اداره‌ کل اطلاع‌رسانی و ارتباطات در آبان ماه نمایشگاه‌های مختلفی را در قالب مجازی، سیار و حقیقی برگزار کرد که در زیر به آن‌ها ‍ پرداخته می شود:

 

 

نمایشگاه‌های مجازی

 

-نمایشگاه مجازی «نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول» به مناسبت 9 آبان، سالروز اعلام بی‌طرفی ایران در آن جنگ؛

نهم آبان، سالروز اعلام بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول است به همین مناسبت اداره‌ كل اطلاع‌رسانی و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشیوی) گزیده اسنادی با موضوع نقض بی‌طرفی ایران در آن جنگ، شامل 19 عنوان و با معرفی 21 برگ سند را برای انتشار در وبگاه سازمان انتخاب و تقدیم علاقه ­مندان كرد.

فرمان بی طرفی ایران، تلاش دولت ایران برای حفظ بی‌طرفی؛ جلوگیری از مداخله عشایر و طوایف در جنگ به منظور حفظ بی‌طرفی ایران؛ گزارش تجاوز قشون انگلیس، روس و عثمانی به خاك ایران؛ اعتراض علما و مردم نسبت به نقض بی طرفی ایران توسط دول بیگانه؛ اخبار تحركات نیروهای اشغالگر و واكنش‌های مردمی از جمله مباحث مطرح شده در اسناد نمایشگاه است.

-نمایشگاه مجازی به مناسبت 16م آبان، سالروز تصویب دومین قانون تقسیمات كشوری؛

16 آبان سال­روز تصویب دومین قانون تقسیمات كشوری ایران می‌باشد. به همین مناسبت، اداره‌كل اطلاع­رسانی و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشیوی) منتخبی از اسناد مرتبط با این موضوع، شامل 12 عنوان با معرفی 29 برگ سند را به صورت مجازی در وبگاه سازمان تقدیم علاقه­ مندان كرد. برخی از مهم‌ترین عنوان‌های اسناد نمایشگاه به شرح زیر است:

انتصاب میرزامحمودخان مهندس برای ترسیم نقشه و برآورد حدود و ثغور در مركز و ولایات آذربایجان؛ صورت تقسیمات كشوری براساس بودجه 1314ش. وزارت داخله؛ بخشنامه ابلاغ قانون تقسیمات كشور و وظایف فرمانداران و بخشداران؛ اجرای ماده هشتم قانون تقسیمات كشوری در خصوص تعیین دهدار در بخش­ها و لزوم استفاده از شماره استان­ها و شهرستان­ها بر اساس تقسیمات جدید كشوری؛ تجدید نظر در نقشه تقسیمات كشور؛  نامه وزیر كشور به فرماندار سمنان برای اعلام پیشنهادهای جامع جدید برای رفع نواقص قانون تقسیمات كشوری مصوب 1316؛ پیشنهاد ارائه شده برای تمركز بخشداری نظامی و كشوری داران و آخوره در یك بخشداری  و نظامنامه و وظایف دهداران .

 

نمایشگاه‌های حقیقی

اسناد روابط ایران و تركیه، به مناسبت بازدید رئیس كتابخانه ملی تركیه از آرشیو ملی ایران؛

نمایشگاه اسناد روابط ایران و تركیه در روز 27 آبان و به مناسبت بازدید رئیس كتابخانه ملی تركیه از آرشیو ملی برگزار شد. در آن نمایشگاه، اسناد و عكس‌هایی از پیشینه روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران و تركیه در دوران قاجار و پهلوی به نمایش گذاشته شد. گفتنی است كه، از میان اسناد ارائه شده، دو سند به زبان تركی بود.

