از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی به مناسبت 20 دیماه، سالروز قتل میرزا تقی‌خان امیرکبیر
محمد تقی فراهانی معروف به امیر کبیر، سیاستمدار و صدر اعظم ناصر الدین شاه قاجار، در سال 1222ق. در روستای هزاوه از توابع اراک، به دنیا آمد. پدرش کربلایی محمد قربان سرآشپز قائم مقام اول بود و به همین دلیل میرزا تقی خان در خانه قائم مقام بزرگ شد و توانست از کلاس های درسی که برای فرزندان میرزا بزرگ برگزار می شد بهره جوید. هوش و استعداد محمد تقی در نامه نگاری باعث گردید که قائم مقام از او در خواندن و نوشتن امور کشوری استفاده نماید. در همین زمان بود که امور سیاسی و کشوری را نیز فرا گرفت و به مقام مستوفی رسید. بعد از مدتی، میرزا تقی خان از طرف قائم مقام به عنوان فرد مورد اعتماد نزد امیر نظام زنگنه به کار گمارده شد و در همان ابتدا توانست به امور لشگری و کشوری آذربایجان نظم بخشد. با مرگ امیر نظام در سال 1257ق. در تبریز، میرزا تقی‌خان به منصب وزارت نظام در آذربایجان رسید. فعالیت دیگری، که نقش سازنده‌ای در شخصیت میرزا محمد تقی ایفا کرد، سفارت او به ارزروم در پی پدید آمدن بحران در روابط ایران و عثمانی و دعاوی ارضی است. با مرگ محمد شاه ناصر الدین میرزا ولیعهد که در تبریز بود، از میرزا تقی خان که در آن زمان منصب وزارت نظام آذربایجان را داشت؛ خواست تا مقدمات سفر وی از تبریز به تهران را فراهم نماید. میرزا تقی خان توانست در ١٩ شوال ١٢٦4ق. اردوى شاه را به تهران رساند و لقب امیرنظام را دریافت کند. در 21 ذی القعده همان سال ناصرالدین شاه تاجگذارى كرد و میرزا تقی‌خان منصب اتابک اعظم و امیرکبیر را گرفت. امیرکبیر پس از رسیدن به صدارت از همان ابتدا اقدامات فراوانی برای تحول در کشور آغاز کرد. ترجمه كتاب‌های علمى و آوردن معلمان فنون جدید به ایران، گسترش روابط پستى بین تهران و سایر شهرها، ایجاد تسهیلاتى براى مسافرت به خارج و ورود اندیشه هاى نو به ایران، ایجاد كارخانه نساجی و بلورسازى و چینی سازى و رواج صنعت چاپ و تا حدى رواج مصنوعات جدید از جمله اقدامات وی بود. نشر روزنامه وقایع اتفاقیه یكى دیگر از اقدامات مهم امیركبیر بود. وی، با اجباری کردن خرید روزنامه براى مؤسسات دولتى و حقوق بگیران توانست فرهنگ روزنامه‌خوانی را در ایران رونق دهد. یکی دیگر از مهمترین اقدام های امیرکبیر، تأسیس مدرسه دارالفنون بود. امیركبیر را بی‌شک می توان یکی از بزرگترین سیاستمداران تاریخ ایران نامید. نگرش او براى حل مشكلات كشور همواره اساسى و بنیادى بود. او شكست های پی در پى ایران را از روسیه به علت فقدان نیروى نظامى منظم می دانست و براى همین استخدام معلمان پیاده نظام، توپخانه و سواره نظام را براى تربیت نیروى نظامى و كارآزموده ضرورى می دانست. امیركبیر ضمن سمت صدراعظمى به امور وزارت خارجه نیز مستقیماً رسیدگی می كرد. او در دوره كوتاه وزارت خود سفارتخانه های دائمی در لندن و پطرزبوگ ایجاد و قنسولگری هایی در بمبئی، عثمانی و قفقاز تأسیس نمود. همچنین، هیئتی از مترجمان زبان‌های خارجی بوجود آورد و به تربیت مترجم دست زد. افزون بر این، مأموران و سفراى ایران در خارج را موظف کرد كه از حوزه مأموریت خود و احوال اتباع ایران در آن حوزه ها هر ماه اطلاعاتى صحیح به وزارتخانه بفرستند و از وی دستور بگیرند. سر انجام دشمنی افرادی مانند آقاخان نوری و مهدعلیا و بی تجربگی ناصرالدین شاه باعث شد تا در 20 محرم سال 1268 ق.، امیرکبیر از صدارت معزول و در 25 محرم از امارت نظام و از تمام مشاغل دولتی برکنار و چند روز بعد به کاشان تبعید شود. با وجود برکناری و تبعید امیر، دشمنان نتوانستند وجود او را بیش از این تحمل کنند و با توطئه فرمان قتل او را از ناصرالدین شاه گرفتند و سرانجام در روز جمعه 20 دیماه سال 1230 به دست حاج علیخان مراغه‌ای معروف به حاجب‌الدوله در حمام فین کاشان به قتل رسید.
 اداره‌کل خدمات آرشیوی(گروه ارتباطات آرشیوی) به مناسبت 20 دی‌ماه، سالروز قتل این بزرگمرد، نمایشگاهی مجازی شامل 27 عنوان با معرفی 27 برگ سند را در وبگاه سازمان به علاقه‌مندان تقدیم می‌کند.
 صفحه 1 از 2
Show full size image.
تعداد بازديد اين سند : 124