از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی، به مناسبت انحلال ضرابخانه و انتقال وظایف آن به بانک مرکزی، به تاریخ 28م دیماه 1343

ضرابخانه، محل ضرب سكه به‌خصوص سكه‌هاي قانوني هر كشور است. اولين ضرابخانه در ليدي مركز ايالت سارد داير شد و كمي بعد، ضرب سكه‌هاي سيمين در يونان رواج يافت و از آن‌جا به ايتاليا و ديگر سرزمين‌هاي ساحلي مديترانه منتقل شد و به ايران و هند نيز رسيد. به‌طور كلي، به سبب توسعة اقتصاد در خاورميانه، تأسيس ضرابخانه يا دارالضرب در اين منطقه، از سازمان‌هاي بسيار ضروري بود. نخستين وظيفة ضرابخانه آن بود كه سكه‌‌هاي مورد نياز دولت و مردم را مهيا سازد. همچنين، در مواردي كه اصلاحات پولي صورت مي‌گرفت، ضرابخانه محل مبادلة سكه‌هاي از رواج افتاده با سكه‌هاي جديد بود.

 در ايران تا زمان ناصرالدين‌شاه قاجار، هر يك از شهرهاي بزرگ، ضرابخانة جداگانه‌اي داشت. در نتيجه، سكه‌هاي گوناگون با عيار و وزن متفاوت در كشور رواج مي‌يافت. پس از مسافرت ناصرالدين‌شاه به اروپا، وي به فكر متمركزكردن دستگاه ضرب سكه افتاد. ماشين‌هاي لازم را از اروپا خريدند و چرخ سكه و ضرابخانة دولتي به رياست ميرزاعلي‌خان امين‌الملك و به مباشرت متخصص اتريشي داير شد. بعدها اعلاني از طرف دولت در مورد صحت عيار مسكوكات جديد و ترقي ضرابخانة دولتي صادر شد، حاكي از اين‌كه، پنج دستگاه چرخ سكه داير است كه مي‌تواند به‌آساني صدهزار سكة طلا و نقره ضرب كند. و در ضمن، صريحاً به همة ولايات حكم شد كه تمام سكه‌هاي قديم را به ضرابخانة دولتي بفرستند و پول جديدالضرب بگيرند. آن‌گاه رياست ضرابخانه به حاج محمد اصفهاني واگذار شد كه با عنوان امين ‌دارالضرب مشغول كار گرديد. اين روند ادامه داشت تا  اين‌‌كه  پس از تأسيس بانك شاهي ايران به دست‌ انگليسي‌ها، اداره و نظارت ضرابخانه به بانك مزبور واگذار شد. از آن پس ضرب سكه و نشر اسكناس، در اختيار بانك ياد شده قرارگرفت و اين وضعيت تا انقلاب مشروطه ادامه داشت.

تا اين‌كه در سال 1343ش.، فرماني داير بر اجراي قانون انحلال ضرابخانة شاهنشاهي و واگذاري آن به بانك مركزي ايران و اجازة واگذاري‌ خانه‌هاي سازماني ضرابخانه به كارمندان واجد شرايط در تاريخ 28م دي‌ماه، به تصويب مجلس سنا و شوراي ملي رسيد.

گروه ارتباطات آرشيوي، هم‌زمان با فرارسيدن سالروز انحلال ضرابخانه، نمايشگاهي از اسناد مربوط آن تشكيلات را - كه حاوي 12 فهرست با معرفي 28 برگ سند است - به علاقه‌مندان مطالعات تاريخي تقديم مي‌نمايد.

اين سند تصويري ندارد