از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی، به مناسبت 25م آبان، سالروز درگذشت ستارخان، سردار ملی
ستارخان از سرداران جنبش مشروطه و ملقب به سردار ملي در 28م مهر 1245ش. در منطقة قره داغ(ارسباران) به دنيا آمد. پدرش حاج حسن به غير از ستار سه پسر ديگر نيز داشت. نخستين پسر وي، اسماعيل، به فرمان مظفرالدين ميرزا در تبريز كشته شد. دوران كودكي ستار در كوه هاي سرسخت قره داغ و دشت هاي گستردة آن و در كنار پدري دل شكسته از مرگ فرزند بزرگ سپري شد.
ستار، در جواني به جرگة لوتيان تبريز پيوست و به گفتة اطرافيانش «در رعايت طريق فتوت و مروت نيك مي كوشيد و نسبت به فقرا و ضعفا تا آن جا كه مي توانست از دستگيري خودداري نمي كرد.»
ستارخان، در زمان استبداد صغير و سركوب مشروطه خواهان توسط محمدعلي شاه، نقش برجسته اي در راستاي احياي جنبش مشروطه بر عهده گرفت. بنابراين، با وجودي كه استبداد محمدعلي شاهي در تمام شهرهاي ايران حاكم شد، اما در تبريز اوضاع به گونة ديگري رقم مي خورد. مخالفان مشروطه همراه با تعدادي از حكام شهرهاي اطراف حمايت خود از شاه را اعلام كردند. در مقابل آزادي خواهان نيز با حضور در سربازخانه، تمرين نظامي مي كردند. با انتشار خبر سقوط مجلس در تبريز، برخي از مشروطه طلبان عضو انجمن ايالتي، كار را پايان يافته دانسته و به كنسولگري هاي روس و فرانسه پناه بردند. ولي مجاهدان در زير پرچم فرماندهي ستارخان به مبارزات خود افزودند. در نبردهاي بين اين دو گروه، مخالفان بيشتر نقاط شهر را تحت نفوذ خود در آورده و مشروطه خواهان را مجبور به عقب نشيني كردند. مخالفان با تصور پايان كار، بيرق سفيدي بر فراز شماري از خانه هاي شهر برافراشتند و پرچم هاي كوچكي بين افراد پخش كردند تا اگر كساني به آن خانه ها پناه بردند در امان باشند. ولي ستارخان با تدبير خود مشروطه را نجات داد. وي، پس از رد پيشنهاد امان نامة كنسول روس، پرچم هاي سفيد بالاي خانه ها را سرنگون كرد. آن عمل، نشان دهندة فهم و دليري وي بود. مردم پس از آگاهي، روي به كوچه ها و خيابان ها نهاده و فرماندة قشون دولتي را از شهر بيرون كردند. شاه مستبد براي مقابله، عين الدوله را فرماندار تبريز كرد تا بساط ستارخان و يارانش را برچيند. وي، پس از ماه ها درگيري با مشروطه خواهان كاري از پيش نبرد. بنابراين، شهر را محاصره و از ورود خواروبار و مايحتاج مردم به آن جلوگيري كرد. همين امر موجب شد دولت روس به بهانة در خطر بودن جان اتباع بيگانه، نيروهاي خود را وارد تبريز كند. با ورود سربازان خارجي بسياري از مجاهدان و آزادي خواهان دستگير و كشته شدند. ستارخان برخلاف ميل خود، به توصية انجمن تبريز و پافشاري مجاهدان در شهبندري(كنسولگري) عثماني تحصن كرد.
با خلع محمدعلي شاه و پيروزي مشروطه خواهان، تبريز -كه در زير سلطة سربازان روس دوران سختي را مي گذراند- به هيجان آمد و ستارخان و باقرخان از تحصن بيرون آمدند. بسياري از طرفداران استبداد با وحشت از اوضاع جديد لباس مشروطه به تن كرده و به صف مجاهدان پيوستند. اين دورنگي در سراسر كشور رخ داد و بسياري از آنان دوباره در مسند قدرت قرار گرفتند. در اين ميان، مخبرالسلطنه والي تبريز شد و با سوءاستفاده از موقعيت توانست مجاهدان مشروطه¬خواه راستين را از صحنة قدرت بركنار و آنان را منزوي سازد. در كنار عوامل داخلي، روس و انگليس نيز در پي آن بودند ستارخان و باقرخان را از شهر بيرون كنند. از اين رو، ستارخان به همراه جمعي از مجاهدان مشروطه در روز هشتم ربيع الاول 1328ق. به تهران مهاجرت كردند. در تهران، از وي و يارانش استقبال شاياني به عمل آمد و از طرف مجلس شوراي ملي مورد تحسين قرار گرفتند و در پارك اتابك اسكان يافتند. اما دولت كه توان تحمل مشروطه خواهان واقعي را نداشت به بهانة خلع سلاح گروه هاي مسلح، به پارك اتابك حمله كرد. در اين ميان، پاي ستارخان تير خورد و تسليم شد. وي چهار سال پس از آن واقعه در تاريخ 28م ذي¬حجة 1332ق. درگذشت و در باغ طوطي در جوار حضرت عبدالعظيم حسني(ع) به خاك سپرده شد.
به همين مناسبت، گروه ارتباطات آرشيوي گزيده اسنادي از سردار ملي، در قالب 13برگ و 5 قطعه عكس تقديم علاقه مندان حوزة اسناد كرده است.
 صفحه 1 از 2
Show full size image.
تعداد بازديد اين سند : 1683