معاهده تجاری به زبان ترکی عثمانی (خط رقعه) میان شکرالله بیگ افندی سرکارپرداز (بیگلربیگی) دولت ایران در حلب و نماینده سلطان عبدالحمید اول سلطان عثمانی در‌مورد فعالیت تجار در مرز‌های دوکشور؛  فرمان عبدالحمید بن عبدالمجید ، سلطان عثمانی مبنی بر اعطای یک قطعه نشان به میرزا فرج‌الله خان ، شهبندر دولت ایران در باکو 1311ق؛ عكس صف سلام  ناصرالدین‌شاه قاجار با حضور وزیر امورخارجه ایران و سفرای دول عثمانی، روسیه و فرانسه؛ ن‍ی‍م‍ه‌ اف‍راش‍ت‍ن‌ پ‍رچ‍م‌ ک‍ش‍ور به دلیل‌ وف‍ات‌ س‍ل‍طان‌ ع‍ث‍م‍ان‍ی‌1336ق. ؛ م‍ع‍اه‍ده‌ دوس‍ت‍ی‌ ب‍ی‍ن‌ ای‍ران‌ و ت‍رک‍ی‍ه‌1305 ق.؛ برنامه مسافرت جلال بایار رئیس جمهور ترکیه به ایران.1334ش.؛ گزارش‌هایی از انجمن دوستی و روابط فرهنگی ایران و ترکیه؛  فرمان اجرای پروتكل همكاری ایران و تركیه برای عكس‌برداری هوایی نقاط مرزی1353ش.؛ قرارداد بین ایران و ترکیه در مورد حمل ونقل هوایی بازرگانی و صادارات و واردت دو كشور از یكدیگر از جمله عنوان‌های اسناد نمایشگاه بود.

-نمایشگاه به مناسبت 25 آبان، سالروز درگذشت ستارخان  سردار ملی؛

نمایشگاه یاد شده به مناسبت 25 آبان، سالروز درگذشت ستارخان سردار ملی با معرفی 16 عنوان 12 برگ سند و 5 قطعه در ساختمان آرشیو ملی در معرض نمایش گذاشته شده است. از مهم‌ترین عنوان‌های اسناد نمایشگاه، می‌توان به موارد زیر اشاره كرد:

-تلگراف سپهدار اعظم به سردار ملی، برای اعلام مجاهدت و خدمات وی و همراهانش به دولت به منظور تقدیر از زحمات صورت گرفته؛ 21م ذی­قعده 1327ق./ 1288/9/13ش.

-درخواست وزارت داخله از مالیه برای پرداخت مخارج حركت چهل نفر از گماشتگان سردار ملی و سالار ملی از تهران به تبریز، مصوب هیئت دولت؛ 13م رمضان 1328ق./ 1289/6/26ش.

-اعلام صدور حواله مخارج حركتی ستارخان، سردار ملی و باقرخان، سالار ملی؛ 13م میزان 1328ق./ 1289/7/13ش.

-ابلاغ مصوبه هیئت وزرا به وزارت مالیه در خصوص برقراری یكصد تومان شهریه در وجه اولاد مرحوم سردار ملی؛ 16م ذی­حجه 1335ق./ 1296/7/11ش.

-گزارش شهربانی كل كشور از برگزاری سی و هفتمین سال جشن مشروطیت بر سر مزار ستارخان و سخنرانی­های صورت گرفته در خصوص فداكاری­های وی در راه آزادی و مشروطه؛ 1323/5/29ش.

 

نمایشگاه‌های سیار

 

نمایشگاه «نقض بی طرفی ایران در جنگ جهانی اول»، به مناسبت 9 آبانماه، سالروز اعلام بی‌طرفی ایران در آن جنگ؛

نمایشگاه یاد شده به مناسبت 9 آبان، سالروز اعلام بی طرفی ایران در جنگ جهانی اول، در قالب 34 عنوان و با معرفی 39 برگ سند آماده‌سازی و به نمایندگی‌های استانی و منطقه‌ای سازمان، جهت برگزاری نمایشگاه ارسال گردید. اسناد یاد شده بیانگر این واقعیت است كه  با وجود اعلام بی طرفی ایران و كوشش دولت ایران برای رعایت آن جنگ، چگونه قشون اشغالگر انگلیس، روس و عثمانی با نقض بی‌طرفی ایران به خاك كشورمان حمله‌ور شدند.  گفتنی است كه، بازه زمانی اسناد مربوط به سالهای 1293-1297ش. بود.

برخی از مهم‌ترین عنوان‌های نمایشگاه به شرح زیر است:

-تلگراف رمز، در مورد تخمین تجهیزات و تعداد قشون روس‌ در قزوین؛ / 1291/5/20ش.

-رونوشت فرمان احمدشاه قاجار در بارۀ بی­طرفی ایران در جنگ دولت­های اروپائی[جنگ جهانی اول] و حفظ روابط دوستانه با آن­ها؛ 12م/ ذی­حجه/ 1332ق./ 1293/8/9ش.

-تلگراف مفاخرالدوله از رشت، در خصوص دریافت فرمان بی‌طرفی ایران در جنگ و اعلام آن به اهالی و كنسولگری‌ها؛ 1293/8/13ش.

