تأکید بر احیای ظرفیت های فرهنگی خراسان؛ کتاب، محور گفتوگوهای نشست شنبه های فرهنگی مشهد
در یازدهمین جلسه «شنبههای گفتوگو»، به میزبانی اتاق اندیشه ورزی، که با حضور جمعی از نویسندگان، مترجمان و کتابدوستان به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی در کافهکتاب آفتاب مشهد برگزار شد،، استاندار خراسان رضوی اظهار کرد: امروز شرایط به گونهای است که توقع از خراسان زیاد است و باید در حوزه فرهنگی و دیگرامور، پیشگام باشد.
غلامحسین مظفری، شنبه اول آذر در نشست «شنبههای گفتو گو» با اشاره به تجربه سفرهای خود به کشورهای منطقه، تأکید کرد که پیوندهای فرهنگی میان خراسان و همسایگان، عمیقتر از مرزهای سیاسی است و میتواند مبنای همکاریهای گستردهتر قرار گیرد. او ضمن انتقاد از کمبود زیر ساختهای فرهنگی در مشهد از جمله تعطیلی نمایشگاه بین المللی کتاب و کمرنگ بودن برخی رویدادهای مهم مانند جشنواره فردوسی—خواهان احیای ظرفیتهایی شد که بتواند این استان را دوباره به الگویی فرهنگی تبدیل کند.
در ادامه، مدیران، استادان و فعالان فرهنگی بر اهمیت کتاب و مطالعه به عنوان شاخص رشد و فرهیختگی جامعه تأکید کردند. سعید رضادوست، مشاور استاندار و دبیرکل اتاق اندیشه ورزی در ابتدای جلسه با اشاره به سفر استاندار و هیأت همراه به قرقیزستان، اظهار داشت: مجالی فراوان در اختیار نبود تا طی هفتۀ کتاب و کتابخوانی به کتابفروشیها سر بزنیم. تمهید برگزاری این رویداد در چنین مکانی بهگونهای تأکید بر غیر دولتی ماندن فرهنگ و لزوم فرهنگی بودن دولت است. رویکردی که میتواند نقشی بهسزا در پروراندن فرهنگ و کتاب داشته باشد.
سلمان ساکت، استادیار گروه زبان و ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد کتابخوانی را معیار توسعه فرهنگی دانست و افزود رواج کتاب خوانی نشان میدهد که ما چه عیاری از فرهیختگی را در جامعه داریم. وی با اشاره به انتشار کتاب «مجمع النوادر»، بر دیرینگی و تداوم پیوند فرهنگ ایرانی و زبان فارسی و تاثیر دیرینه و تنگاتنگ آن در شبه قاره تأکید کرد.
ابوطالب مظفری شاعر مهاجر افغانستانی مقیم مشهد نیز در این نشست نیز بر نقش کتاب در عبور از بحرانها سخن گفت و به کمبود امکانات فرهنگی برای جوانان مهاجر اشاره کرد؛ ظرفیت هایی که به باور او شایسته توجه بیشتری هستند.
امیر شهلا دبیر کار گروه اقتصادی اتاق اندیشه ورزی خراسان رضوی، در روایت تجربه همکاری با ایرج یزدانبخش، نمونهای از مدیریت انسانمحور را طرح کرد که توانسته بود در شرایط دشوار اقتصادی بدون تعدیل نیرو، انسجام مجموعه را حفظ کند.
سید صدرا میردامادی مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور نیز در بخش دیگری از نشست بر نقش فعالان فضای مجازی و بلاگرها در گسترش فرهنگ مطالعه تأکید نمود. وی با انتقاد از عدم توجه کافی به تنوع کتابخوانی گفت: تنوع کتابخوانی فقط منحصر به مطالعه مکتوب نیست. آمارهایی که درباره سرانه مطالعه ارائه میشود، نیازمند دقت بیشتری است.
جواد محقق نیشابوری دانشیار زبان و ادبیات فارسی، نویسنده و شاعر نیز به اهمیت نشر کتاب و اندیشه های خراسانی اشاره کرد و گفت: خراسان در عرصه تولید فکر و نوشتن، رتبه بالایی در سطح کشور دارد، اما متأسفانه سهم این استان از توزیع کتاب بسیار پایین است. وی افزود: ناشران خوبی در خراسان فعالیت میکنند اما متمرکز بودن جریان نشر در تهران باعث شده که خراسانیها نتوانند آثار و اندیشه های خود را به دیگر نقاط کشور برسانند.
در ادامه سید مهدی سیدی فرخد، پژوهشگر خراسانی بیان کرد: متون ما، به ویژه متون نثر پیش از مغول، برخاسته از خراسان و ماوراءالنهر است. معنای این سخن آن است که مردم خراسان درکی بهتر از این متون دارند و امروز موجی بزرگ در این راستا به راه افتاده است. خراسانی ها در این حوزه وظیفه ای ویژه بر عهده دارند، زیرا این میراث از خراسان برآمده و خراسانیها نیز میتوانند معرف و مروج این متون باشند. این پژوهشگر خراسانی با اشاره به فضای ایجاد شده در کشور افزود: موجی شگفت انگیز برای شناخت بهتر میراث علمی و ادبی این سرزمین شکل گرفته است و توجه به متون کهن خراسان بیش از گذشته ضرورت دارد.
فریده مدرسزاده، فعال علوم اجتماعی و مدیر بخش آموزش کافه کتاب در سخنان خود به ضرورت آموزش تفکر نقادانه در کودکان پرداخت؛ رویکردی که هدف آن تربیت نسلی پرسشگر، مشارکتجو و اخلاقمدار است. وی افزود «فلسفه برای کودکان» رویکردی نوین برای تربیت جامعه ای عقلانی تر و اخلاقی تر است. به گفتهٔ وی، این برنامه به جای آموزش تاریخ اندیشه، بر تقویت تفکر خلاق، مشارکتی، همدلانه و مسئولانه تمرکز دارد و از طریق بازی و داستان، زمینهٔ پرسشگری، نقد و بیان نظر را برای کودکان فراهم میکند. مدرس زاده تأکید کرد هدف این روش، دور شدن از آموزش حافظه محور و تقویت مهارتهایی مانند تحلیل، حل مسئله و خودبازبینی است.
در پایان مراسم نیز با حضور فرماندار مشهد مقدس، مشاور استاندار و دبیرکل اتاق اندیشه ورزی، مدیر مرکز اشناد و کتابخانه ملی شرق کشور و جمعی از مدیران و اساتید دانشگاه به مناسبت گرامیداشت هفته کتاب و کتابخوانی، از تلاش همکاران مرکز اسناد و کتابخانه ملی با اهدای لوح تقدیر از سوی استاندار قدردانی شد.
