از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی به مناسبت 24 آبان، روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار

كتاب و كتابخانه از گذشته‌های دور تا امروز بهترين عامل رشد و گسترش دانش و نماد فرهنگ در جوامع و ملل گوناگون بوده است. كشور عزيزمان ايران نيز، در زمره کهن‌ترین کانون‌های تمدن بشری به شمار مي‌رود و در زمينه تأسيس كتابخانه سابقه درخشاني دارد.

   در ايران باستان، به حفظ و نگهداری دانش توجه زيادی مي‌شده، به همين منظور برای ثبت و ضبط و نگهداری آن در برابر گذشت زمان، از وسيله‌ای استفاده مي‌كردند كه از پوست درخت خدنگ بود و آن را «توز» مي‌ناميدند. همچنين در زمان هخامنشيان در تخت جمشيد مجموعه‌های بزرگی از الواح گلی و سنگی داشته‌اند که نشان دهنده پيشينه تاریخی کتابخانه‌ها در ایران مي‌باشد. كتابخانه «دژ نبشت» يا «گنج نبشت» در تخت جمشيد، «گنج شيپيكان» در آذربايجان و «اگرده» در همدان از جمله كتابخانه‌های  معروف دوره هخامنشي هستند.

   در زمان ساسانيان، اردشير بابكان زمينه‌های تأسيس دانشگاه جندی شاپور را فراهم‌ آورد و پس از او فرزندش شاپور اول به طور رسمي آن را افتتاح و دستور گردآوری کتاب‎های علمی را صادر كرد. اين دانشگاه كتابخانه عظيمي به زبان‌های پهلوی، سریانی، هندی و یونانی داشته و محل تلاقی اندیشه دانشمنداني بوده كه به تعلیم دانش‎های گوناگون زمان، مانند پزشکی، داروسازی، دامپزشکی، نجوم، ریاضیات، فلسفه، حکمت، الهیات و موسیقی مي‌پرداخته‌اند.

   با ورود اسلام به ایران و در دوره رشد فرهنگ و تمدن اسلامي، كتابخانه‌های مساجد و اماكن مقدس شكل گرفت. مسجد، نخستين نهاد اسلامي بود كه كاركرد آموزشي هم داشت. افزون بر اين، مي‌بايد به كتابخانه‌های مدارس ديني، پادشاهان و وزيران و دولتمردان اشاره كرد. كتابخانه‌هاي عضدالدوله ديلمي شيراز، مدرسه سلطانيه، ربع رشيدی، نوح بن منصور ساماني، سيد نادر الموت وغيره...از جمله كتابخانه‌های مشهور سرزمين ايران مي‌باشند كه به صورتي پويا و فعال در خدمت عامه مردم، رجال علمي، بزرگان، فقها و ... بودند.

   اما، هنگامی‌ که تمدن اسلامي رو به افول گذاشت و دستاوردهای آن به غرب منتقل شد، روند شكل‌گيری کتابخانه‌های ایران نتوانست پا به پای دنیای غرب به رشد و توسعه خود ادامه دهد و در بعضی مواقع متوقف و يا با تأخير طولانی مواجه شد. تا آن‌ كه در دوره قاجار با تأسيس مدرسه دارالفنون به عنوان اولین نهاد آموزش عالی جديد در ایران، به تدریج زمینه‌های شکل‌گیری کتابخانه به سبک نوين به وجود آمد و با تأسيس دانشگاه تهران در سال 1313ش. و افتتاح كتابخانه ملي در سال 1316ش.، از رونق بیشتری برخوردار شد. تکامل و شکل‌گیری کتابخانه‌های جدید با تأسيس کتابخانه‌های عمومی، دانشگاهی و تخصصی و تأسیس نهادها و سازمان‌هايی مثل انجمن کتابداری ایران و مرکز خدمات فنی کتابداری ایران از رشد و شتاب چشم گیری برخوردار شد. نظر به اهميت اين نهاد فرهنگي، در سال 1372ش.، روز 24 آبان به عنوان بزرگداشت روز كتاب، كتابخواني و كتابدار نام‌گذاری گرديد.

اداره‌كل اطلاع‌رساني و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشيوی)، ضمن تبريك و خدا قوت به همكاران محترم و تلاش‌گر در اين عرصه فرهنگی، نمايشگاهي مجازی شامل 16فهرست با معرفي 19 برگ سند را به علاقه‌مندان اين حوزه تقديم مي‌نمايد.
 صفحه 1 از 2
Show full size image.
تعداد بازديد اين سند : 734