکم یزد به علت مقاومت در  برابر مشروطه­طلبان بختیاری؛ [‏1۳۲۷ق./ 1287یا1288ش.]

·        تلگراف عضدالملك به سپهدار اعظم، مبنی بر تلاش برای حل اختلاف و لزوم توقف وی و سردار اسعد در محلی معین؛ 13 جمادی ‌الاخر 1327ق./11/4/ 1288ش

·        مكاتبه یكی از تجار ایرانی با بهاء‌السلطنه حكمران انزلی در خصوص ورود سه قبضه اسلحه به نام وی از استامبول در زمان انقلاب گیلان و لزوم ترخیص آن به همراه پی‌نوشت حاكم  مبنی بر پی‌گیری این امر ازسوی حكومت انزلی؛ 15 صفر 1328ش./1288/12/7ش

·        گزارش از ایالت گیلان و طوالش در باره اقدام‌های سردارامجد و چند تن از اتباع روس و عثمانی بر علیه مشروطیت؛ 10 ربیع الثانی 1328ق./ 1289/2/1ش

·        پیش‌نویس دستور وزارت داخله به حكومت رشت در خصوص مراقبت از اعمال و مراودات احمد میرشكار؛ 22 جمادی‌الثانی1330ق./1291/3/19ش.

·        تلگراف حاكم منتخب گیلان [میرزا صالح‌خان آصف‌الدوله]، به وزارت داخله در خصوص مشكلات رشت و گیلان پس از انقلاب از جمله: كمبود نیروی نظامی برای تأمین امنیت داخلی و سفر امن سفرای خارجی، حضور مخالفان محمدعلی میرزا در رشت و آشفتگی امور؛ 27/10/ 1290ش

·        تلگراف رمز، در خصوص ورود طرفداران محمدعلی میرزا به رشت و اعلام اسامی آن‌ها؛ 1391/3/27ش.

·        تلگراف رمز از حكومت رشت به عین‌الدوله وزیر داخله، مبنی بر اعلام خبر ورود محمدعلی‌میرزا به مرز و درخواست تعیین تكلیف در این خصوص؛ 1291/12/1ش

·        گزارش سوءظن اهالی گیلان  نسبت به اقدام‌های عین‌الدوله و درگیری‌های بین اهالی به خصوص تجار و لزوم انجام اقداماتی از سوی حكومت برای رفع اغتشاشات؛ 6 شوال[؟]

·        گزارش رخدادهای شهرهای مختلف به [مشیرالممالك] از جمله رشت؛ 6 ربیع[1327ق.؟]/8/1/[1288ش.؟]

·        تلگراف فرمان محمدعلی‌شاه از سوی مشیرالسلطنه به رشت درخصوص اعلام نارضایتی شاه از عملكرد انجمن‌ها، انفصال مجلس شورای ملی به مدت سه ماه و آغاز به كار هم­زمان آن با مجلس سنا و انتخاب نمایندگان جدید؛ 24 جمادی‌الاول1326ق./1287/4/3ش.

·        گزارش فعالیت سردارامجد و چند تن از اتباع روس و عثمانی در رشت علیه مشروطه؛ 10 ربیع الثانی 1328ق./ 1289/1/31ش.

·        گزارش تلگرافی حكومت گیلان و طوالش، مبنی بر ورود احمدخان میرشكار و دو نفر همراه به رشت و تأمین از سوی روس‌ها و كسب تكلیف در این زمینه؛ 18ثور1330ق./1291/2/18ش.

·        تلگراف روس‌ها به آصف الدوله در خصوص اخراج تعدادی از اهالی رشت و انزلی به دلیل شركت در انقلاب مشروطه؛ فاقد تاریخ

عكس‌ها:

·        مجاهدان مسلح گیلانی، پس از فتح تهران.

·        مشروطه­خواهان گیلانی در حال تشییع جنازه یكی از مجاهدان.

·        ‌‌‌تعدادی از مشروطه‌خواهان در زمان فتح تهران از جمله سرداراسعد و سپهدار اعظم.

·        مشروطه­خواهان مسلح گیلان، پس از فتح تهران.

·        گروهی از مجاهدان مسلح گیلان؛ شوال 1327ق./ مهر یا آبان 1288ش.

·        محمدولی­خان تنكابنی، عبدالحسین­میرزا فرمانفرما و سرداراسعد بختیاری؛ از رجال سیاسی دوره مشروطه.

·        مجاهدان مسلح گیلان، پس از فتح تهران.