هفتمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی

تجلیل از استاد سید عبدالله انوار (1386: تهران) 

دبیرخانه حامیان نسخ خطی از اردیبهشت ماه سال 1385 و پس از گردآوری آثاری که از مهرماه سال 84 به بعد به چاپ رسیده بود، کار داوری و اجرایی خود را شروع کرد. دبیرخانه حامیان نسخ خطی در کنار فعالیت‌های حوزه داوری آثار، برای فراگیر نمودن اهمیت نسخ خطی با سازمان‌ها و مراکز متعددی برای همکاری مذاکره کرد که در طی این مذاکرات توانست مشارکت شبکه چهار سیما، شبکه رادیویی گفت و گو، سازمان میراث فرهنگی و بنیاد ریحانه‌الرسول را در برگزاری هر چه با شکوه‌تر همایش، جلب کند. آئین سال جاری ویژگی دیگری هم داشت و آن حضور اعضای هیأت رئیسه اتحادیه نسخ خطی اسلامی در این آئین باشکوه بود.

شخصیت ویژه آیین

سید عبدالله انوار به سال 1303 شمسی در تهران، در یک خاندان مذهبی– سیاسی پا به حیات گذارد. پدرش مرحوم آقا سید یعقوب انوار شیرازی بود. سال 1310 شمسی به مدرسه سیروس که دارای شش کلاس ابتدایی و سه کلاس متوسطه بود و درخیابان شاه‌آباد (امروز آن خیابان جزئی از خیابان جمهوری است) و قرب میدان بهارستان قرار داشت، فرستاده شد. در سال 1316 شمسی از این دبستان تصدیق (و به قول امروزی‌ها گواهی‌نامه) پایان تحصیلات ابتدایی با شاگرد اولی در حوزه تهران را گرفت.

پس از خاتمه خدمت نظام وظیفه به استخدام وزارت فرهنگ وهنر درآمد و به مدت 5 سال معلم انگلیسی در مدارس متوسطه شد و بعد به اداره نگارش به سمت مترجم انگلیسی و فراسنه منتقل شد و دو سالی در این شغل بود تا آنکه متصدی نسخ خطی کتابخانه ملی به دانشگاه انتقال پیدا کرد و انوار بجای او به کتابخانه ملی منتقل شد و برای 23 سال، تا دوره بازنشستگی، کارمند کتابخانه ملی بود.

استاد عبدالله انوار از سال 1338 تا 1350 در لغت‌نامه دهخدا به تدوین مطالب حرف « خ » پرداخت و تا پایان مطالب این حرف و جلد دهم از حرف "کاف" را در لغتنامه بود با مرگ مرحم دکتر معین از لغت‌نامه کناره گرفت.

حاصل کار انوار در کتابخانه ملی تدوین ده جلد فهرست تحلیلی توصیفی همه نسخ موجود کتابخانه ملی بود.

انوار کارهای منتشر شده و آماده چاپ بسیاری دارد که برخی از آنها عبارتند از :‌شرح و ترجمه 22 جلد کتاب شفا بوعلی سینا، شرح و ترجمه «‌شرح اشارات‌« خواجه نصیر، تعلیقه مفصل بر دانشنامه علایی ابن‌سینا‌، ترجمه مقاصد الفلاسفه غزالی‌، ترجمه شرح تلویحات شیخ اشراق‌، ترجمه و شرح منطق الملخص امام فخر رازی‌، شرح و تعلیقه دره‌التاج علامه قطب‌الدین شیرازی‌، شرح و تعلیقه بر مصنفات بابا افضل کاشی نوش آبادی‌، شرح موسیقی الکبیر فارابی، شرح فرائد الاصول شیخ مرتضی انصاری‌، شرح متافیزیک ارسطو.

وی همچنین در علوم ریاضی نیز صاحب آثاری است که ازجمله آنها می‌توان به ترجمه هندسه پژوکتیو از متن فرانسوی‌، تدوین هفت جلد حل‌المسائل منطق و ریاضی اشاره کرد.

