آیین گشایش نخستین جشنواره دانش‌آموزی دوست‌داران آرشیو‌ملی ایران، صبح دوشنبه هشتم بهمن در ساختمان آرشیو ملی ایران برگزار شد. در آغاز این نشست، «اشرف بروجردی»، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، به ایراد سخن پرداخت. او برگزاری نخستین جشنواره دانش‌آموزی دوست‌داران آرشیو‌ملی ایران را نقطه عطف دانست و گفت: در پرورش نسل جدید، با رویکردی که می‌تواند تحول و تغییر را در فرهنگ ایجاد کند، گام بزرگی است. ما از آموزش و پرورش غافل هستیم و نمی دانیم می تواند چه نقشی در ساختن جامعه، تعامل و الگوی مطلوب زیست داشته باشد. در کشورهای دیگر، هزینه کردن در آموزش و پرورش را سرمایه‌گذاری می‌دانند که نسلی خلاق را به همراه دارد و می تواند تحول‌آفرین باشد.

   او در ادامه افزود: این رسالت بر دوش همه ماست که شرایطی فراهم کنیم تا عزیزان ما به گونه ای آموزش ببینند تا یافته‌هایشان را بتوانند به گونه‌ای به کار گیرند که منشا تحول باشد. در این میان، آموزش و پرورش به عنوان نهاد فراگیری که جامعه با آن نحوی سروکار دارد،  محور این حرکت است.

   بروجردی تصریح کرد: وقتی زندگی گذشته را مرور می‌کنید، می‌بینید یافته هایتان در شناخت علمی بیشتر از محفوظات است و احساس می کنید می‌تواند معنابخش باشد. پس لازم است با هم در جهت افزایش آگاهی‌های جامعه گام برداریم. یکی از آن مجموعه‌ها که جامعه را از جهل نجات می‌دهد همین است که شما به گذشته ایام رجوع کنید و از آن درس بگیرید.

   رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بیان کرد: باید هرروز گام های بلندتر و والاتر و زیباتری برای کسب دانش برداشت و این مهم، در اسنادِ در اختیار ماست. یک برگ کاغذ یا یک سند غیرمکتوب که جنبه نوشتاری هم نداشته باشد، می‌تواند مستند باشد و با این نگاه می‌توان نتیجه گرفت که همه ما مسئول هستیم و باید آموخته‌هایمان را در اختیار نسل بعد قرار دهیم تا آن‌ها هم تعلق خاطر پیدا کنند و احساس کنند گذشته پر از تجربه را پشت سر دارند و این می‌تواند به بهبود شرایط زندگی شان کمک کند

   بروجردی تاکید کرد: در کشور ما به اسناد توجه نمی‌شود و مدیران ارشد نظام کمتر به آن توجه دارند اما همه می‌دانیم که اسناد تا چه اندازه می‌توانند در آینده موثر باشند. زیرا برای ساخت آینده بهتر، آشناسازی با اسناد مفید است. آموزش و پرورش یکی از نهادهایی است که می‌تواند این مسئله را تعمیم بخشد. سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، بر خود فرض می‌داند از اسناد ملی حراست کند و آن را به نسل آینده برساند. ما در این سازمان، میلیون‌ها برگ سند داریم و مکلف هستیم از آنها نگهداری کنیم تا هویت تاریخی محفوظ بماند. تلاش می‌شود این اسناد با استانداردهای لازم حفاظت شود و کوچکترین خدشه‌ای به آنها وارد نشود.

   او در پایان گفت: ما حافظ اسناد هستیم و حفاظت وظیفه ما است ولی زمانی می‌توان از آنها بهره برد که دستگاه‌های مرتبط هم وارد عمل شوند. باید سعی کنیم کوشش کنیم به نسل جدید بیاموزیم که برگ سند می‌تواند چه معنا و مفهومی برای آنها داشته باشد و زندگی شان را متحول سازد.

   سپس، «علی زرافشان»، معاون اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران پشت تریبون حاضر شد و اظهار کرد: آرشیو ملی حافظه مردم و دولت ها است و اسنادی نگهداری می‌شود که حکم میراث دارد و این میراث، وظیفه پیوند گذشته و آینده را دارد و همچنین، آرشیوداران را از گذشته به آینده پیوند می‌دهد. اما آنچه ارزش اسناد را بیشتر می‌کند این است که می‌تواند به دانش تبدیل شود و همین دانش است که آینده جامعه را می‌سازد و این در عصری است که عصر دانایی است و پیشرفت جوامع در میزان تولید علم آنها است.

   او ادامه داد: در رویکرد جدید سازمان های اسنادی جهان، نقشی که آرشیوها در شکل گیری هویت ملت ها ایفا می کنند مهم است که به آن افتخار می کنند زیرا اسناد به استیفای حقوق مردم نیز کمک می‌کند و می‌تواند در مناسبات فردی و ملی و بین المللی راهگشا باشد. همچنین اسناد به تحقق حکمران خوب کمک می‌کند که در آن، پاسخگویی و شفافیت وجود دارد.

   معاون اسناد ملی کشور اضافه کرد: در سال‌های اخیر در وزارت آموزش و پرورش، توجه به رویکرد پژوهش در نظر بوده و جشنواره هایی با این هدف برگزار شده است. همچنین دانش آموز پژوهنده بنا دارد تا دانش آموز تنها از معلم اخذ دانش نکند و این اتفاق، عرصه‌هایی را ایجاد کرده و بسترهایی هم آماده شده است که نتیجه آن، ایجاد 664 پژوهش سرای دانش آموزی در 720 منطقه کشور است. این اتفاق و همین جشنواره کمک می‌کند تا دانش آموزان وارد حوزه جدیدی شوند که البته هنوز در حال گام های ترویجی است.

   همچنین در آغاز این نشست، «حامد ایرانشاهی»، مدیرکل خدمات آرشیوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به بیان گزارشی از این جشنواره پرداخت و گفت: چالش عرصه سند در کشور ما، فرهنگ سازی است که باید از سنین کودکی آغار شود و نهادینه شود و در این میان، اسناد ملی نقش مهمی دارد و این جشنواره و حضور دانش آموزان می‌تواند در این فرهنگ سازی موثر باشد. از هفته آینده تا اردیبهشت 1398، به مدت 100 روز، روزهای دوشنبه، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران میزبان فرهنگیان با عنوان پژوهش سرای دانش آموزی خواهد بود که پس از این دوره‌ها، کسانی که در آزمونی که به عمل خواهد آمد، موفق شوند در مراسم روز آرشیو ملی که 19 اردیبهشت برگزار می شود، تقدیر و معرفی خواهند شد.