نقد و بررسی كتاب «مستندسازی تجارب مدیریتی در شهرداری تهران»

دومین نشست‌ نقد كتاب سال 1392 گروه «جامعه شناسی شهر و مطالعات منطقه‌ای انجمن جامعه‌ شناسی ایران» 16 دی‌ماه 92 در دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار ‌شد و به نقد كتاب «مستند سازی تجربه‌های مدیریتی در شهرداری تهران» نوشته كیومرث اشتریان اختصاص داشت.
در این نشست دكتر ایمانی جاجرمی منتقد اول كتاب با انتقاد از بعضی نكات رعایت نشده در كتاب گفت: «نقدهای زیادی می‌ توان به این اثر وارد دانست. برای نمونه، یكی از ایرادهای این اثر نامعلوم بودن این مساله است كه آیا این مجموعه را می‌شود كتاب دانست یا صرفا یك گزارش پروژه است؟ كتاب ویژگی‌هایی معینی دارد كه در این مجموعه دیده نمی‌شود.»
وی در ادامه با مطرح كردن نقدهای دیگری به این كتاب اظهار كرد: «تعریف نشدن مفهوم مستندسازی و نبود معادل انگلیسی این اصطلاح برای مخاطب، نداشتن یك فهرست جامع از منابع كتاب، نبود فصلی در آخر كتاب برای جمع‌بندی و نتیجه‌ گیری، نادیده گرفتن نقش شورای شهر در شكل‌گیری مستندسازی و نپرداختن به آن از نكته‌ های انتقادی است كه باید در چاپ مجدد مورد توجه قرار گیرد». دكتر ایمانی با بیان این كه مقاله چاپ شده نویسنده كتاب، در فصل نخست آن، پیش از این هم در جای دیگری چاپ شده بود، گفت: «تجربه‌ های مدیریتی از مسایلی است كه بسیار قابل بحث است اما متاسفانه، در این اثر، اطلاعی درباره كنشگر انسانی، ارزش‌ها، ترجیحات و تصمیمات مدیران داده نشده است. به عبارت دیگر، كتاب به جای داشتن یك روایت انسانی كه صاحب تجربه است تنها یك روایت سازمانی و رسمی دارد.»
نوید سعیدی‌رضوانی، عضو هیات علمی گروه‌های شهرسازی و معماری دانشگاه آزاد اسلامی قزوین به عنوان منقد دوم نشست با مثبت دانستن و پایین بودن بسامد غلط‌های چاپی، املایی و ویرایشی این كتاب گفت: «متاسفانه در بحث مستندسازی، كمترازمنبعی مانند مصاحبه برای یافتن انگیزه و نیز طرح توجیهی ایده‌ پردازان طرح‌های گوناگون استفاده شده است.» وی با انتقاد از ناهماهنگی فهرست‌ها و كتابنامه ادامه داد: «اقداماتی در شهرداری‌ها رخ داده است كه در توصیف آن‌ها باید از صورت‌جلسه‌ها و اسناد به صورت پیوست استفاده می‌شد تا روند مستندسازی را پرشتاب‌تركند.» سعیدی‌رضوانی با بیان این كه مستندسازی نیاز محققان و پژوهشگران است، ادامه داد: «به طور كلی با وجود ناهماهنگی‌های زیاد در این اثر، به دلیل پیشگام بودن نویسنده در طرح این مساله لازم است از وی قدردانی كنیم.»
دكتر كیومرث اشتریان، نویسنده كتاب «مستندسازی تجارب مدیریتی در شهرداری تهران» و عضو هیات علمی دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در پاسخ به انتقادهای دو منتقد كتاب اظهار كرد: «متاسفانه درباره جدول‌ها باید بگویم كه یك سری از آن‌ها را شهرداری حذف كرده است.»
وی در ادامه گفت: «پیدا كردن گزارش‌ها و پیوست‌های آن‌ها و نیز انجام مصاحبه‌ها با دشواری مواجه بود و در واقع به راحتی نمی‌شد این امكانات را فراهم آورد. همچنین شورای شهر در حیطه فعالیت‌های ما نبود زیرا برای گفت‌وگو با اعضای شورای شهر زمان بسیار كمی داشتیم به همین دلیل گزارشی با محوریت موضوعی شورای شهر در این كتاب مشاهده نمی‌ شود.»
در پایان نشست حاضران وارد بحث وگفتگو شدند و نكات مهمی مطرح شد از جمله این كه مستند سازی سطوح گوناگون دارد. گاه صرفاً هدف از آن حفظ تجربیات و تاریخ سازمان است وگاه هدف فراتر رفته و به نقد وتفسیر فعالیت ها می پردازد و دیدگاهی بیرونی مستقل و انتقادی دارد .
گفتنی است این كتاب در 312 صفحه با مباحثی چون: مستندسازی تجربیات سیاستی؛ مستندسازی طرح ساماندهی متكدیان و افراد بی خانمان در شهرداری تهران، مستندسازی تجربیات طرح مدیریت محله، مستندسازی تجربیات افكارسنجی و سنجش میزان رضایت شهروندان، مستندسازی تجربیات طرح سامانه نشاط: الگوی موفق غنی سازی اوقات فراغت، مستندسازی تجربیات طرح ساماندهی كارگران فصلی، مستندسازی تجربیات طرح یاد یار مهربان و... توسط انتشارات تیسا منتشر شده است.