از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی اسناد مربوط به هزینه‌های گزاف تاجگذاری آخرین شاه قاجار، به بهانة 30م تیر 1293ش

روزگار فرمانروائي قاجار، مقارن با ظهور تحولات گستردة سياسي، اقتصادي و اجتماعي در اروپا بود. آوازة اين تحولات، سبب گرديد تا سردمداران قاجاري ايران هم تقريباً به صورت ناگهاني با اروپا ارتباط وسيعي برقرار كنند. اما افسوس كه آن‌ها حتا در حد زمامداري معمولي، درك و فهم سياسي نداشتند و تنها در پي حفظ تاج و تخت، خوشگذراني و بهره‌وري از دسترنج مردم محروم بودند. از اين رو با سياست‌هاي ناصواب خود، در شرايطي كه سراسر اروپا روز به روز به سمت صنعتي شدن پيش مي‌رفت، زمينة نفوذ و حضور ديرپاي مرئي و نامرئي بيگانگان را در كشورمان فراهم آوردند.

پادشاهان اين سلسله، نه تنها ماهيت سياست‌هاي استعماري را درك نمي‌كردند و بازيچه‌اي در دست قدرت‌هاي بزرگ بودند، بلكه گاه با بيگانه همسو مي‌شدند و راه را براي رسيدن آنان به مقاصد شومشان هموار مي‌ساختند.

سلطنت قاجار، نمونة كامل حكومت مطلقه بود. آنان، سراسر مملكت را ملك طلق خويش و عامة مردم را، رعاياي خود مي‌پنداشتند. مخارج دربارشان سرسام‌آور بود؛ به طوري كه حتا ماليات‌هاي سنگين و درآمدهاي سرشار ناشي از فروش ايالات به شاهزادگان و درباريان هم، مخارج هنگفت دربار را برنمي‌تافت؛ تا جائي كه برخي از شاهان قاجار، دست گدائي به سمت كشورهاي استعماري مي‌يازيدند و با اعطاي امتيازات گوناگون، زمينة نفوذ بيگانگان را در ايران فراهم مي‌ساختند.

احمدشاه، هفتمين و آخرين پادشاه قاجار بود كه پادشاهي آن سلسله با او به پايان رسيد. وي، در دورۀ محمدعلي­شاه وليعهد شد و پس از عمر كوتاه سلطنت پدرش، در دوازده‌سالگي به شاهي رسيد. ولي به علت نرسيدن شاه به سن قانوني، مجلس عالي، ابتدا عضدالملك و بعد ناصرالملك را، از ميان سران ايل قاجار، به نيابت سلطنت برگزيد.

 او در رجب 1334ق./ 30م تير 1293ش. به هجده‌سالگي رسيد و طبق قانون اساسي، مي‌بايست وظايف و اختيارات قانوني سلطنت را بر عهده مي‌گرفت. احمدشاه، قبل از بهره‌گيري از حقوق پادشاهي قسم ياد كرد و آن­گاه مراسم تاج­گذاري را به جاي آورد.

  تاج‌گذاري آخرين شاه قاجار، هزينه‌هاي هنگفتي بر دوش ملت ايران گذاشت و براي برگزاري آن، آئين‌ها، مهماني­ها و جشن­هاي پرزرق و برقي برپا شد. سطح شهر را از بازار گرفته تا كاروانسراها، چراغاني كردند و آذين بستند. هيئت وزيران در تاريخ دوم تيرماه 1293ش.، طرح تخصيص وجه مورد نياز براي تاجگذاري وي را تصويب كرد. در اين تصويب­نامه، مبلغ هفده‌هزار تومان براي جشن تاج‌گذاري شاه اختصاص يافت تا با نظارت امناي ماليه، در ايالات و ولايات به مصرف برسد. از اين‌ها گذشته، حتا نايب‌السلطنه هم به منظور تأمين مخارج سنگين جشن، مبلغي از بانك­ شاهنشاهي وام گرفت! در سال­هاي بعد نيز، به همين مناسبت جشن­هائي در شهرهاي مختلف برپا مي­شد و هزينه­هاي كلاني از بودجۀ عمومي كشور براي آن اختصاص مي­يافت.

سندهاي معرفي شده در اين نمايشگاه، نشان مي­دهد كه در آن مقطع كه سرزمين ما در آستانۀ جنگ جهاني اول قرار داشت و فقر و فشار اقتصادي بر كشور حاكم بود، چه هزينه­هائي براي برگزاري آن مراسم و سالگردهايش، بر دوش مردم جنگ‌زدة ايران بار مي­شده است.

 گروه ارتباطات آرشيوي، به منظور نشر اطلاعاتي در اين زمينه، تعدادي از سندهاي هزينۀ برگزاري آن مراسم شاهانه را در شهرهاي بزرگ، آماده و به علاقه­مندان عرضه كرده است.

در اين نمايشگاه، 13 عنوان سند در بازة زماني سال‌هاي 1288 تا 1303ش. به نمايش در آمده است.

 صفحه 1 از 3
Show full size image.
تعداد بازديد اين سند : 2884