چاپ سنگی، احكام و اسناد تاریخی قوچان در کتابخانه و مجتمع فرهنگی امام‌رضا(ع) شهر قوچان

 

استاد محمد جابانی، محقق و پژوهشگر برجسته‌ی قوچان است كه گنجینه‌ای ارزشمند از آثار خطی، چاپ سنگی، احكام و اسناد، قباله‌های ازدواج، شكایت‌نامه‌های تاریخی، كتاب‌های چاپی و عكس را، وقف كتابخانه‌ی مركزی آستان قدس رضوی كرده است.

این آثار، در قالب نمایشگاهی ارزشمند و با حضور فرهیختگان، هنرمندان و نویسندگان خراسان رضوی، در محل کتابخانه و مجتمع فرهنگی امام‌رضا(ع) شهر قوچان رونمائی شد.

از جمله‌ی اسناد بارز مجموعه‌ی به نمایش درآمده، می‌توان از موارد زیر یادكرد: حکم قهرمان‌میرزا (پسر هشتم عباس‌میرزا نایب‌السلطنه و برادر محمدشاه) مبنی بر واگذاری ریش‌سفیدی و سرخیلی طایفه‌ی ‌‌قمری در زوارم شیروان به فیض‌الله‌بیگ و اعطای تخفیف مالیاتی به وی و طایفه‌اش در سال1250ق.، مبایعه‌نامه بین الله‌یار، فرزند تهماسب زنگلانلو، با آقا حبیب‌الله فرزند محمد‌طاهر زنگلانلو، در باب فروش سه قطعه زمین آبی‌زار در مزرعه‌ی شیرمرغ از ولایت خبوشان در سال 1256ق.، وقف‌نامه‌ی یک باب دکان آقا حسن‌علی نوه‌ی آقا صادق قوچانی و تعیین مصارف آن برای تعزیه‌خوانی امام‌حسین(ع) در سال 1296 ق.، حکم شجاع‌الدوله به قمرآغا(خواهر قهرمان‌خان؛ نایب‌الحکومه‌ی قوچان)، در مورد ضرورت به كارگیری چند سوار برای حفاظت از طایفه‌ی میلانلو و دستور انتخاب این سواران با کمک کدخدایان و ریش‌سفیدان در سال 1302ق. و فرمان آغا محمدخان قاجار به محمودخان بیگ مبنی بر ممنوعیت ورود افراد اردوی همایونی به داخل قلعه‌ی قوچان و این كه مردم، اجناس خود را در بیرون قلعه به این افراد بفروشند در سال 1211ق.

علاوه بر اسناد، تعدادی از عكس‌های قدیمی مجموعه‌ی اهدائی آقای جابانی نیز به نمایش گذاشته شد كه از آن میان می‌توان از مراسم گشایش مدرسه‌ای در قوچان به دست كاشف‌الملك (رئیس نظمیه)، شجاع الدوله‌ی امیرتومان، عبدالرضاخان شجاع‌الدوله، عکس كارگزاران حكومت امیرحسین‌خان و محمدناصر شجاع‌الدوله، عبدالرضاخان شجاع‌الدوله ومأموران حكومتی قوچان در اواخر دوره‌ی قاجار، اعضای هیئت عزاداری مسجد حاج‌كریمی قوچان، اولین دوره‌ی كشتی مسابقات استانی در شهر قوچان (فضای بیرونی دبیرستان قوچان) و آموزش نظامی و تیراندازی به عشایر خراسان در دوره‌ی پهلوی، یاد كرد.