از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه به‌مناسبت 12 آبان «سالروز تصویب قانون حفظ آثار عتیقه,حفاری‌ها و امکنه ‌تاریخی» (2)
از غنی‌ترین عناصر فرهنگی هر سرزمین که نشانه تمدن نیاکان آن جامعه و شناسنامه‌ای برای بیان موجودیت یک تاریخ است، مجموعه‌های تاریخی و آثار باستانی به جای مانده آن کشور می‌باشد، که نشانگر حرکت انسان در طول تاریخ و شناسایی هویت و خط فرهنگی هر سرزمینی است. مشرق زمین نیز با دارا بودن فرهنگ غنی و دستاوردهای تمدنی بسیار، تنها پس از حضور اروپائیان در این سرزمین‌ها در کسوت کاوشگر و باستان‌شناس به اهمیت شناخت، بررسی و حفظ آثار تمدنی و فرهنگ خود پی‌برد. در ایران نیز هم‌زمان با دوره ناصرالدین شاه اولین اقدامات در زمینه حفارهای باستان‌شناسی توسط فرانسوی‌ها صورت پذیرفت و با انعقاد قراردادی امتیاز انحصاری کاوش‌های علمی در این زمینه در تمام ایران در دوره قاجار به فرانسه واگذار شد و در این میان اشیاء عتیقه زیادی به صورت غیرقانونی از کشور خارج گردید. در دوره پهلوی امتیاز انحصاری حفریات باستان‌شناسی فرانسویان در مجلس لغو گردید، اما این عامل نه تنها باعث عدم نقل و انتقال غیرقانونی نگردید، بلکه دامنه‌ فعالیت‌‌ها بیشتر و هیأت‌های علمی حفاری دیگری از انگلیس، آلمان و آمریکا نیز در کشور به کاوش پرداختند. در سال 1327 ق مرتضی قلی خان صنیع الدوله به ریاست وزارت معارف و اوقاف منصوب شد.او نخستین کسی بود که در صدر مشروطیت به فکر تأسیس اداره‌ای جهت سر و سامان دادن به وضع اسفناک حفریات تجاری و آنچه از این راه نصیب دولت می شد، افتاد. ایام ریاست وی همزمان بود با کاوش های دومورگان فرانسوی در شوش. اندیشه های صنیع الدوله اما سرانجامی نیافت تا در زمان وزارت مرتضی خان ممتاز الملک و ابراهیم حکیمی در سال های 1295 و 1297 ش اداره عتقیقات یا باستان شناسی در ساختمان قدیم اداره معارف در شمال مدرسه دارالفنون زیر نظر ایرج میرزا جلال الملک تأسیس شد و نام موزه ملی به خود گرفت. در این موزه نمایشگاهی با 270قلم شیء به نمایش گذاشته شد. در زمان پهلوی اول بعد از خرید ساختمان های عمارت مسعودیه برای وزارت معارف در سال 1304، آثار موزه ی ملی به تالار آیینه عمارت مسعودیه انتقال داده شد. در سال 1304 به همت تعدادی از رجال فرهنگی، انجمن آثار ملی شکل گرفت و اساسنامه آن منتشر شد. بر اساس مواد این اساسنامه دولت وقت در 25 مهر 1306، آندره گدار فرانسوی را به عنوان مدیر باستان شناسی در ایران استخدام کرد. او در سال 1308 در ایران شروع به کار کرد. در 12 آبان سال 1309ش. مجلس شورای ملی «قانون و نظامنامه حفظ آثار عتیقه، حفاری‌های باستان‌شناسی، حفظ آثار و امکنه‌تاریخی» را به تصویب رساند که مطابق آن «کلیه آثار صنعتی، ابنیه و اماکنی که تا اختتام دوره‌ سلسله‌ زندیه در مملکت ایران احداث شده، اعم از منقول و غیر منقول، با رعایت ماده سه این قانون، می‌توان جز آثار ملی ایران محسوب داشت و در تحت نظارت دولت می‌باشد». اما در نظامنامه برای ادامه‌ فعالیت حفاری خارجیان در ایران محدودیتی ایجاد نشد و همچنان امتیازنامه‌های قابل تمدید به آن‌ها داده می‌شد و تنها ادامه‌ عملیات حفاری‌ها با عنوان «زیر نظر دولت ایران» مشخص شده بود. در سال 1313ش.، نقشه بنای موزه ایران باستان، توسط آندره گدار آماده و در نهایت موزه ایران باستان در سال 1316ش. ساخته و افتتاح شد. در سال 1343ش. وزارت فرهنگ و هنر تأسیس و مدیریت‌های مختلفی در قلمرو میراث فرهنگی همچون اداره‌کل‌ موزه‌ها، مرکز باستان شناسی ایران، دفتر آثار تاریخی، اداره‌کل موزه‌های سنتی، موزه ایران باستان، اداره‌کل بناهای تاریخی، سازمان حفاظت از آثار باستانی و... تشکیل شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1358ش. قانونی راجع به جلوگیری از انجام حفاری‌های غیرقانونی به تصویب رسید و سپس در سال 1364ش. قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور به منظور مطالعه در آثار گذشتگان،‌ انجام پژوهش‌های باستان شناسی، ثبت و حفاظت آثار ملی، تعمیر و احیای آثار و بناهای ارزشمند فرهنگی-تاریخی کشور نیز مصوب گردید.
اداره کل خدمات آرشیوی (گروه ارتباطات آرشیوی) به مناسبت 12 آبان 1309ش. سالروز «تصویب قانون و نظامنامه حفظ آثار عتیقه، حفاری‌های باستان‌شناسی، حفظ آثار و امکنه تاریخی» نمایشگاهی با معرفی11 فهرست و 43 برگ سند را به علاقه‌مندان این حوزه تقدیم می‌نماید.
 صفحه 1 از 3
Show full size image.
تعداد بازديد اين سند : 207