فعاليت نمايشگاهی آرشيو ملی ايران در شهریور 1396
نمایشگاه مجازی
1.نمایشگاه به مناسبت 10 شهریور, روز بانکداری اسلامی
آرشیو ملی ایران, به مناسبت 10 شهریور, روز بانکداری اسلامی، نمایشگاهی مجازی از اسناد مرتبط با تاریخچه تأسیس بانک در ایران, شامل 11 عنوان قالب 46 برگ سند در وبگاه سازمان تقدیم علاقه مندان کرد. امتیازنامچه بانک شاهنشاهی ایران اعطایی به بارون ژولیوس رویتر؛ ۲۷ جمای الاولی 1306ق.؛ تحویل نامه بانک استقراضی از سوی روسیه به دولت ایران, 1301/6/22ش.؛ بخشی از اساسنامه بانک کشاورزی مصوب 1358/9/29ش.؛ بخشی از اساسنامه بانک ملت مصوب 1358/9/29؛ بخشی از اساسنامه بانک تجارت مصوب 1358/9/29ش. و بخشی از اساسنامه بانک مسکن؛ 1358/7/25ش. از جمله عنوانهای اسناد نمایشگاه است.
2.نمایشگاه به مناسبت 21 شهریور, روز سینما؛
به مناسبت 21 شهریور, روز سینما، نمایشگاهی مجازی از اسناد مرتبط با تاریخچه سینما در ایران, شامل 11 عنوان قالب 19 برگ سند در وبگاه سازمان به نمایش گذاشته شد.
دستور ریاست وزراء، سیدضیاءالدین طباطبایی، به حكومت نظامی تهران برای آزادی سینماتوگراف ها و تئاترها، مشروط به رعایت زمان پخش, 11 حمل 1339ق./ 1300/1/11ش.؛ نامه اوگانیانس به وزارت معارف برای پیگیری درخواست صدور مجوز تأسیس كلاس سینما, 26/1/1309ش.؛ درخواست از وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه برای اعطای مدال علمی درجه اول به خان باباخان معتضدی، اولین تصویربردار سینما در ایران, 1312/3/5ش.؛ بخشی از نظامنامه سینماها, 1314/10/11ش.؛ اسامی سینماهای تهران در سال 1315, 7/2/1315ش. و تصویب¬نامه هیئت¬وزیران برای پرداخت دو درصد عوارض سینماهای شهرستان ها در وجه سازمان پرورش افكار؛ 1318/8/26ش. از جمله عنوانهای اسناد نمایشگاه یاد شده است.
3. نمایشگاه به مناسبت هفته دفاع مقدس؛
به مناسبت فرا رسیدن هفته دفاع مقدس و به پاس گرامیداشت رشادت های رزمندگان اسلام، نمایشگاهی شامل 21 عنوان و با معرفی 21 برگ سند آماده و به صورت مجازی در وبگاه سازمان تقدیم علاقه¬مندان شد. عناوین اسناد نمایشگاه به شرح زیر است:
گزارش در باره استقرار نیروهای عراقی در مناطق مرزی خرمشهر، و پرواز هلیكوپترهای(بالگردهای) آنها بر فراز مناطق یاد شده، و دستور برقراری تماس با مرزبانی عراق و پیگیری موضوع, 1358/3/9ش.؛ گزارش فرمانده كل ژاندارمری مبنی بر پاكسازی جزیره مینو از نیروهای ضد انقلاب و خرابكار، در پی درگیری آنها با نیروهای سپاه پاسداران, 1358/4/20ش.؛ گزارش در باره فیلم برداری مأموران عراقی از پاسگاه شلمچه, 1358/4/25ش.؛ گزارش در باره تیراندازی نیروهای عراقی به روستای باباهادی كرمانشاه با سلاحهای سنگین، و پاسخ نیروهای سپاه پاسداران به تجاوز آنها، و اقدام صورت گرفته برای تقویت ژاندارمری آنجا, 1358/1015ش.