از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

6م مهر ، روز جهانگردی

«قل سيروا في­ الارض فانظروا كيف بدا الخلق ...»

]اي رسول به مردم [ بگو: در زمين بگرديد و بنگريد] كه خدا[ چگونه آفرينش را آغاز كرده است.

قرآن كريم، سور­ه­ي عنكبوت، آيه­ي 19

پديده­ ي مسافرت را از محلي به محل ديگر و از كشوري به كشور ديگر، بدون در نظر داشتن قصد مهاجرت، اشتغال يا اقامت مستمر، جهانگردي گويند. از ديد سازمان ملل «جهانگرد يا گردشگر كسي است كه كشوري غير از كشور محل اقامت خود را مورد بازديد قرار دهد، مشروط بر اين­كه، اين بازديد به منظور احراز هيچ­گونه شغل و كسبي نباشد و حداقل 24 ساعت و حداكثر سه ماه در كشور ميزبان توقف نمايد و مسافرت او مبني بر يكي از علل زير باشد:

تفريح، استراحت، گذراندن تعطيلات، امور خانوادگي، درمان و امور پزشكي، ورزش، امور مذهبي، مأموريت يا شركت در هم­انديشي­ها.»

   تاريخچ ه­ي جهانگردي را، مي­توان به گذشته­ هاي دور نسبت داد. چنان­كه در دوران پيش از اسلام، برخي از يونانيان و روميان به ايران سفر مي­كردند. پاره­اي از آنان چون "هردوت" و "گزنفون" سفرنامه­ هائي با موضوع ديدار از ايران نوشته ­اند. در دوران بعد از اسلام نيز، نخستين كسي كه از مغرب­ زمين به ايران سفر كرد و سفرنامه­ هائي در اين باره نوشت "بنيامين تودلاي" اسپانيائي بود كه در سال 1159م. به كشورهاي مختلف از جمله ايران سفر كرده است.

   در گذشته­ هاي دور، مرداني كه شهامت و جسارت روياروئي با مشكلات را به جان مي­ خريدند و مدت­ هاي مديدي در بيابان ­ها و صحراها و از ميان راه­ هاي پرخطر رد مي­شدند تا به شهر و دياري برسند، سياح مي­ ناميدند؛ نظير ابن بطوطه، ناصر خسرو، ماركوپولو.

   در قرن نوزدهم اصطلاح جهانگرد يا توريست[Tourist] جايگزين سياح شد. در آن زمان اشراف­ زادگان فرانسوي، براي تكميل تحصيلات و كسب تجربه­ هاي لازم زندگي مسافرت مي­ كردند. اين جوانان، در آن زمان توريست ناميده مي­ شدند. بعدها اين اصطلاح براي كساني به كار رفت كه براي سرگرمي، وقت­ گذراني و گردش، به فرانسه سفر مي­كردند. اين اصطلاح، با گذشت زمان به مسافرت خارج از فرانسه نيز تعميم داده شد و به همه­ي افرادي كه به خارج از كشور محل اقامت خود  مسافرت مي­ كردند، توريست گفته شد.

   اطلاعات تاريخي، نشان مي­ دهد كه مسافرت براي استراحت و تفريح، از اوايل قرن شانزدهم ميلادي شروع شده و نمي­ توان انگيزه­ ي اصلي سياحان معروفي چون: ابن بطوطه، واسكودوگوما، كريستف كلمب و ماركوپولو و مانند اين­ها را، تفريح و استراحت دانست. اينان، سياحاني حرفه­اي بودند كه براي كشف سرزمين­ هاي جديد، تجارت، ماجراجوئي، شناخت اقوام و ملت­ هاي ديگر و يا زيارت، گام در سفرهاي چندين­ ساله مي­ گذاشتند.

   به دليل نبود سامانه­ ي حمل و نقل و راه­ هاي ارتباطي مناسب، اين سفرها در انحصار تقريبي طبقه­ ي ثروتمند بود و گروه اندكي از مردم، توانائي سفر با انگيزه­ي گردش داشتند. با ساخت راه ­آهن و استفاده از آن براي ترابري، انقلاب بزرگي در سفرهاي تفريحي به وجود آمد. درواقع، مي­توان پيدايش راه­ آهن را نقطه­ ي عطفي در تاريخ اين گونه مسافرت­ ها به شمار آورد.

   از طرف ديگر، علاوه بر پيشرفت تشكيلات ارتباطي، توسعه­ ي جهانگردي را، مي­توان مديون دو عامل دانست: يكي: تدوين مقررات مربوط به حق مرخصي براي كارمندان و كارگران، و ديگر بالا رفتن سطح زندگي مردم در كشورهاي صنعتي، در كنار علاقه­ مندي به آشنائي با وضع زندگي و تاريخ ساير كشورها و ارضاي حس كنجكاوي آنان.