-مكاتبه در خصوص جلوگیری از مداخله عشایر و طوایف در جنگ به منظور حفظ بی طرفی ایران؛ 18/ذی‌الحجه1332/ق./1293/8/15ش.

-مكاتبه حكومت قزوین با وزارت داخله،  مبنی بر دریافت فرمان دولت در مورد بی‌طرفی ایران در جنگ و اعلان آن به تمام اهالی و رؤسای ایلات و نواب بلوكات در شهر و اطراف1293/8/16ش.

-دستور وزارت مالیه به خزانه­داری کل برای دادن دستورالعمل به مفتش مالیۀ محمره(خرمشهر) برای حفظ بی­طرفی دولت ایران در جنگ؛ 26م/ عقرب/ 1332ق./ 1293/8/26ش.

-مكاتبه حكومت گروس با وزارت داخله، در مورد وصول فرمان دولت مبنی بر بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و تفهیم مقصود از بی طرفی ایران به تمام رؤسای دوائر دولتی و اهالی داخل و خارج از شهر؛ 1/محرم/1333ق./1293/8/28ق.

-نامۀ محمدعلی قشقائی برای اعلام ابلاغ فرمان بی­طرفی ایران در جنگ جهانی اول برای آگاهی عمومی؛ 14م/ محرم­الحرام/[1333ق.؟]/ 1293/9/11ش.؟

-دستور وزارت امور خارجه برای جلوگیری از انتشار اوراق جهادیه در راستای حفظ سیاست بی­طرفی دولت ایران؛ 24م/ جمادی­اولی/ 1333ق./1294/1/19ش.

-تلگراف ارسالی به تهران، مبنی بر تکذیب خبر نقض سیاست بی­طرفی دولت ایران به وسیلۀ رئیس نظمیۀ همدان؛ 5م/جمادی­ثانی/ 1333ق./ 1294/1/30ش.

-قطعنامه كمیته ایالتی فرقه دموكرات كرمانشاه مبنی بر حمایت از اعلان بی طرفی ایران در جنگ جهانی اول و تصدیق آن از طرف كمیته محلی بروجرد؛ 26م/جمادی الثانی/1333ق.1294/2/20ش.

-مكاتبه وزارت داخله با ایالت خراسان و سیستان، در مورد ورود هزار و دویست سرباز هندی وابسته به انگلیس به آن‌جا و درخواست ارائه اطلاعات كامل در این خصوص؛ 24م/شوال/ 1338ق./1299/4/20ش.

-مكاتبه با وزارت داخله، درخصوص ورود یك جهاز جنگی انگلیس به بنادر جنوب؛12 /رمضان/1333ق/1294/5/1ش.

-مكاتبه وزارت خارجه با وزارت مالیه، و رد تقاضای رئیس گمرك مركزی برای پرداخت خسارت به امین گمرك كردستان از وجوه گمرك و صندوق دولت؛ 4م/ذی‌القعده/1333ق./1294/6/21ش.

-گزارش حكومت مازندران به وزارت داخله در خصوص ابلاغ فرمان شاه مبنی بر بی­طرفی ایران در جنگ جهانی اول و ارسال نسخه­هایی از فرمان به نقاط مختلف و انجام اقدامات لازم برای اجرای آن؛ 27م ذی­حجه/1333ق./ 1294/8/17ش.

-مكاتبه وزارت داخله با وزارت مالیه، در مورد تحصن رعایای صفحه‌مهربان از توابع همدان در تلگرافخانه آنجا، به دلیل تظلم نظامیان روس در قرا و قصبات آن‌ها، درخواست دریافت مالیا‌ت‌های عقب افتاده آنها به قیمت معمولی همان سنوات و شكایت از سوء رفتار سواران مالیه؛ 22/ربیع‌الاول/1336ش. 1296/10/15ش.

-تلگراف در باره تصمیم دولت انگلیس در استقرار بیست هزار قشون در خواف و بیرجند و هشدار نسبت به پیامد آن با توجه به خشكسالی منطقه؛ 1296/11/29ش.

-گزارش حكومت همدان و اسدآباد، در باره تحركات نیروهای اشغالگر در همدان و حركت آن‌ها به سمت قزوین؛ 6/رمضان 1336/ 1297/3/24ش.