؛ گزارش در باره تیراندازی افراد مسلح عراقی به خاك ایران در مرز خسروی، و پاسخ متقابل نیروهای ایران, 1358/12/22ش.؛ حضور نیروهای آمریكائی در محل استقرار تانك و بالگردهای عراقی در روبروی هدان، و تشكیل جلسه در كانیدانیل برای حمله به تأسیسات ایران 1359/2/15ش.؛ افزایش توان رزمی پایگاههای سوم و چهارم شكاری نیروی هوایی، برای مقابله با تحركات پایگاههای هوایی شعیبه و كوت عراق، و درخواست اطلاع از آخرین تغییرات نیروهای عراقی و ابلاغ تعیین وضعیت آمادگی مناسب 1359/3/4ش.؛ گزارش در باره حمله ارتش عراق به پاسگاههای مرزی كرمانشاه 1359/4/24ش.؛ دستور ستاد مشترك مبنی بر بدون تغییر ماندن آمادهباشها با توجه به تهدیدهای موجود, 1359/4/29ش.؛ درخواست تحقیق در باره صحت و سقم خبر لنگر انداختن یك فروند كشتی آمریكائی در بندر امالقصر عراق، و تخلیه سلاح و مهمات در خاك آن كشور 1359/5/5ش.؛ دستور فرمانده گارد ساحلی ژاندارمری مبنی بر ارسال اطلاعات تكمیلی در خصوص ورود یك فروند كشتی اسپانیایی حامل سلاح به بندر امالقصر عراق, 1359/5/14ش.؛ گزارشی از چگونگی استقرار و تحرك نیروهای عراقی در مناطق مرزی غرب كشور1359/6/20ش.؛ اطلاعیه ستاد مشترك ارتش، در باره عملیات موفقیتآمیز نیروی هوایی در داخل خاك عراق، و لشكر 92 زرهی در مناطق عملیاتی خرمشهر و شلمچه, 1359/7/1ش.؛ گزارشی از وضعیت نیروهای عراق در میدان جنگ، پس از كودتای داخلی در آن كشور 1359/7/2ش. ؛ گزارش در باره دفع تجاوز، و خسارت شدید نیروهای عراقی عبور كرده از رودخانه بهمنشیر, 1359/8/10ش.؛ اعزام یك گروهان تكاور به خرمشهر، و لزوم پشتیبانی هوایی آن منطقه, 1359/7/9ش.؛ حمل مهمات و تجهیزات از عربستان به عراق، بهوسیله كشتی باری عراقی با پرچم كویت, 1362/3/23ش.؛ استفاده نیروهای عراقی از گلوله شیمیائی برای حمله به قرارگاه گروهان ژ مهران در شهرك اسلامیه, 1362/12/18ش.؛ گزارشی از كارخانه تولید بمب های شیمیائی مورد استفاده عراق در شهر سماوه، و اقدام ارتش آن كشور برای تغییر شماره یگان های عراقی به منظور گمراه كردن اذهان عمومی در تأمین نیروی انسانی موردنیاز برای تشكیل واحدهای رزمی 1363/1/8ش. و حضور مستشاران آمریكایی، فرانسوی و انگلیسی برای استقرار موشك های زمین به هوا در نیزارهای رودخانه سامرا، با هدف مقابله با حملات هوائی ایران؛1363/1/9ش.
نمایشگاه سیار
1. نمایشگاه اسناد پزشکی
اولین روز شهریور همزمان با زادروز ابوعلی سینا حکیم نامدار ایرانی روز پزشک نامگذاری شده است. به همین مناسبت نمایشگاهی شامل 43 عنوان با معرفی 37 برگ سند و 20 قطعه عکس پرداخته و برای نمایندگی خراسان رضوی ارسال گردید.