   گذشته­ ي تاريخي و شهرت شهرها و جاذبه­ هاي آن­ها، انگيزه­ ي سفر نخستين مسافران تفريحي بوده است. در قرن هفدهم، هجوم مسافران به فرانسه به حدي رسيد كه "سن موريس"، در سال 1672م. نخستين نشريه­ ي تخصصي جهانگردي را با نام "راهنماي سفر به فرانسه" منتشر كرد. وي در اين نشريه، جاذبه­ هاي مسافرتي شهرهاي فرانسه، راه­هاي ارتباطي براي رسيدن به پاريس و تسهيلات رفاهي كشور خود را معرفي مي­ كرد.

   جهانگردي به عنوان يك امر اجتماعي، با امور مختلف جامعه مرتبط است. به­ طور كلي جهانگردي، با فرهنگ، فناوري، سياست، بهداشت، پيشرفت اجتماعي و اقتصاد، ارتباط مستقيم دارد.

سازمان جهاني جهانگردي

اين سازمان - كه در نوامبر 1974م. تشكيل شد و شهر مادريد را به عنوان مقر دائمي خود برگزيد -  ادامه­ي فعاليت­ هاي قانوني اتحاديه­ي بين­ المللي سازمان­ هاي رسمي مسافرتي]ايوتوIUOTO= International Union of Official Travel Organization]  را برعهده گرفت. ايوتو، در سال 1925م. به كوشش سازمان جهانگردي هلند در شهر ژنو سوئيس تشكيل شد و فعاليت­هاي خود را آغاز كرد.

تاريخچه­ ي سازمان­ هاي جهانگردي در ايران

در سال 1314ش.، نخستين بار در ايران اداره ه­اي به ­نام "اداره­ ي جلب سياحان" در وزارت داخله ايجاد شد كه كارهاي مختلفي در زمينه­ ي جهانگردي انجام مي ­داد. در سال 1320ش. شوراي عالي جهانگردي، جايگزين اداره ­ي قبلي شد. در فروردين 1342ش. تأسيس سازمان جلب سياحان، به تصويب هيئت دولت رسيد. يازده سال بعد سازمان ياد شده، در وزارت اطلاعات و جهانگردي ادغام شد و اين وزارت­خانه، به صورت رسمي متولي امور گردشگري در كشور گرديد.

تا پيش از انقلاب، فعاليت­هاي جهانگردي در كشور به­ وسيله­ ي 4 شركت زير انجام مي­ گرفت:

1.      شركت سهامي تأسيسات جهانگردي؛

2.      شركت سهامي گشت­ هاي ايران؛

3.      شركت سهامي مركز خانه­ هاي ايران در خارج؛

4.      شركت سهامي مركز ورزش­هاي زمستاني.

   شوراي انقلاب، در آبان 1358ش. اين شركت­ها را در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ادغام كرد. در سال 1359ش. دفتر ايرانگردي و جهانگردي، زير نظر اين وزرات­خانه تأسيس شد. بعدها سازمان مراكز ايرانگردي و جهانگردي، با عهده دار شدن وظايف چهار شركت قبلي، شروع به­ كاركرد.

   در سال ۱۳۸۲ نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، قانون تشكيل سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري را، با ادغام سازمان ايرانگردي و جهانگردي و سازمان ميراث فرهنگي سابق، زير نظر رياست­ جمهوري و با عنوان "سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري" تصويب كردند.

   در تاريخ فروردين ۱۳۸۵ش. شوراي عالي اداري كشور، در يكصدمين جلسه ­ي خود، سازمان صنايع دستي كشور را از وزارت صنايع و معادن جدا و به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري الحاق كرد تا اين سازمان با عنوان "سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري"، به فعاليت خود ادامه دهد.

روز ششم مهر، روز جهاني جهانگردي است. گروه ارتباطات آرشيوي، به همين مناسبت اسنادي زمينه­ ي با موضوع جهانگردي و گردشگري، با 11 عنوان سند در 40 برگ تقديم علاقه­ مندان مي­كند. برخي از اين اسناد، راجع به قوانين، تصويب­نامه، اساسنامه و تشكيلات سازماني است. برخي ديگر، مربوط به تسهيلات جهانگردي و تأسيس مهمان­سراست. از ديگر اسناد اين مجموعه، مي­ توان به ارتباط با سازمان­هاي خارجي براي رفع موانع جهانگردي بين­المللي اشاره كرد. پرسش­نامه­ هاي سازمان جلب سياحان در باره­ ي امكانات شهرها و بررسي آن­ها از نظر تسهيلات براي ارائه­ ي خدمات به جهانگردان نيز از ديگر اسنادي است كه در اين مجموعه نمايش داده شده است.

اين سند تصويري ندارد