در راستای صیانت از میراث مکتوب و اسناد خانوادگی
اهدای طومار ۱۵۸ ساله به مرکز اسناد و کتابخانه ملی ایران منطقه غرب کشور (همدان)
طوماری خطی متعلق به سال ۱۲۹۰ قمری، مشتمل بر شجرهنامه و نسبنامه شماری از سادات تویسرکان، به مرکز اسناد و کتابخانه ملی ایران منطقه غرب کشور (همدان) اهدا و فهرستنویسی شد.
به گزارش روابطعمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، عاطفه زارعی، مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور (همدان)، با اعلام این خبر گفت: «اسناد خانوادگی و محلی، بخشی ارزشمند از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی مناطق به شمار میروند و انتقال آنها به مراکز تخصصی، زمینه صیانت، شناسایی و بهرهبرداری علمی از این میراث مکتوب را فراهم میکند.»
وی افزود: «این طومار از سوی سیدمحمد حسینی اهدا شده است و میتواند بهعنوان منبعی ارزشمند در مطالعات تاریخی، نسبشناختی و اجتماعی منطقه تویسرکان مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.»
زارعی درباره ویژگیهای ظاهری این اثر بیان کرد: «طومار مربوط به سال ۱۲۹۰ قمری است و با خط نسخ خوش روی کاغذ نخودیرنگ نگاشته شده است. متن آن در ۱۶۵ سطر تنظیم شده و پیرامون سطرها جدولکشی شده است. این اثر در ابعاد ۱۹۰ در ۲ هزار و ۸۴۰ میلیمتر تهیه شده و در بخش بالایی آن نیز مهرهایی از اشخاص مختلف دیده میشود. این مهرها میتوانند در بررسی تاریخچه سند، روند انتقال و چگونگی استفاده از آن در دورههای مختلف اهمیت داشته باشند.»
وی با اشاره به محتوای طومار گفت: «این اثر دربرگیرنده دو سلسلهنسب مربوط به سیدعوضعلی و سیدمصطفی است. در بخشی از طومار، سلسلهنسب سیدعوضعلی تا حضرت آدم(ع) دنبال شده و در بخش دیگر، نسب سیدمصطفی و اجداد او تا شاهزاده زید شهید، ساکن تویسرکان، و سپس تا امام حسین(ع) و حضرت علی(ع) پی گرفته شده است.»
مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور (همدان) ادامه داد: «از نکات قابل توجه این سند، رویکرد تنظیمکننده آن در بررسی و نقد برخی حلقههای نسب است. وی با استناد به منابع نسبشناختی، درباره شماری از اسامی توضیح داده و در مواردی به وجود «تشویش و زیاده» در سلسله اسامی اشاره کرده است. این ویژگی، طومار را افزون بر ارزش اطلاعاتی، از منظر مطالعه شیوههای ثبت، بررسی و ارزیابی نسبنامهها نیز درخور توجه میسازد.»
زارعی خاطرنشان کرد: «این شجرهنامه به دست کارشناسان نسخ خطی مدیریت اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور (همدان) فهرستنویسی شده و اطلاعات آن با شماره بازیابی ۱۶۵-۶۰۰۵ در پایگاه اطلاعرسانی کتابخانه ملی ایران در دسترس پژوهشگران قرار گرفته است.»
وی با تأکید بر اهمیت اهدای اسناد خانوادگی و محلی اظهار کرد: «بسیاری از این اسناد در طول نسلها در خانوادهها نگهداری شدهاند و اطلاعاتی را در خود حفظ کردهاند که گاه در هیچ منبع دیگری یافت نمیشود. انتقال چنین آثاری به مجموعههای تخصصی، افزون بر فراهم کردن شرایط مناسب برای حفاظت و نگهداری، امکان شناسایی، ثبت، توصیف علمی و دسترسی جامعه پژوهشی به آنها را فراهم میکند.»
زارعی در پایان از اقدام سیدمحمد حسینی در اهدای این اثر قدردانی کرد و گفت: «استمرار این رویکرد و انتقال اسناد خانوادگی و محلی به مراکز آرشیوی، به غنای مجموعههای ملی، انتقال میراث مستند به نسلهای آینده و شناخت دقیقتر ابعاد تاریخی، فرهنگی و اجتماعی مناطق مختلف کشور کمک میکند.»