اسناد نمایشگاه بازه زمانی 1248ش. تا 1318ش. را شامل میشود. قدیمی¬ترین سند آن یادداشتی به نقل از حکیم تولوزان است که برای مداوای ناصرالدین¬شاه قاجار نوشته و جدیدیترین سند، بخشنامه وزارت دارائی در خصوص لزوم گذراندن دو سال سابقه خدمت خارج از مركز برای پزشكان متقاضی مشاغل دولتی مربوط به سال 1318/11/14ش. است. برخی دیگر از عناوین این نمایشگاه عبارتند از:
اعلان ممنوعیت طبابت بدون مجوز وزارت معارف، و ضرورت تحویل مجوزهای صادره به وزارت كشور، برای ثبت آنها؛ اعلان دكتر صحیه خمین، در باره قیمت و هزینه دستمزد طبابت وی؛ وظایف بلدیه تهران جهت جلوگیری از شیوع بیماریهای مسری، [1327ق./1287یا 1288ش.؟]؛ اعلام مجلس حفظ صحت شهری، در باره قوانین مربوط به طبابت، 1327ق. [1288ش.]؛ اعلان به اطبا در مورد باز نكردن مطب بدون داشتن تصدیقنامه از وزارت معارف، و لزوم تعیین تكلیف اطبای دارای مطب قبل از اعلان، 24/رمضان/1327ق./ 1288/7/17ش.؛ اعطای نشان طلای علمی به میرزاابوالقاسم اسعدالحكما از محصلان طب دارالفنون، 23 شعبان 1327ق./ 1288/6/18ش.؛ اعلان از طرف حفظالصحه وزارت داخله مبنی بر مشخص نمودن محلهایی در تهران، برای معالجه مرض آبله توسط اطبا به صورت رایگان به منظور حفظ صحه اهالی و جلوگیری از شیوع بیماری، 7/اسفند/1329ق./ 1289/12/7ش.؛ قانون طبابت، مصوب سوم جمادی الاخر 1329ق.، 1290/4/3ش.؛ ارائه اصلاحیهای بر قانون طبابت مصوبه سوم جمادی الاخر 1329 ق. و تقاضا از مجلس شورای ملّی برای تجدید نظر در آن، 1305/9/29ش.؛ ارائه نظامنامه پیشنهادی برای صدور المثنی اجازهنامه طبابت، فروردین 1306ش.؛
در قسمت تصاویر نمایشگاه نیز 20 قطعه عکس گنجانده شده است. عنوان¬ عکس های معرفی شده در این بخش شامل موارد زیر است:
میرزا علی نقی حكیمالممالك در كنار ناصرالدین شاه در سفر لندن، [1290ق.]؛ معاینه ناصرالدین¬شاه به دست مسیو هیبنت دندانساز؛ تولوزان فرانسوی، حكیم ناصرالدینشاه؛ میرزا ابوالحسنخان حكیم، طبیب مقامات و مدرس طب دارالفنون؛ حكیمالملك، پزشك و وزیر دربار مظفرالدینشاه؛ میرزا علینقی حكیمالممالك، اثر ابوتراب غفاری كاشانی؛ میرزا غلامعلی شاملو، صدرالاطباء؛ میرزا علینقی حكیمالممالك؛ مظفرالدین شاه و جمعی از درباریان از جمله: امینالسلطان (اتابك اعظم) و میرزا محمودخان حكیمالملك؛ مظفرالدین¬شاه به همراه میرزا محمودخان حكیمالملك و آغامحمدخان فقیرالقامه، پس از شكار؛ دكتر محمدحسنخان بگمز، معروف به عمادالاطبا؛ دكتر خلیل ثفقی معروف به اعلمالدوله از طبیبان مشهور دوره قاجار و معلم طب دارالفنون؛ میرزا حسامالدین حافظ الصحّه، معروف به مسیح الملك؛ جمعی از مقامات و صاحبمنصبان قاجاری به همراه دو حكیم روسی؛ حاجی میرزا محمد حكیمباشی؛ مؤتمن الاطبا، علیخان والی، لقمان و حكیمالممالك؛ میرزا كاظمخان رشتی ملقب به فیلسوفالدوله و ملكالاطبا، طبیب مشهور عصر محمدشاه و ناصری؛ امانالله نصرخاقان آق اولی از طبیبان دوره قاجار؛ پزشكی مشغول درمان یك بیمار، در دوره قاجاریه؛ بیمارستان صحرایی ارتش در عصر پهلوی.
2. نمایشگاه اسناد شهیدان رجایی و باهنر به مناسبت هفته دولت
با هدف بزرگداشت هفته دولت نمایشگاهی شامل ۳۵ عنوان و معرفی ۲۳ برگ سند و ۱۸ قطعه عکس آماده سازی و برای ۱۰ نمایندگی استانی و منطقه¬ای ارسال شد.
