اربعین هاشمیه (عربی)
اولین تألیف بانو امین مشتمل بر چهل حدیث در توحید و صفات حق تعالی و اخلاق و احکام شرع و متضمّن بیانات فلسفی، عرفانی، اصولی و فقهی که در سال ۱۳۵۶ق به چاپ رسیده است.
نمایشگاه مجازی «دُرّه نادره»، بانو نصرت بیگم امین اصفهانی
بانو نصرتبیگم امین فرزند حاج محمدعلی امینالتجار به گفته خودش در سال 1274 ه.ش. مطابق با ذیالحجه 1312 ه.ق. در اصفهان چشم به جهان گشود. هرچند بر روی سنگ مزار ایشان تاریخ تولد 1265 درج شده است. او از خاندان معروف خاتونآبادی در اصفهان است که همگی از مردمان سرشناس و خوشنام این شهر بودند. نَسَبش از سمت پدر با سی واسطه به امام زینالعابدین میرسد. مادر ایشان نیز از سادات حسینی بود. وی از چهار سالگی به خواندن و نوشتن پرداخت و در پانزده سالگی با پسرعمویش، حاج میرزا معینالتجار ازدواج کرد. از هشت فرزندی که به دنیا آورد هفت فرزند ایشان در سنین مختلف با بیماریهای گوناگون از دنیا رفتند و تنها یکی زنده ماند.
.jpg)
او که شیفته علم و دانش بود از محضر استادانی چون شیخ ابوالقاسم زفرهای، حسین نظامالدین کچویی، سید ابوالقاسم دهکردی، میرزا علی آقا شیرازی، میرسید علی نجفآبادی جهت کسب علم حدیث، تفسیر، بلاغت و نحو، اصول، فقه، فلسفه و عرفان بهرهمند شد و سرانجام در سن چهل سالگی موفق به کسب اجازه اجتهاد و استنباط احکام شرعی شد. بانو نصرت امین نخستین زنی است که به درجه اجتهاد رسید. از جمله علما و بزرگانی که بانو امین از آنها موفق به کسب اجازه روایی شدهاند، میتوان از حضرات آیات زیر نام برد: سید میرزا آقا اصطهباناتی در سال ۱۳۵۴ق؛ شیخ محمدکاظم شیرازی در سال ۱۳۵۴؛ شیخ عبدالکریم حائری یزدی؛ شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی؛ شیخ مرتضی مظاهری اصفهانی؛ سید شهابالدین مرعشی نجفی؛ سیدعلی نجفآبادی. همچنین بزرگانی در طول حیات این بانوی بزرگوار موفق به کسب اجازه روایی از ایشان شدهاند: آیت الله سیدشهابالدین مرعشی نجفی؛ سیده زینتالسادات همایونی؛ سیدعباس حسینی کاشانی؛ آیت الله شهید سیدمحمدعلی قاضی تبریزی؛ علامه سیدمحمدعلی روضاتی؛ علامه شیخ عبدالحسین امینی؛ شیخ عبدالله سبیتی؛ شیخ زهیرالحسون.
بانو امین از زمان کسب اجازه اجتهاد عمر شریف خود را صرف تألیف آثار متعدد، تدریس و تربیت طلاب و تأسیس مؤسسات فرهنگی کرد. تأسیس مدرسه علمیهای به نام مکتب فاطمیه (س) در سال 1344 که زمینه تحصیل بانوان علاقهمند به آموختن معارف اسلامی را فراهم ساخت و نیز تأسیس چند دبیرستان دخترانه و تربیت شاگردان برجسته بخشی از فعالیتهای وی به شمار میآید. از دیگر فعالیتهای این بانوی مجتهده حضور در کانون تبلیغات دینی بانوان در اصفهان و تدریس قرآن و پاسخگویی به پرسشهای دینی بود. بانو امین کتابهای خود را با نام مستعار بانوی ایرانی یا بانوی اصفهانی به چاپ میرساند. از شاگردان برجسته ایشان میتوان به زینتالسادات علویه همایونی، عفتالزمان امین، بتول غازی، ربابه الهی، زهرا چوب چینی، صدیقه حکیمیان، فخرالسادات قلمکاریان، محبوبه گلستانیان، بدرالسادات مدرس خاتونآبادی و بتول عسکری اشاره کرد. بانو امین پس از 88 سال جهد و طلب علم در سال 1362 ه.ش. در اصفهان دار فانی را وداع گفت. جنازهاش در بقعه خانوادگی خاندان امین، در تخت فولاد اصفهان، به خاک سپرده شد.
