بررسی تاریخ مطبوعات محلی کردستان، لرستان و ایلام در دومین پیش‌نشست مطبوعات محلی غرب کشور
بررسی تاریخ مطبوعات محلی کردستان، لرستان و ایلام در دومین پیش‌نشست مطبوعات محلی غرب کشور
دومین پیش‌نشست «تاریخ مطبوعات محلی ایران ـ منطقه غرب کشور» با محوریت بررسی پیشینه و تحولات مطبوعات استان‌های کردستان، لرستان و ایلام، با حضور پژوهشگران، نویسندگان، فعالان فرهنگی و مطبوعاتی و علاقه‌مندان حوزه تاریخ و رسانه برگزار شد و با استقبال مخاطبان به‌صورت حضوری و مجازی همراه بود.
در این نشست، دکتر عاطفه زارعی، مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور، با تأکید بر اینکه تاریخ مطبوعات نباید صرفاً از منظر پایتخت روایت شود، گفت: بخش مهمی از تحولات اجتماعی و فرهنگی در بسترهای محلی شکل می‌گیرد و مطبوعات محلی بازتاب‌دهنده این تحولات و واقعیت‌های اجتماعی هستند.
وی با اشاره به نقش سازمان اسناد و کتابخانه ملی در گردآوری، سازمان‌دهی و تجمیع اسناد، پراکندگی منابع را یکی از مسائل مهم پژوهش دانست و بر ضرورت حفظ و گردآوری اسناد مطبوعاتی تأکید کرد. زارعی همچنین از ارسال ۵۳ چکیده مقاله به دبیرخانه همایش خبر داد و موضوعاتی همچون تاریخ مطبوعات، هویت فرهنگی و زبانی، تحولات اجتماعی، تحلیل محتوای نشریات و نقش مطبوعات در آگاهی‌بخشی را از محورهای این آثار برشمرد.
وی مطبوعات محلی را پلی میان جامعه محلی و فضای ملی دانست و تأکید کرد تاریخ مطبوعات، علاوه بر تاریخ نشریات، تاریخ انسان‌هایی است که نوشته‌اند، خوانده‌اند و کوشیده‌اند صدای جامعه خود را به گوش دیگران برسانند. دکتر زارعی همچنین از صاحبان اسناد، مجموعه‌داران و خانواده‌ها خواست منابع مطبوعاتی و تاریخی خود را برای حفظ و استفاده پژوهشگران در اختیار سازمان اسناد و کتابخانه ملی قرار دهند.
خداداد ابراهیمی، نویسنده، روزنامه‌نگار و رئیس اسبق خانه مطبوعات کشور، نیز با اشاره به گذشت دو قرن از شکل‌گیری مطبوعات فارسی‌زبان، بر ضرورت ایجاد مرجعی جامع برای ثبت و آرشیو مطبوعات محلی تأکید کرد.
وی مطبوعات محلی را از منابع مهم پژوهش تاریخی دانست و گفت خبرنگاران محلی به دلیل حضور در متن رویدادها، بسیاری از وقایع را به‌صورت مستقیم ثبت کرده‌اند. ابراهیمی همچنین بر اهمیت مطبوعات دوزبانه در حفظ زبان‌های مادری و هویت فرهنگی تأکید کرد و با اشاره به مشکلات اقتصادی، افزایش هزینه کاغذ و ملزومات چاپ، خواستار حمایت از مطبوعات محلی شد.
وی همچنین بر ضرورت شناسایی و ثبت فعالیت نویسندگان و روزنامه‌نگاران استان‌ها در مطبوعات سراسری و استفاده از این منابع در آرشیوهای ملی تأکید کرد.
کیانوش رستمی، مدیرمسئول هفته‌نامه سیمره و نویسنده کتاب «سیری در تاریخ مطبوعات لرستان»، روزنامه‌نگاری و رسانه را ابزار پویایی اندیشه، دانایی و هویت جمعی دانست و به پیشینه مطبوعات لرستان پرداخت.
وی با اشاره به قدمت ۱۲۱ ساله مطبوعات مکتوب لرستان، از «بیضا» به‌عنوان نخستین نشریه مکتوب این استان یاد کرد که در سال ۱۳۲۷ هجری قمری در بروجرد منتشر شد و دو نسخه از آن در سال ۱۳۹۳ در خانه‌ای قدیمی در بروجرد کشف شد.
رستمی همچنین با اشاره به فعالیت رسانه‌ای لرستان گفت حدود ۴۱۶ رسانه در این استان دارای مجوز و فعالیت هستند که ۱۲۰ عنوان آن‌ها نشریات چاپی شامل یک روزنامه، ۶۴ هفته‌نامه، ۲۳ ماه‌نامه و چهار فصل‌نامه است. وی در عین حال نسبت به مشکلات اقتصادی و افزایش هزینه‌های کاغذ و چاپ هشدار داد و بر ضرورت حمایت از رسانه‌های محلی و مکتوب تأکید کرد.
توفیق رفیعی، محقق تاریخ مطبوعات استان کردستان، نیز در این نشست به بررسی پیشینه مطبوعات و روزنامه‌نگاران کردستان پرداخت و تأکید کرد مطالعه تاریخ مطبوعات این استان نباید تنها به نشریات منتشرشده در داخل کردستان محدود شود، بلکه فعالیت چهره‌های برخاسته از این جغرافیا در خارج از استان نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی در این زمینه به چهره‌هایی همچون شیخ فرج‌الله زکی، ابوالبقاء سنندجی، حسین حزنی مکریانی، محمد مهری، آیت‌الله مردوخ، مهدی فرهپور، ذبیح‌الله منصوری و علی‌اصغر امیرانی و نشریاتی همچون «کردستان»، «تمدن»، «ندای اتحاد»، «نامه کردستان»، «آرارات» و «خواندنیها» پرداخت.
رفیعی همچنین با اشاره به برخی خطاها و نادرستی‌های موجود در آثار مرتبط با تاریخ مطبوعات کردستان، بر ضرورت بررسی انتقادی منابع و تصحیح اشتباهات تاریخی تأکید کرد و تاریخ مطبوعات کردستان را تاریخ شبکه‌ای از روزنامه‌نگاران، چاپخانه‌داران، نویسندگان و نشریاتی دانست که در داخل و خارج از این جغرافیا در شکل‌گیری حیات فرهنگی، اجتماعی و فکری منطقه نقش داشته‌اند.
در مجموع، سخنرانان این نشست بر اهمیت مطبوعات محلی به‌عنوان بخشی از حافظه مستند جامعه، ضرورت حفظ و سازمان‌دهی منابع مطبوعاتی، توجه به هویت فرهنگی و زبانی مناطق، ثبت نقش روزنامه‌نگاران محلی و حمایت از استمرار فعالیت مطبوعات محلی تأکید کردند.
دومین پیش‌نشست «تاریخ مطبوعات محلی ایران ـ منطقه غرب کشور» در ادامه سلسله نشست‌های علمی مرتبط با همایش ملی این موضوع برگزار شد و فرصتی برای بازخوانی بخشی از میراث مکتوب و تاریخ اجتماعی و فرهنگی استان‌های غرب کشور فراهم کرد.