-تلگراف رمز از بیرجند به تهران، مبنی بر ساختن راه به طرف خواف توسط قشون انگلیس؛ 3م/دلو/1336ق. 1297/11/3ش.

-نمایشگاه به مناسبت 13 آبان، سالروز تبعید امام خمینی(ره)؛

نمایشگاه یاد شده به مناسبت 13 آبان سالروز تبعید امام خمینی در قالب 36 عنوان و با معرفی 40 برگ سند و بازه زمانی 1343-1346، آماده‌سازی و برای برگزاری نمایشگاه به نمایندگی‌های استانی و منطقه‌ای سازمان ارسال گردید. گزارش مأمور ساواك، از تبعید امام خمینی (ره) به تركیه؛ اعتراض علمای طراز اول نسبت به تبعید امام خمینی(ره)؛ كنترل فعالیت علما وطلاب توسط مأموران رژیم؛ درخواست تعدادی از علما از سفارت تركیه برای ابلاغ موقعیت علمی و اجتماعی امام به دولت متبوع و اعلام اخباری از سلامتی و محل اقامت ایشان؛ اعلامیه حوزه علمیه قم در انتقاد از اقدام رژیم در تبعید امام­خمینی(ره)؛ تعطیلی جشن اعیاد توسط علما و مردمدر اعتراض به اقدام رژیم؛ تصمیم بازاریان تهران برای تعطیلی بازار به نشانه اعتراض و جلوگیری مأموران از این اقدام؛ نامه امام‌خمینی (ره) از تبعیدگاه تركیه،  اعتراض‌های علما ومردم در شهرهای مختلف نسبت به تبعید امام؛ مسدود كردن حساب امام­خمینی(ره) در بانك ملی و آمادگی تجار تهران و قم برای پرداخت شهریه به طلاب؛ نامه طلاب حوزه قم به نخست­وزیر برای بیان ناراحتی خود و مردم از تبعید امام­خمینی(ره) و درخواست جبران آن با تجدیدنظر در قوانین مخالف خواسته ملت، بازگرداندن امام و آزاد ساختن زندانیان بی­گناه؛ فعالیت طرفداران امام خمینی (ره) در جمع‌آوری طومارها و تقاضای بازگشت ایشان؛ گزارش مبنی بر سخنرانی در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه(س) در باره تبعید امام خمینی (ره) و دعا برای ایشان و نامه سرگشاده جمعی از حجج الاسلام و فضلاء حوزه علمیه قم به نخست وزیر و رونوشت به دیوان عالی كشور، در باره تبعید امام خمینی (ره)  از جمله موضوع‌ها و مباحث مطرح شده در اسناد نمایشگاه است.

-نمایشگاه اسناد «بیابان در ایران»،

نمایشگاه یاد شده شامل 8 عنوان و درقالب 24 برگ سند بود كه  به درخواست انجمن جامعه شناسی دانشگاه تهران جهت برگزاری نمایشگاه ارسال گردید. رونوشت گزارش وزارت كشاورزی در باره سوزاندن بوته‌ها در اطراف كویر مركزی ایران و پیشنهاد جلوگیری از توسعه كویر و ایجاد كوره‌های نفت سوز؛ [1336ش.]؛ طرح تحقیقاتی و شناسائی صحرای لوت جنوبی در ایران با همكاری مركز فرانسه و مؤسسه جغرافیائی دانشگاه تهران؛ 1346ش.؛ مكاتبه وزارت كشور با سازمان برنامه (مدیریت آب) در باره اقدامی سریع برای بهبود وضع كشاورزی بخش وسیع حاصلخیز بیابان توابع شهرستان میناب و پاسخ همكاری مدیریت منابع آب در این مورد؛ 1350/6/29ش.؛ دعوت رئیس مركز تحقیقات مناطق كویری و بیابانی ایران از آقای دكتر گنجی برای ادامه كار و طرح تحقیقاتی مجموعه شگفتیهای كویر؛ 1369/11/29ش.؛ بخشی از خلاصه گفتار آقای دكتر محمدحسن گنجی در سمینار تحقیقاتی دشت لوت در باره مشكلات شناسائی آب و هوای دشت لوت؛ [1369ش.] و سرفصل‌ها و رئوس مطالب تعلیم بیابانی (كویری) توسط دكتر محمدحسن گنجی برای برنامه شگفتی‌های كویر در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛ 1369/5/15ش. از جمله عنوان‌های اسناد ارائه شده در نمایشگاه بود.