اولین تألیف بانو امین مشتمل بر چهل حدیث در توحید و صفات حق تعالی و اخلاق و احکام شرع و متضمّن بیانات فلسفی، عرفانی، اصولی و فقهی که در سال ۱۳۵۶ق به چاپ رسیده است.
دومین کتاب بانو امین که در سال ۱۳۸۹ق به پایان رسیده است. این کتاب در یک مقدّمه، پنج باب و یک خاتمه به ذکر فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علی (ع) میپردازد.
محتوای این کتاب همان گونه که از عنوان آن برمیآید در کشف و شهود و سیر الی اللّه است و به نحوی تداعیکننده مناجاتنامه خواجه عبدالله انصاری است. در این کتاب بانو امین با بیان هشت مرحله سیر به سوی خدا و راه یافتن به ملکوت و ذکر حدیثی از پیامبر گرامی اسلامی (ص) که اسماء الهی را ۹۹ عدد میدانند، به شرح و بیان این اسماء خداوند پرداخته است. این کتاب در سال ۱۳۲۳ش در اصفهان و در سال ۱۳۶۰ش در تهران به چاپ رسید.
مطالب مندرج در این کتاب، در قالب نه مقاله نگاشته شدهاند. این کتاب اولین بار در سال ۱۳۲۶ق در تهران و بار دوم در سال ۱۳۳۴ق در تبریز و بعد از آن هم چند بار در اصفهان به چاپ رسیده است.
این کتاب تفسیر جامعی از قرآن کریم در ۱۵ جلد است که بین سالهای ۱۳۳۶ تا ۱۳۵۴ش در اصفهان به چاپ رسید. روش ایشان در تفسیر قرآن بر این منوال است: ابتدا آیات را میآورد و ترجمه و توضیح آن را بیان میکند. سپس توضیح و چگونگی شأن نزول آیات را ذکر کرده، پس از آن به نقل اقوال مفسران و احادیث حضرات معصومین (ع) پرداخته و در پایان نظر و برداشت خود را عرضه میکند. در تفسیر بیشتر از مرحوم ملاصدرا مطالبی نقل میکند و گاهی نیز از سایر عرفا، از جمله مرحوم فیض استفاده نموده است و در مواردی هم از علامه طباطبائی نقل قول کرده است.
این کتاب در سال ۱۳۶۹ق با مقدمهای از شیخ عبدالله سبیتی عاملی به زبان عربی در اصفهان چاپ شده است. در سال ۱۳۸۷ش توسط آقای مهدی افتخار به فارسی ترجمه و با عنوان نسیمهای مهربانی به چاپ رسید.
این کتاب در ۵۶ سالگی بانو امین به پایان رسیده است. وی نظرهای شخصی و برداشتهای خود را در حاشیه کتاب آورده و در متن آن تنها به ترجمه نوشتار ابن مسکویه کفایت نموده است. این کتاب در سال 1368ق به چاپ رسیده است.
در این کتاب سعی شده است معنای «سعادت و خوشبختی» و راه نیل به آن با زبانی ساده و همراه با اندرزهای نیکو به زنان گفته شود. برای این منظور، پس از توضیح پیرامون دو رکن خوشبختی، یعنی «آسایش بدن و صحّت مزاج» و دیگری «آسایش فکر و استراحت خیال و آرامش روح»، که در نتیجه رعایت دو اصل اساسی «عقاید صحیح و ایمان به مبدأ و معاد» و «اخلاق نیکو» حاصل میشود، به ارکان دین و ایمان میپردازد. این کتاب در سال 1338 به چاپ رسیده است.
این کتاب مشتمل بر پرسشهای متعددی است که استادانی همچون محمّدعلی قاضی طباطبایی، شیخ محمّد طه هنداوی نجفیزاده و سیدحسن حسینی از وی پرسیدهاند و پاسخهای مبسوطی که وی برای آنان تحریر کردهاست. این پرسشها و پاسخها توسط شیخ مرتضی مظاهری نجفی، جمعآوری و تنظیم شدهاند. این کتاب در سال 1344ش به چاپ رسیده است.
