در نشست تشریح برنامههای بخش هنری جایزه «آینهدار دوران»
شعر، تصویر و موسیقی در مسیر معرفی بزرگان فرهنگ ایران
آیین گرامیداشت روز شعر و ادب فارسی در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد و سخنرانان در آن بر بهرهگیری از ظرفیت شعر و هنر برای معرفی فرهنگ ایران و الگوسازی برای نسل جوان تأکید کردند.
به گزارش روابطعمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به نقل از روابطعمومی «آینهدار دوران»، این آیین روز یکشنبه ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۵ با حضور احسانالله شکراللهی، مدیر اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، جمشید حقیقتشناس، مدیر هنری خانه هنرمندان ایران، هومن یوسفدهی، مدیرکل کتابهای خطی و نادر سازمان و سیدعباس دعایی، دبیر رویدادهای «آینهدار دوران»، در اندیشگاه فرهنگی سازمان برگزار شد.
ادبیات فارسی، غذای روح ایرانی است
احسانالله شکراللهی، مدیر اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با تبریک روز شعر و ادب فارسی گفت: «ایران در طول تاریخ در معرض باورها، دیدگاهها و ادیان گوناگون بوده است و ادیبان ایرانزمین توانستهاند آموزههای اخلاقی، عرفانی و ارزشهای انسانی را در شعر فارسی جای دهند. از همین رو، ادبیات فارسی را میتوان مهمترین دستاورد ایرانیها و غذای روح ایرانی دانست.»
وی افزود: «اگر بخواهیم تصویری درست و دقیق از ایران به جهان ارائه کنیم، چارهای جز بهرهگیری از ظرفیت ادبیات نداریم. البته ادبیات فارسی اقیانوسی گسترده است و برای معرفی آن باید اندیشههای اصلی و پیامهای جهانی نهفته در آثار بزرگان را هوشمندانه انتخاب کنیم.»
شکراللهی درباره ویژگی آثار مناسب برای ارائه در قالبهای هنری اظهار کرد: «این آثار باید در عین کوتاهی، معنایی عمیق و زبانی قابلفهم داشته باشند و از قابلیت ترجمه، تصویرسازی و تخیل برخوردار باشند. همچنین باید بتوان آنها را در قالبهایی مانند پوستر، عکس، خوشنویسی، موسیقی و فضای مجازی عرضه کرد تا با نسل جوان نیز ارتباط برقرار کنند.»
معرفی بزرگان فرهنگ به زبان هنر
سیدعباس دعایی، دبیر رویدادهای «آینهدار دوران»، گفت: «این رویداد با هدف معرفی بزرگان و فرهیختگان کشور به زبان هنر شکل گرفته است و در هر دوره برای تجلیل از یکی از چهرههای فرهنگی برنامهریزی میکند. امسال نیز همزمان با صدمین سال ادیب اول نیشابور، عبدالجواد نیشابوری، بزرگان و فرهیختگان خراسان در کانون توجه قرار گرفتهاند.»
وی درباره بخش تصویرگری «اگر میشد صدا را دید» افزود: «در دوره گذشته، آثار مکتوب محمدابراهیم باستانی پاریزی با عنوان «تا صدسالگی» موضوع این جایزه بود. امسال با اجازه محمدرضا شفیعی کدکنی، اشعار او برای تصویرگری انتخاب شد. عنوان این رویداد نیز از یکی از اشعار شفیعی کدکنی گرفته شده است که محمدرضا شجریان آن را خوانده است.»
دعایی ادامه داد: «همزمانی زادروز محمدرضا شفیعی کدکنی و محمدرضا شجریان در مهرماه، زمینه شکلگیری برنامهای با عنوان «آیین مهرماه» را فراهم کرد. در بخش «بر خطِ آواز»، هنرمندان بر پایه اشعار شفیعی کدکنی در آوازهای شجریان، به خلق همزمان آثار نقاشیخط و خوشنویسی میپردازند. این برنامه روز چهارشنبه یکم مهرماه، از ساعت ۱۶ تا ۱۸ در محوطه مجسمه فردوسی، جنب موزه کتاب و میراث مستند سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، برگزار میشود.»
وی با اشاره به نمایش آثار برگزیده این رویداد در ۱۷ مهرماه در موزه خوشنویسی ایران اظهار کرد: «نمایشگاهی از آثار هنری مرتبط با فردوسی نیز تا زادروز این شاعر در خانه هنرمندان ایران برپا میشود. بخش تصویرگری «اگر میشد صدا را دید» نیز با همکاری خانه هنرمندان ایران و انجمن تصویرگران ایران شکل گرفته است.»
زبان هنر، شرط ماندگاری اندیشههای فرهنگی است
جمشید حقیقتشناس، مدیر هنری خانه هنرمندان ایران، فعالیت دوساله جایزه «آینهدار دوران» در پیوند میان فرهنگ، زبان و تصویر را ارزشمند دانست و گفت: «هیچ اندیشه یا سیاست فرهنگی، بدون بهرهگیری از زبان هنر ماندگار نمیشود. این رویداد به هنرمندان جوان فرصت میدهد وارد عرصه شوند، تجربه کنند و از اشتباههای خود بیاموزند.»
وی درباره برنامه «آیین هنر» توضیح داد: «این نمایشگاه به تصویرسازی داستانهای شاهنامه محدود نیست، بلکه هنرمندان رشتههای مختلف را با یک پرسش روبهرو میکند: اگر شما که عکاس هستید، جای فردوسی بودید، چه عکسی میگرفتید؟ اگر نقاش، مجسمهساز یا شاعر بودید، چگونه جهان فردوسی را با زبان هنری خود بیان میکردید؟»
حقیقتشناس افزود: «این رویکرد، هنرمندان را به مطالعه آثار فردوسی و بازنگری در شیوه کاری خود ترغیب میکند و دریچهای تازه برای بازآفرینی جایگاه فردوسی به دست نسل جدید میگشاید. نمایشگاه «آیین هنر» دیماه سال جاری در خانه هنرمندان ایران برگزار میشود.»
نسل جوان به الگو نیاز دارد
هومن یوسفدهی، مدیرکل کتابهای خطی و نادر سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، گفت: «در شرایط دشوار امروز، هر اقدامی که به تقویت روحیه مردم و ایجاد شادی و نشاط در جامعه کمک کند، ارزشمند است. برگزاری برنامههای فرهنگی و هنری از این منظر نقشی مؤثر دارد.»
وی با اشاره به سابقه محمدرضا شجریان در خوشنویسی افزود: «شجریان نزد استادانی چون سیدحسن و سیدحسین میرخانی خوشنویسی آموخته بود و آثاری از او در موزه خوشنویسی ایران نگهداری میشود. نمایش این آثار در کنار برنامه «بر خطِ آواز» میتواند برای علاقهمندان جذاب باشد.»
یوسفدهی تأکید کرد: «مردم، جوانان و جامعه ما به الگو نیاز دارند و باید بدانند در چه عصری و در کنار چه بزرگانی زندگی میکنند. شناخت این چهرهها، نسل جوان را به پیمودن مسیر آنان ترغیب میکند و ثمرات ارزشمندی برای جامعه خواهد داشت.»
این آیین با شعرخوانی مهمانان پایان یافت.