وی شرح منظومه را نزد استاد مطهری آموخت و نیز در ریاضی از محضر دکتر محسن هشترودی خوشه‌های علم و معرفت چید. ترجمه جستارهای فلسفی ویتگنشتاین از متن انگلیسی از دیگر آثار استاد انوار است.

برگزیدگان

سخنرانان

میهمانان برجسته عبارتند از: دکتر محمود ارول قلیچ از ترکیه، بوقاری از عربستان سعودی، دکتر چارلز ملویل از انگلستان و دکتر ماندانا برکشلی.

شخصیت‌های ذیل در این مراسم سخنرانی کردند:

1. 1. 1. حجت‌الاسلام سیدمحمدعلی احمدی ابهری: رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس
      2. میرزا محمد کاظمینی: رئیس بنیاد ریحانه الرسول
      3. حسین محمدیان: رئیس رادیو گفت‌وگو
      4. علی اکبر اشعری: رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
      5. قرائت تجلیل نامه سید جعفر شهیدی، به دلیل کسالت نتوانسته بود در آن حضور یابد.
      6. پروفسور چارلز ملویل: رئیس اتحادیه بین المللی نسخ خطی اسلامی
      7. غلامعلی حداد عادل: رئیس مجلس شورای اسلامی

گزارش دبیرخانه

هفتمین آئین بزرگداشت حامیان نسخ خطی عصر پنج شنبه 28 آبان با حضور مسئولان فرهنگی ایران، اعضای اتحادیه بین‌الملی نسخ خطی اسلامی و بسیاری از نسخه شناسان، نسخه پژوهان و فهرست‌نگاران ایرانی، در ساختمان مجلس ملی برگزار شد.

در هفتمین آئین بزرگداشت حامیان نسخ خطی، افتخار بزرگداشت از شخصیت دانشی مردی نصیب کتابخانه مجلس شورای اسلامی شده است، که خود تجسم جلال و کمال و اخلاق، و تمثیل معرفت و دانش و فضیلت است. او مصداق واقعی «جهانی است بنشسته در گوشه‌ای». ایشان با تواضعی ستودنی به پژوهش عمیق در تمامی حوزه‌های علوم از فهرست‌نگاری و نسخه‌پژوهی گرفته تا متن‌پژوهی و علوم جدید، تربیت شده خاندان علمی و اساتید برجسته روزگار خود است که به شایستگی دارنده صفت دانشمند جامع‌الاطراف و دایره‌المعارف زنده زمان ماست، ویژگی‌ای که در عصر حاضر در حکم کیمیا است و به ویژه نسل جدید آشنایی کمتری با آن دارند. امیدواریم برگزاری آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی، موجبات آشنایی هر چه عمیق‌تر علاقمندان و طالبان علم را با چهره‌های درخشان نسخه‌شناسی و فهرست‌نگاری فراهم آورد، خلاصه استاد سید عبدالله انوار که در سایر شاخه‌های علوم چون فلسفه، منطق، ریاضیات و هندسه، صاحب نظر و متخصص می‌باشند و ده جلد فهرست نسخ خطی فارسی و عربی کتابخانه ملی از یادگارهای ارزشمند ایشان از گنجینه ملی کشور است.

انتشارات

1. 1. حدیث عشق (دفتر هشتم): استاد سید عبدالله انوار در جستجوی گمنامی. به کوشش فریبا افکاری. تهران: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، 1385.
   2. پیام بهارستان: ویژه نامه آیین بزرگذاشت حامیان نسخ خطی. سال ششم، شماره 65، آبان 1385.
   3. کتاب ماه کلیات: ویژه نامه بزرگداشت استاد سید عبدالله انوار.... سال نهم، شماره پنجم و ششم (پیاپی101و 102)، اردیبهشت و خرداد 1385.