برخی از عناوین این نمایشگاه عبارت است از:
درخواست محمدجواد باهنر، از مدرسان حوزه علمیه قم مبنی بر صدور گواهی اشتغال به تحصیل وی درآن حوزه به منظور ارائه به حوزه علمیه نجف، 1337/7/12ش.؛ كسب اجازه محمدجواد باهنر از محضر علما و آیات عظام در خصوص ادامه تحصیل در نجف اشرف به همراه توشیح یكی از علما، 1337/7/16ش.؛ تعهدنامه محمدجواد باهنر، هنگام عزیمت به حوزه نجف اشرف برای ادامه تحصیل، 1337/7/17ش.؛ رونوشت شناسنامه محمدجواد باهنر، 1337/7/8ش.؛ فهرست نام دبیران دبیرستان ملی «كمال» از جمله: دكتر محمد جواد باهنر و محمدعلی رجائی، [1342ش.]؛ پاسخ رئیس دبیرستان كمال به نامه اداره بازرسی اداری، در خصوص ساعت تدریس محمدعلی رجائی در قزوین و شعبه نارمك، 1342/8/8ش.؛ تقدیر وزیر آموزش و پرورش، از محمد جواد باهنر به پاس همكاری در تنظیم برنامههای درسی مراكز تربیت معلم دوره راهنمایی تحصیلی، 1348/8/18ش.؛ حكم انتصاب محمدعلی رجائی به سمت سرپرستی موقت مركز مطالعات و تحقیقات ملی وزارت آموزش و پرورش، 1357/12/28ش.؛ پیام محمدعلی رجائی، وزیر آموزش و پرورش، خطاب به كاركنان آن وزارتخانه، در موضوع قطع روابط سیاسی با آمریكا و تهدید ایران به تحریم اقتصادی و ارائه راهكارهایی در این خصوص، 1359/2/3ش. و بخشنامه محمدعلی رجائی، نخستوزیر، در مورد چگونگی برقراری تماس و انجام مذاكره وزارتخانهها و موسسات تابع دولت با نمایندگیهای سیاسی خارجی مقیم تهران یا هئیتهای نمایندگی خارجی، 1359/9/13ش.؛
3- نمایشگاه شعر و ادب به مناسبت 27شهریور روز شعر و ادب فارسی
شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1381 به منظور گرامیداشت یاد و نام شاعر معاصر کشورمان سیدمحمدحسین بهجت شهریار، 27 شهریور، روز درگذشت وی را به عنوان روز شعر و ادب در تقویم نامگذاری کرد. به همین مناسبت نمایشگاهی شامل 27 عنوان با معرفی 32 برگ سند و 3 قطعه عکس آماده سازی و برای برگزاری نمایشگاه همزمان به 12 نمایندگی استانی و منطقهای ارسال شد.
27 عنوان سند این نمایشگاه با محتوای شعر و ادبیات فارسی انتخاب شده است. قدیمی ترین سند این نمایشگاه شعر حافظ با دستخط ناصرالدین شاه است. مجموعه درخواست و توصیه استفاده از اشعار فارسی در جلد کتاب های درسی و درج آن در جوائز مسابقات ورزشی، مقاله هایی در بزرگداشت شاعران نامور ایرانی به قلم نویسندگان ایرانی، اعطای نشان و مدال به مترجمان اشعار حافظ و بزرگداشت شاعران ایرانی در خارج از کشور با برگزاری نشست و یا نامگذاری میدان به نام شاعران ایرانی در خارج از کشور از دیگر نمونه های اسناد معرفی شده در این نمایشگاه است.
نمایشگاه حقیقی
عناوین نمایشگاههای حقیقی شهریورماه که در ویترینهای همکف ساختمان آرشیو ملی به نمایش گذاشته شد به شرح زیر است:
1. نمایشگاه به مناسبت اول شهریور, روز پزشک, شامل 19 عنوان با معرفی 19 قطعه عکس
2. نمایشگاه به مناسبت هفته دفاع مقدس, شامل27 عنوان با معرفی ۲۷ قطعه عکس.