از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی اسناد اجتماعی نفت، به مناسبت 29 اسفند، سالروز ملی شدن صنعت نفت
مظفرالدين شاه، در سال 1901م. امتياز اكتشاف نفت و گاز را، به ويليام ناكس دارسي، واگذار كرد. اما دارسي، پس از سه سال كوشش بي‌ نتيجه و تحمل مخارج سنگين، در صدد فروش امتياز برآمد. در آن ميان دولت انگلستان، با كمك بخش خصوصي آن را خريداري كرد. در پي آن، در سال 1905 شركت جديدي به نام «سنديكاي امتيازات» با هدف بهره‌برداري از امتياز واگذار شده، تأسيس گرديد.
در 14 آوريل 1909، شركت ديگري به نام شركت نفت ايران و انگليس، با سرماية دو ميليون استرلينگ تشكيل و جانشين «سنديكاي امتيازات» شد.
در سال 1913م.، دولت انگليس تصميم گرفت طرح «لرد فيشر» را، براي تبديل سوخت كشتي‌هاي انگليسي از زغال سنگ به نفت، به مرحلة اجرا در آورد. پس از بررسي لازم و اطمينان از بسنده بودن منابع نفتي ايران در تأمين نفت مورد نياز درياداري انگليس، در تاريخ 20 مي 1914، قراردادي با شركت نفت ايران و انگليس، منعقد كرد كه به موجب آن، دولت انگلستان با دوميليون و دويست هزار ليره سرمايه‌گذاري و تصاحب 51% سهام شركت، بزرگ‌ترين سهامدار آن و داراي حق نظارت كامل بر شركت گرديد.
اين شركت به صورت بازوي پرقدرت سياسي، اقتصادي، راهبردي و نفوذ انگلستان در ايران بود و البته اختلافاتي در طي ساليان ميان ايران و اين كمپاني به وجود مي‌آمد اما كشور انگلستان كماكان اين امتياز را بر عهده داشت و بعد از جنگ جهاني اول طي مذاكرات مفصل اين كمپاني با رژيم پهلوي قرارداد استعماري 1933 را به امضا رساند و تا 20 سال پس از بسته شدن برقرار بود و تنها در كشاكش رويدادهاي نهضت ملي شدن صنعت نفت بود كه از اعتبار ساقط شد.
در آرشيو ملي ايران اسناد ارزشمندي در بارة فعاليت و عملكرد شركت نفت انگليس و ايران نگهداري مي‌شود. عريضه‌ها، شكايات، و دادخواهي مردم عليه اين شركت، از جمله: فعاليت‌هاي زيان‌بار حفاري كمپاني بر نخلستان‌ها و باغ‌ها و كشت زرع مردم؛ شكايت از پرداخت نشدن غرامت ويراني منازل‌ اهالي خرمشهر توسط كمپاني يادشده؛ پرداخت نشدن حق و حقوق كاركنان توسط شركت؛ تأثيرات مخرب گاز و نفت حاصل از فعاليت‌هاي اين شركت بر چشم و عضلات كاركنان و.... مي‌باشد كه دلالت بخشي از بر عملكرد استعماري كمپاني نفت جنوب در طي ساليان فعاليت دارد.
اداره‌كل اطلاع‌رساني و ارتباطات (گروه ارتباطات آرشيوي)، به مناسبت 29 اسفند، سال¬روز ملي شدن صنعت نفت، اسنادي از ظلم و تعدي كمپاني نفت جنوب (شركت نفت ايران و انگليس) را كه شامل 23 عنوان و در قالب26 برگ سند را برگزيده است كه به صورت مجازي در وبگاه سازمان تقديم علاقه‌مندان به حوزة سند مي‌شود.
 صفحه 1 از 2
Show full size image.
تعداد بازديد اين سند : 521