از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی، به مناسبت روز دهم آذر، روز مجلس

بر اساس مصوبه‌ي مجلس شوراي اسلامي در سال ۱۳۷۲ش.، دهم آذرماه، سالروز شهادت آيت‏الله سيدحسن مدرس، به ‏عنوان «روز مجلس» نام‏گذاري شده است. انگيزه‏ي اصلي از اين نام‏گذاري، حضور و مبارزات خستگي‏ناپذير شهيد مدرس در مجلس شوراي ملي عليه استبداد و استعماربوده است.

   سيدحسن مدرس، در سال ۱۲۴۹ش. در زواره‌ي اردستان به دنيا آمد. در شش سالگي به‏همراه با پدرش به قمشه رفت و نزد پدربزرگش ميرعبدالباقي درس خواند و پس از درگذشت ميرعبدالباقي، در شانزده‌سالگي براي ادامه‌ي تحصيلات به اصفهان رفت. او، تحصيل خود را در علوم اسلامي در اصفهان و سامرا و نجف ادامه داد. در نجف اشرف، نزد مراجعي چون ميرزاي شيرازي، آخوند خراساني و سيدمحمدكاظم‌يزدي به تحصيل پرداخت. وي، تحصيلات حوزوي‌اش را تا درجه‌ي اجتهاد ادامه داد؛ آن‌گاه به اصفهان بازگشت و مشغول تدريس فقه و اصول شد.
فعاليت سياسي او به ‏دنبال عضويت در انجمن ايالتي اصفهان آغاز شد. در ۱۲۸۹ش. هم‌زمان با تشكيل دوره‌ي دوم مجلس شوراي ملي- كه پس از استبداد صغير برپا شد- مدرس، با معرفي آخوند خراساني و عبدالله مازندراني، به‌عنوان يكي از مجتهدان تراز اول به مجلس شوراي ملي اعلام گرديد و در مجلس نيز پذيرفته شد. وي، در دوره‌ي سوم نيز به نمايندگي از مردم تهران به انتخاب شد ولي اين مجلس به ‏علت فشار خارجي و آغاز جنگ جهاني اول يك سال بيش‏تر دوام نياورد. پس از وقوع كودتاي سوم اسفند ۱۲۹۹ش. كه به دست رضاخان پهلوي و سيدضياءالدين طباطبائي ، بسياري از آزادي‏خواهان دستگير شدند. از آن ميان مدرس نيز به قزوين تبعيد و در آن‌جا زنداني شد. وي، بيش از سه ماه در زندان بود و پس از عزل سيدضيا آزاد گرديد. پس از آزادي، به نمايندگي مردم تهران در مجلس چهارم انتخاب و به ‏عنوان نايب‌رئيس مجلس و رهبر اكثريت مجلس برگزيده شد. دوره‌ي پنجم مجلس در ۱۳۰۲ش. افتتاح شد و در آن دوره‌ي پراهميت تاريخ مشروطه- كه با تغيير سلسله‌ي قاجار و روي كار آمدن رضاخان همراه بود- مدرس رهبري اقليت مجلس را بر عهده داشت. يكي از وقايع مهم مجلس پنجم، استيضاح رضاخان بود. در روز هفتم مرداد ۱۳۰۴ش.، مدرس ‏همراه با شش تن ديگر از نمايندگان مخالف، رضاخان رئيس‌الوزرا را به ‏دليل سوء سياست داخلي و خارجي، قيام و اقدام بر ضد قانون اساسي و حكومت مشروطه، استيضاح كردند.

 

 

 

 اما رضاخان توانست به رغم آن مخالفت‌ها، زمينه‌ي تصويب انقراض قاجاريان و پادشاهي خود را فراهم كند.

    رضاخان طي برگزاري انتخابات مجلس هفتم، با مداخله‌ي آشكار در انتخابات و حذف آراي سيد، اجازه نداد مدرس به مجلس راه يابد. آن‌گاه در 16م مهر ۱۳۰۷ش. او را دستگير و به دامغان و مشهد و سپس به خواف تبعيد كرد. مدرس، ۷ سال در خواف تحت نظر مأموران بود و در 22م مهر ۱۳۱۶ش. از خواف به كاشمر منتقل شد. در آن زمان رضاخان دستور قتل مدرس را به رئيس شهرباني كاشمر داد، ولي او به اين كار تن نداد. در نتيجه، اين مأموريت به جهانسوزي، متوفيان و خلج واگذار شد. آن‌ها در شب دهم آذرماه سال ۱۳۱6‌ش. مدرس را به شهادت رساندند و پيكرش را به خاك سپردند. قبر مدرس پس از شهريور ۱۳۲۰ش. و خروج رضاخان از ايران، با رهنمود اهالي محل مشخص گرديد.

   گروه ارتباطات آرشيوي، در سالروز شهادت اين رجل سياسي و به مناسبت روز مجلس، نمايشگاه مجازي را با معرفي 6 عنوان در قالب  22برگ سند، تقديم علاقه‌مندان مي‌نمايد.

 

اين سند تصويري ندارد